Johan Willem Kaiser

Allard Pierson Continued - the Birth of Dutch Radical Criticism

2011-05-08T09:16:00.003-04:00

In 1875 Pierson's Levensbeschouwing (Philosophy of Life) saw the light, written in Utrecht, just before he was to accept his appointment at the University of Amsterdam. Here he consolidates his positions - note that he is now forty four years of age. He seems to have consolidated a position of fundamental religiosity, in which nonetheless everything was open to critical inquiry. His religion is never fundamentalist or conservative, it is a matter of the heart that is beyond dispute, and which informs all his other interests, but is never threatened by his natural inquisitiveness. It should be noted also that besides his history of the Catholic Church, he attempted to do a survey of Protestantism, which remained essentially unfinished. The whole episode of his writing about the development of Christianity is funny in the sense that he seems to manage a level of objectivity that is enough at all times to offend both sides of the argument, but he just sticks to his very neutral course. While he appreciated much about the Catholic Church the way Protestantism opened the door to critical examination of the Bible and much else was clearly where he was comfortable, and as became clear when he left his congregation in Rotterdam, he became to critical and " modern" even for that church.

By 1877 there appears a book "A Study of the Writings of Israel's Prophets," it seems to be primarily a counter to the work of a then popular positivist thinker, Kuenen, and of less interest from the standpoint of Pierson's overall development. By 1878 it is time for some critical studies of the Jesus tradition as reported in the synoptic Gospels. Here his first evident doubt of the veracity of Paul begin to surface. His collaboration with the author of the biography on which I based this article starts in this time, first with a proofreading of his translation of Aeschylos' Oresteia, always a challenge because of the difficult Greek and the often less than perfect textual tradition. Out of that collaboration grows a joint study of the letters of Paul. Along with it they read a wide range of other classical writings in Latin and Greek. This study led to his work on six letters of Paul, titled Verisimilia, co-authored with his later biographer Naber, which was to appear in 1886 and which is a story of going back to the original texts for a full critical study, resulting in challenges to many accepted readings and assumptions.

The passages in Naber's biography, dealing with their joint study of Paul (p. 198 ff.), are priceless and worth reading in full, for here are two accomplished classical scholars, whose grasp of Greek is without equal, and even though Pierson is a theologian by training, his very independent spirit allows him to sit down for the first time and read Paul fresh, without bringing any framework of interpretation to his writings. Fundamentally they ended up with some forty major inconsistencies they found in Paul which threw up a lot of questions and were never resolved during the lifetimes of either Pierson, or his biographer. They were pulling their hair out, and studying all commentators and interpreters they could find, without ever finding much satisfaction on the issues that bothered them the most. The most difficult inconsistencies had been traditionally omitted from consideration. One of the more obvious ones was in the fact that when Paul when quoting the Old Testament quite evidently quotes from the Greek Septuagint translation, instead of from the Hebrew Bible, even while he is claiming Judaic ancestry, and from a Pharisaic lineage. The book enjoyed ample attacks and criticism, but the list of forty "tough nuts to crack," major unexplained inconsistencies, were never satisfactorily addressed by any of the critics. Fundamentally, here is a major start of the criticism of Paul, which is to become a central feature of the school of Radical Criticism in Holland as well as in Germany.

Meanwhile Pierson now has a difficult start at the University of Amsterdam, with a few very slow first years as an unpopular teacher, until he seems to find his right style of delivery for his Dutch students, and becomes quite a popular professor of Art History and Aesthetics. That part of the story is less relevant here, but the story up to the publication of Verisimilia clearly shows how Pierson became a founding father of Dutch Radical Criticism, not to mention had a connection to the same circles in Germany. As so often much that is inconvenient gets forgotten quickly, so after the first polemics died down, the critical consideration of such traditional materials remains for the few who are not satisfied with the pat answers, and want to look for themselves. They are likely one day to re-discover these early explorers who never unlearned to feel free to question everything.

My reasons again for treating this material at some length on this blog are simply that I am aware that Kaiser was familiar with the thinking of the Radical Criticism. Specifically we find him citing the philosopher Bolland in his published work, and there were other circumstantial connections I am aware of. In short, while it seems to take forever for the Western world to understand the difference between the teachings of Jesus, which express universal ageless truth, and the Roman interpretation of his teachings, aka Christianity, which should fairly be known as the teachings of Paul. To a degree it was this type of critical thought which opened the way for the appearance of a teacher such as Kaiser, for whom it was very clear that he was a follower of Jesus, and bypassed the interpretations and speculations of Paul, whoever he was, and left them alone entirely, thereby liberating the message of Jesus from the Christian context that was retrofitted on to them posthumously.

From a more general scholarly point of view, this bit of history is important, to show how the internal inconsistencies made Paul's opus fall apart completely, and how that started happening long before the appearance of the Thomas Gospel and the understanding of the chronology of the early Gospels, including the fact that Paul would have pre-dated them made it clear for everyone to see that that none of the theological positions that define Christianity where present in the original Jesus material, but only in the later traditions which appeared after Paul. Naturally the eventual selection of the canon of the New Testament by Bishop Athanasius in 367 CE, was completely dominated by the needs of Christian orthodoxy, and by that time the Thomas materials, and much else besides, had for all intents and purposes already disappeared off the face of the earth, at least until the re-discovery of them started first through the Renaissance, but then really later through re-discovery of manuscripts starting in the late 19th century. Curiously, in our time it was the Talmudic scholar Hyam Maccoby who perhaps most convincingly showed Paul as the inventor of Christianity. Like Pierson, he stumbled over the inconsistencies of Paul's claimed Pharisaic heritage and his evident quoting from the Greek Septuagint. Meanwhile, it should also never escape our attention that Thomas Jefferson's production of The Life and Morals of Jesus of Nazareth, from 1820, while hardly a scholarly attempt, still reflects the same inspiration that divorces what Jesus said from what Paul said he said.

Allard Pierson and Dutch Radical Criticism

2011-05-07T13:24:00.005-04:00

When Allard Pierson attends the University of Utrecht in the mid 19th century, this descendant from rich pietistic Amsterdam merchants, was exposed both to the belief in science of the time of enlightenment, and to the first really critical efforts of Biblical scholarship, starting with a book Het Leven van Jezus (The Life of Jesus), by one Prof. van Oosterzee, which planted the seeds of understanding that the Bible was not handed down in the form of the King James Bible (or rather, its Dutch equivalent, the then authoritative "Statenbijbel"), direct from God to the faithful, but that there was a very different view emerging, which considered the very human history of the various documents that were to make up the books of the New Testament, which were not to congeal into an accepted "book," until the final redaction of Bishop Athanasius in 367, and therefore some 350 years after the time of Jesus. Thus he started to discover that the Canon of the New Testament was a manmade invention. He was deeply shook up in the pietistic beliefs of his childhood, and from then on the unity of the Bible came apart for him, in a manner not dissimilar to what happened in our own day and age with Bart. D. Ehrman, who started as a fundamentalist, but when he became a Bible scholar, saw his whole belief system come apart, and ended up in his more recent work abandoning his Christian position altogether - particularly in his book about theodicy, God's Problem.

Next to that it was a Prof. Opzoomer, who educated him in the scientific method. And so the disintegration of the unitary Bible as the presumed Word of God, came together with a new attitude of critical inquiry. Thus in 1852, as a 21 year old, he wrote a book review that was to be published in the Annals of scientific Theology (Jaarboeken voor wetenschappelijke Theologie) in 1853. In it, the emerging battle of these developments takes form, in which for now he retains his religious posture, but clearly with an open mindedness and inquisitiveness which prefigured his later development. Later, at the University of Leyden, it is a Prof. Scholten who further forms him in the scientific method.

In his 1854 doctoral dissertation de Realismo et Nominalismo (Latin was still the tongue of the scholarly world in Europe), he lays the ground work for much that was to develop later, though the thinking is still clearly immature. He then becomes a reverend at Leuven, where he stays till 1857, having a mixed constituency which required him to preach in French, Dutch, and English, and the denominations were equally mixed in his flock, ranging from Anglican to every other Protestant variety, set amidst a very Catholic surroundings. Amidst all this he continues to nurture his analytical scientific mind while retaining a backbone of deep religiosity, yet he evolves towards an empiricism which is not accepted by the religious dogmatism all around him.

Then in 1856 appears an article from his hand "Historico-critical principles. Introduction to some psychological study of the Gospels" (Historisch-kritische beginselen. Inleiding tot eenige psychologische studiën over de Evangeliën.) With this publication he moves decisively into the vanguard of critical theological thinking of his day. By this time he is moving from the confines of Leuven (Louvain) to the more cosmopolitan, mercantile world of Rotterdam, from October 1857 to March 1865. Circa 1860 in his parlance "Israel" is the name of the religious people everywhere, in a symbolic sense, and his regard for the Bible is still always evident, despite his critical approach. He continues to advocate that his increasingly modern and pluralistic theology does have a place in the Protestant Church, but a few years hence he will resign his function. Clearly his evolution in a very critical direction remains rooted in the deep religiosity of his heart, and the traditions in which he was raised. He abandons theological dogma without abandoning his love for the Bible.

In 1865 he finally resigns as pastor of his congregation in Rotterdam. He stays for another year and a half but then moves to Heidelberg, to a villa outside of town with the name of Intermezzo. To him now traditional Christian faith can no longer be reconciled with modern philosophical inquiry. He leaves the church-bound life of which he was such an active part, always drawing a full house in spite of his being increasingly "far out" for his day. After some time he wrote a 40 page pamphlet to account for his leaving his professional position in Rotterdam "To My Last Congregation." In Heidelberg he writes a four volume history of Catholicism, notably he still feels that the essence of moral religious life is still easier within the church than outside of it. He becomes a Professor in Heidelberg. Eventually he gets an official blessing from the faculty to pursue his liberal insights, and as a full professor from 1870 on he teaches more history of religion than theology. By 1877 we find him in Amsterdam.

Notably in an 1871 article he develops a position, which he seems later to have renounced again, when he arrives at the following conclusions - I translate the summarization in the book by Naber (see below):

...Thus we should arrive at the criticism of that mode of thought [naturalism] and its core: the conviction of the objectivity of sensory perception. That criticism is of a physiological nature. What man observes is, according to newer theory, always the product of his mind, a product to which nothing objective outside of us is the cause, except for the movement of a certain medium; and in this connection it should be admitted promptly that the proposition of movement as much as of the moving medium is again our own creation. We could call this teaching properly physiological idealism. The world, as we see it, does not exist outside of our consciousness. This position does not rest on any a priori idealism, but exclusively on an analysis of the functioning of our senses; and whoever does not grasp the truth of this statement, is not lacking in philosophical development, but simply in physiological knowledge. A critique based on pure physics, after all physiological, of the working of our senses allows us to maintain the independence of the human mind in a way which forever robs materialism of its scientific character. From this point of view every law of nature becomes a law of the mind; in other words: succession of natural phenomena should be labeled an association of mental images. Het notion of cause disappears, to make place for the recognition of the objective identity of those appearances, among which we earlier assumed a causal connection, and for the determination of the sequence of events, behind which I have to imagine the force that is always identical to itself. Exactly because of the study of physics, the spiritual comes into its own: the sensory world the deed of the independent mind; that which science can recognize in the world the purely abstract, after all mathematical. Next to these two great outcomes materialism seems badly dated. The contradiction of naturalism and supernaturalism fades away. No longer is metaphysics dependent on physics. In one word, we refuse to find objective reality in the empirical world. ...

In other words, here Pierson refutes Dr. Samuel Johnson's refutation of Bishop Berkeley. The nerves that hurt when he kicked the rock, were themselves part of the perceptual universe, which merely tautologically validates itself, proving nothing. While Pierson later backed away from the stark purity of these observations, even though he retained the essence of it in other ways, it should be interesting to the reader today, that he has prior Quantum Physics, and prior to the appearance of A Course in Miracles, arrived at a metaphysical position, which given his learning at the time (having taught history of religion at Heidelberg), hews closest to Advaita Vedanta. Unsurprisingly, this 1874 article was not taken graciously by the world around him.

In his four volume "History of Catholicism" which was complete still at Heidelberg he gets to the question if Peter really founded the Church. He takes to the subject a studied objectivity in which he likes some things and not others, and finds simple that Protestantism works better for some than for others. He cannot help but note that the Catholic Church has been more constant than Protestantism which, then three centuries old, has dissipated itself in unending schisms. Here is where it really gets interesting: Pierson writes (as cited by Naber):

If it had really been the intention of Jesus to found a world religion, he would have merely shown a sad lack of understanding of the human condition. A religion which preaches only one thing: God is spirit, and the fulfillment of the Law is to love Him above all else, and our neighbors like ourselves, a religion without metaphysics, and without worship, such a religion would have been suited to the overwhelming majority of our kind... A child could believe it! ... of the early church fathers he bemoans a lack of mystical orientation, and the fact that so little of Christianity is a religion, and so much dogma.

Pierson ends up feeling that the Catholic Church in the end mostly maintained its relevance by eventual adoption of all the things it fought at first, something that is still true in our time with the budding Catholic Bible scholarship, which emerged since Vatican II, among other things. What may be most remarkable is the sense of balance which Pierson brought to his topic, such that Protestants could not love his book.

From 1874 to 1877 Pierson lived in Utrecht, before finally becoming a professor at the University of Amsterdam. For now I'll leave the story here, to be completed some other day. Pierson was to become a founding father of Dutch Radical Criticism when he finally evolves to a position that breaks with Christian main stream orthodoxy in questioning much of the work of Paul. This is also my reason for discussing it on this site - the critical questioning of Paul by this group of scholars also lays at the foundation of J.W. Kaiser's feelings on the topic, likewise the seeds of a more mythological treatment of the Gospel accounts are here.

Note: The above is based on the 1907 book by Samuel Adrianus Naber, Allard Pierson Herdacht (Memories of Allard Pierson)

De Bron van Jakob

2011-04-28T18:44:00.003-04:00

JWK spreekt op diverse plaatsen over de bron van Jakob, o.a. aan het einde van zijn artikel over de geest van Jakob in de bundel De Mysteriën van Jezus in ons leven. Jakob is natuurlijk de perfecte uitbeelding van de psychologie van het ego, en als zodanig is zijn bron dan ook de ego bron. Kaiser beschrijft dit als volgt:

Wij die ons leven staag vergallen door de twintig-jaren-lange dienst aan "Laban" (onze "rijke Oom", die toch niets geeft) om dàt te krijgen wat God geven zou, indien wij zouden trachten eerst Zijn Rijk te vinden... Wij zijn die Jakob... en wij willen het niet zien!

Maar wie als een Profetenzoon zich wijdt aan Hem "die in vrijheid voert", die zal DE NAAM VAN "ISRAEL" doorzien als TIJDSGEBEUREN, dat zijn Kinderen (de "Stammen" Israëls) laat drinken uit de Bron, welks water steeds weer dorsten doet. Want die ontmoet te zijner tijd aan deze Jakobs Bron de onbekende die het Levenswater biedt. (MJL, p. 34)

Kaiser schrijft over Jakob nog (MJL p. 150):

Ja'aqob betekent "hielelichter." Hij is het beeld van de "verdringer" van zijn "broeder" uit diens eerstgeboorterecht. Als zodanig is hij oerprincipe, aartsvader, van alle in tijd gevangenen.

Toch is het God, die de coïncidentie "honger van Ezau"en "linzensoep van Jakob" bepaalde. En wij deden goed dit indachtig te zijn bij de hedendaagse "coïncidenties."

Maar Jakob is méér. Hij is ook de dienende om zijn geluk. Hij is ook de worstelende met de Engel. Hij wordt Israël, het Tijdsgebeuren, dat al zijn kinderen laat drinken uit zijn Bron, Hij is de Ring waarin het leven in de tijd gebeeld moet worden in de Twaalf Stammen, die zijn Zonen zijn, de Dierenriem of Zodiak, die het vergankelijke bestaan der aarde en haar schepselen beperkt to varianten van projectie, van haar stand ten opzichte van de Zon.

Als de Verlosser komt, dan zal Hij door die Stammen wandelen en ze een voor een bevrijden. (Ommegang op Aarde).

De oude Israël, die voortleeft in zijn Stammen, herleeft getransmuteerd tot "volgelingen" van de Christus als de Twaalve.

Het verhaal waaraan Kaiser hier refereert is natuurlijk het verhaal in het Johannes Evangelie, van de Samaritaanse die Jezus ontmoet bij die Bron van Jakob:

Bij de bron

Jezus verliet Judea en ging terug naar Galilea. Hij moest door Samaria en kwam in de stad Sichar in Samaria. Deze stad lag vlakbij het stuk land dat Jakob aan Jozef had gegeven en daar was ook de bron van Jakob.

Jezus was moe van het lopen en rustte uit bij de bron; dat was omstreeks twaalf uur 's middags. Er kwam een Samaritaanse vrouw water putten. Jezus vroeg of zij Hem wat te drinken wilde geven. Hij was op dat moment alleen omdat Zijn discipelen naar de stad waren om eten te kopen.

'Dat begrijp ik niet', zei de vrouw verbaasd. 'Ik ben een Samaritaanse en U bent een Jood. Welke Jood vraagt een Samaritaanse nu iets te drinken?' Want Joden gaan niet met Samaritanen om. 'Als u wist wat God geeft en Wie Ik ben Die u om water heeft gevraagd', antwoordde Jezus, 'dan zou u Mij om water hebben gevraagd en Ik zou u levend water hebben gegeven.'

'Maar Here', zei zij. 'U hebt geen kruik en de put is diep. Waar haalt U dat levende water dan vandaan? Bent U dan meer dan onze stamvader Jakob? Hij heeft deze put gegraven. En zijn zoons, zijn vee en hijzelf hebben er water uit gedronken'. Jezus antwoordde: 'Wie van het water uit deze put drinkt, krijgt weer dorst. Maar wie van het water drinkt dat Ik hem geef, zal nooit meer dorst krijgen. Dat water zal in hem als een fontein worden, waaruit eeuwig leven voortkomt.' (Johannes 4:3-14)

Jakob is dus het prototype van de tijdsbevangen mens die wij zijn, immer ons lot ontvluchtende, omdat het geloof in de afscheiding en een onafhankelijk bestaan als individu ons behept met een vrees voor God, wiens vermeende wraak wij nu ontlopen moeten. Echter, eens zullen wij ontwaren dat wij ons moede hoofd te rusten leggen in het Huis van God (Bethel), en de droom van de Jakob's ladder zal ons doen geworden dat onze kortste weg naar huis juist hier is waar wij zijn, in de wereld, in al onze relaties, mits wij ons wenden tot de Heilige Geest om Leiding, in plaats van het zelf te blijven doen - en dan zullen de engelen ons dienen.

Over de Samaritaanse bij de Bron zegt Kaiser het volgende:

Doch de episode met de Samaritaanse (Hoodstuk 4) bevat diepere verwijzing naar het eigenlijke Israël. Niet naar de Tien Stammen, die het Koninkrijkje Israël vormden en voortdurend overhoop lagen met het koninkrijk Judea (inclusief Benjamin). Niet naar de British Israël Movement, met hun kunstige gedachtebouwsels, waarin zovele "idealisten" verstrikt geraken. Maar naar Israël als: door de Tijd bevangen Mens. Israël "gevallen" in het onderscheid van de tegenstellingen, Israël als Mens die voor het lokken van de Ruimte is gezwicht, Israël als Mens, die zich wel Wachter (Semer!) waant, doch nog alleen maar tijdsgebeuren als werkelijkheid kent, en dus zijn kinderen voortdurend uit die Bron laat drinken, welker water steeds weer dorsten doet. Israël het Tijdsgebeuren, dat voortleeft in zijn Twaalf soorten Kinderen als de oergestalten van de zogenaamde Dierenriem, diapositief der aardse relativiteit. Dit Israël verlossen is de Twaalf "stammen" wedervoeren naar het Huis des Vaders, naar de Eeuwigheid.

Dit thema kwam voor mijzelf recentelijk weer tot leven in een serie gebeurtenissen die mij nog eens de patronen van het ego onder ogen deden zien met name in de afgelopen 6/7 jaar van mijn leven. Daarbij werd het steeds duidelijker hoe het ego steeds maar in het zelfde kringetje rond blijft draaien, en dus in zijn herhalingsdrang steeds maar weer dezelfde patronen gebruikt - tot in het belachelijke toe - als verdediging tegen God's Liefde waar wij zo doodsbang voor zijn zolang wij in het ego geloven. Tegelijkertijd bracht mijn dierbare mede student en leraar in de Cursus het een en ander weer op haar eigen wijze onder woorden, waarin ik direct de situatie van de Samaritaanse aan de bron herkende:

(via Skype) Annelies Ekeler: Het ego bestaat uit geheugen materiaal en wel het valse geheugen dat gebaseerd is op louter afscheidingsgedachtes. Dat is de gesloten cirkel poel, de bron waaruit het ego zijn gedachtes put en zijn gedachtes verder uitspreid over de akkers van de egodenkgeest, waar het zich vermenigvuldigt en vastlegt in tijd en ruimte en een gesloten cirkel vormt, met als enig doel de ware herinnering te doen vergeten.

Laten we aldus de onware herinnering vergeten door het te vergeven zodat de ware herinnering, het Weten, weer tevoorschijn komt.

Kortom dit is de dynamiek van de ervaring van de Samaritaanse: uit de bron van het ego kunnen wij niet anders dan oude patronen opdreggen, waarvan van te voren al vast staat dat zij ons steeds weer en steeds meer zullen doen dorsten, en de keuze van de vergeving is dus om in plaats van de herhaling en dus projectie van steeds dezelfde gedachten te blijven kiezen, ze aan Jezus te geven, en om zijn Hulp te vragen om er met zijn ogen naar te leren kijken, zodat hij ons het Water kan geven dat ons niet meer doet dorsten, en wij dus in plaats van doorgaan met projecteren van de ego patronen, de Heilige Geest mogen accepteren en als kanaal zijn Liefde uitbreiden, met achterlating van alle zelfzucht van het ego, die ons altijd weer opgebroken is. Dit is de praktijk van "There must be another way." Het is het keuze moment, wanneer wij die "andere" leraar, die als een onbekende verschijnt, vragen om het Levende Water.

Experiencing the Gospel

2011-01-26T14:51:00.003-05:00

This is the title of Kaiser's 1950 book on the Gospel of Mark, which he regards as being the least adulterated of the synoptic gospels. It should be noted that even today for stylistic reasons alone it remains accepted fact that Mark was the first of the synoptics, and Matthew and Luke depended on it along with the Thomas and Q traditions. The quality of the text has a certain level of abstraction, and an archaic and almost unworldly ring to it, which in modern Bible translations tends to be smoothed out completely, so we have a tough time noticing it, particularly also because of the typical Christian influence on virtually all translations which smears the whole with a theological sauce that dates from 30 to 300, never mind 2000, years after the crucifixion, and has none of the freshness and urgency which we find in the original Mark, if we can access him in Greek.

Here is an account of the description by the classical scholar Günther Zuntz, as quoted in the New International Greek Testament Commentary on The Gospel of Mark by R.T. France, who says ,speaking of Zuntz:

Thoroughly at home in the literature of the Roman Empire, Zuntz, we are told, was nonetheless quite unfamiliar with Christianity and its literature, and thus came to Mark with a freshness of perception impossible to most modern Christian readers. His response thus represents, says Grollenberg, 'what this book must have looked like to an educated reader of the first century of our era.' Zuntz speaks of his 'strong impression' that 'something very important was being put forward here with a superior purpose and concentration throughout the book... The style and content of the story arouse a feeling of otherness, a feeling that this is not a history like other histories, not a biography like other biographies, but a development of the actions, sayings and suffering of a higher being on his way through this anxious world of human beings and demons.'

I am quoting this passage for the sake of the present day reader who reads his Bible in translation, in which the original quality of an other-worldly urgency which educated readers have perceived in Mark over the centuries is utterly lost. The homogenized and pasteurized language of all modern translations, originally driven by the theological dogma of the oneness of the Bible, has obliterated the freshness of the original for modern readers. Kaiser keenly observes and appreciates these qualities in Mark, as to him it was clear that storytelling of this time in the classical world was less in service of historical and temporal accuracy of the manifest story line as in the service of expressing the spiritual truth that was being shared with the reader or listener.

Kaiser's book is both a fresh translation and a commentary as well as an esoteric paraphrasing of the narrative, which focuses on the latent content (meaning), as opposed to the manifest content (the story). His translation is unique because it does strip out the theological distortions of the Pauline tradition, and restores the freshness of the original account as much as humanly possible. Kaiser's is truly the only modern translation of the book I've ever come across in any of the four or five languages which I (more or less) read which even attempts this feat.

Having studied Kaiser for some twenty-five years before I found A Course in Miracles, I have now increasingly begun to experience that his work is more accessible to me, after working with the Course for about twenty years. The fundamental approach Kaiser takes is very much in line with the teaching in the Course which recognizes that the world is but an outside picture of an inner condition, as follows:

Projection makes perception. The world you see is what you gave it, nothing more than that. But though it is no more than that, it is not less. Therefore, to you it is important. It is the witness to your state of mind, the outside picture of an inward condition. As a man thinketh, so does he perceive. Therefore, seek not to change the world, but choose to change your mind about the world. Perception is a result and not a cause. And that is why order of difficulty in miracles is meaningless. Everything looked upon with vision is healed and holy. Nothing perceived without it means anything. And where there is no meaning, there is chaos. (ACIM:T-21.Introduction)

From the outset he views the Markan account as the reflections of a follower of Jesus on his experience of him, expressing the inner events in language and imagery accessible to the reader, thus clothing timeless inner experience of the Master of all Masters in the apparent events of his own life time, without losing that abstract quality of something of an unspeakable otherness which is a constant reminder to the reader of the calling of the voice of the Master to follow him, by turning to what A Course in Miracles would call our own Internal Teacher.

My co-writer on this blog recently reported to me a dream experience of the twelve apostles, and twelve gospels, each having their own individual account of their experience of Jesus, in which eventually she realized that she had her own experience of the gospel, "the good tiding." The twelve apostles, as much as the twelve signs of the zodiac, simply represent all of humanity in archetypical form, in our capability of either following the ego, or following Jesus, when once we hear the call. After all, our stories are all very different but the experiences that come our way as we turn to that Inner Teacher end up always being the same in content, for to us, the awakening from the dream is a process in time. Thus, as much as the world is the perceptual substitute reality which we "see" as long as we choose the ego as our teacher, the Kingdom, or in Course speak the Real World, is what we "see" when once we choose Jesus or the Holy Spirit as our Internal Teacher, and the gospel is the way we experience the journey of transition from the former to the latter. And, in the Course, Jesus assures us that his was merely an extreme example and we will not have to repeat his experiences, though we certainly relive the pain of the crucifixion to one degree or another as long as we keep choosing the ego as our teacher.

Thus the story of Jesus is not the story of some dude who was born in Bethlehem 2000 years ago, it is rather the reflection of the birth of Jesus within all of us, as we turn to this little babe of Bethlehem within us, who of course is not welcomed in the world, and there will never be room at the inn, so that he will be born in relative obscurity somewhere, in a manger, in a stable with the animals. A good 20+ years after Kaiser, the Course will describe this process of inner birth as follows:

What danger can assail the wholly innocent? What can attack the guiltless? What fear can enter and disturb the peace of sinlessness? What has been given you, even in its infancy, is in full communication with God and you. In its tiny hands it holds, in perfect safety, every miracle you will perform, held out to you. The miracle of life is ageless, born in time but nourished in eternity. Behold this infant, to whom you gave a resting place by your forgiveness of your brother, and see in it the Will of God. Here is the babe of Bethlehem reborn. And everyone who gives him shelter will follow him, not to the cross, but to the resurrection and the life. (ACIM:T-19.IV.C.10)

   In the New Testament literature, Jesus constantly - and in vain I guess - reminds the apostles that it all comes to us in parables, and that he wasn't speaking of "breads," including wondering out loud how come we do not get it -- don't you STILL understand that I was not speaking of BREADS??? But we stubbornly persist in taking him literally. Our entire culture is based on it, because the Christian "religion" is baked into the very fabric of Western culture, never mind which variety you or I grew up with. So one way to look at the difference between Christianity and the teachings of Jesus is that Christianity revels in the manifest story, and adapts it to the point that it becomes a world religion, suitable for Caesar and his minions, while Jesus teaches us to watch only the content, and the inner process, in following him to a Kingdom not of this world.

Once we start listening for the latent content - the meaning - instead of the manifest content - the story - it becomes clear that Jesus was not born in Bethlehem (the house of bread), 2000 years ago, but Jesus is born within us in our "house of bread," in the forms and circumstances in which we partake of the heavenly bread after our own fashion, as and when our soul gets totally fed up with the ways of the world and rebels against it (Mary), and of course there is "no room at the Inn" and he is born in a manger - out of the way, away from the business of the world - and his ministry within us begins only when he wakes up to the full realization that he is/we are God's beloved son in whom he is well pleased. And his ministry within us starts as/when we show up as his students/disciples, and through him learn that this is who we are. On this path he is our older brother, who merely went before us in realizing his true identity as God's son, inviting us all to follow him on the journey home. And so we will eventually all re-experience the gospel in our own way, the forms will be as different as people are different, but the content is always the same, for it is a learning process, in which we gradually follow his example of awakening from the dream of "this world" and "my life," to the awareness of who we really are as the son of God, as the prodigal sons we all are, looking for our way home from the strange lands where we got lost after we ran away from home. That is the promise of the Gospel.

And just like the apostles were called up by Jesus from their habitual ways of making a living, and that was symbolic, for his intention was not literally dropping the work of your hands, but figuratively no longer doing it the way we always did it, namely with the ego, but rather now to follow Jesus instead of the ego as our teacher, and become an instrument for peace. Again the temptation is always to act things out in the world, in form instead of making the change of mind, which is what Jesus was always talking about. Likewise, as Jesus makes very clear in the Course, he does not ask for sacrifice - such is only the ego's fear - for how could giving up nothing, namely a plan which we already know is bound to fail, be a sacrifice of any kind, when instead we can accept the peace of God, and total spiritual abundance, regardless of what things look like in the world? The process of following Jesus is a process of unlearning to do things the old way, which never worked to begin with, and learning to do them his way, where we place our faith in spirit and not in the things of the world.

This means that what's in store for us is that finally we'll start having ears to hear, when we stop mistaking Jesus by believing that he's talking to us as individuals when he says "you" - he is always addressing us as whom he knows we really are, the son of God, awakening from the dream - different from him only in time, but never in eternity. So, as our elder brother, who has awakened before us, he whispers in our ear and sings us a lullaby, while we still writhe in pain in our nightmare.

The journey home is about "forgiveness," namely about relinquishing the judgments which uphold the ego's world, in favor of the love of the Holy Spririt. Here is how Jesus says it in Lesson 23:

quote
   The idea for today introduces the thought that you are not trapped in the world you see, because its cause can be changed. This change requires, first, that the cause be identified and then let go, so that it can be replaced. The first two steps in this process require your cooperation. The final one does not. Your images have already been replaced. By taking the first two steps, you will see that this is so.
   Besides using it throughout the day as the need arises, five practice periods are required in applying today's idea. As you look about you, repeat the idea slowly to yourself first, and then close your eyes and devote about a minute to searching your mind for as many attack thoughts as occur to you. As each one crosses your mind say:
I can escape from the world I see by giving up attack thoughts about ___.
Hold each attack thought in mind as you say this, and then dismiss that thought and go on to the next.
   In the practice periods, be sure to include both your thoughts of attacking and of being attacked. Their effects are exactly the same because they are exactly the same. You do not recognize this as yet, and you are asked at this time only to treat them as the same in today's practice periods. We are still at the stage of identifying the cause of the world you see. When you finally learn that thoughts of attack and of being attacked are not different, you will be ready to let the cause go.
unquote

or as Ken Wapnick summarizes it in his commentary to the work book, titled Journey through the workbook of A Course in Miracles:
q
To briefly summarize these steps:
1) I bring back within my mind the guilt I have projected onto you;
2) By looking with Jesus, I bring my mind's guilt to him, in which instant
3) the guilt is gone, for I have accepted the love and light that was already present but had been concealed beneath the darkness of my guilt, protected by my attack thoughts.
unq

In psychoanalytical terms the process is to make the unconscious conscious, but not with some psychoanalyst, but with Jesus as our teacher. For the psychoanalytical path ends up in rolling around in the dirt with the other pigs in the pigsty, and perhaps becoming more accepting of it, but never getting real release. The process of letting Jesus teach us, means letting it go and gradually accepting his love instead. It takes us a while, because we are attached to our dirt - as Byron Katie says: Who would I be without my problems? - they are our shield against the love of God. The forgiveness process of the Course, which is simply what Jesus always taught, but restated in a more modern form, is the way out of hell for us, and we wake up to our reality as brothers and sisters in God as we are reborn as who and what we really are, namely God's creation, his one-born Son, Christ, and not the dream characters in the dream of the world, which we made up ourselves.

Shakespeare evidently was an awakened soul, and he said it as follows:

   Prospero:
   Our revels now are ended. These our actors,
   As I foretold you, were all spirits, and
   Are melted into air, into thin air:
   And like the baseless fabric of this vision,
   The cloud-capp'd tow'rs, the gorgeous palaces,
   The solemn temples, the great globe itself,
   Yea, all which it inherit, shall dissolve,
   And, like this insubstantial pageant faded,
   Leave not a rack behind. We are such stuff
   As dreams are made on; and our little life
   Is rounded with a sleep.
   (Shakespeare: The Tempest, Act 4, scene 1, 148–158)

Or as the french philosopher said: God created man after his image, and then man returned the compliment - i.e. we made up God to reflect how we think of ourselves. (See Voltaire: Si Dieu nous a faits à son image, nous le lui avons bien rendu.) Thus the creator God of Genesis is the made up God who we project to justify our seeming existence in the world, and he is the cover over the real God who is our creator and source, as spirit. In the Bible these two concepts are often mixed up, because there are so many authors in it, but a.o. in the book of Job, this is clearly described, in terms of when Job stops listening to his "friends," i.e. stops listening to the advice of the ego, our old self, and starts listening to the Voice for God. At that point in the narrative, the word used for the name of God changes, because Job is then awakening to the real God. To what the Gnostics might call the "God above God," or if you would the real God above the limited human concept of God.

And so, in the end, the undoing involves transcending our fears for the vengeance of the ego's God, to return to the love of God, which is our true source, and the essence of who we are. And in the end it turns out to be what the Course calls a "journey without distance to a goal that has never changed." (ACIM:T-8.VI.9:7)

Vasten - Mk II:18-20

2010-11-21T10:35:00.007-05:00

In Beleving van het evangelie bespreekt Kaiser deze passage diepgaand, en in termen die voor lezers van ECIW zeer aansprekend zouden kunnen zijn. Het blijft vaak verrassend om te zien hoezeer Kaiser's werk inhoudelijk in de zelfde lijn ligt als de Cursus, een lijn die direct teruggaat tot de leer van Jezus, zoals Jezus die zelf leefde en leerde voordat die ergens tussen de dertig en driehonderd jaar na zijn kruisiging werd omgetoverd in de leerstelligheden die wij als Christendom leerden kennen, en die hem dan beginnende met Paulus ook nog eens in de schoenen worden geschoven. Het hele verhaal is een voorbeeld van hoe de verdedigingsmechanismen van het ego werken.

Met name is Kaiser's systematische behandeling van de tradities op inhoudelijke wijze zeer verwant aan de Cursus, en de oorspronkelijke leer van Jezus, immers tot allen die buiten de relatie met Jezus staan komt het alles in parabelen, wat dus in het Christendom de vorm aan neemt van het letterlijk nemen van de Bijbel, en het niet luisteren naar de inhoud, en dus ook eindeloos tot theologische verminkingen heeft geleid in het vertaal proces. Hoe vaak Jezus ook zei dat hij niet van broden sprak, wij blijven hem hardnekkig op letterlijke wijze misverstaan, zolang wij onszelf nog letterlijk nemen als individuen. Het vergevings proces van de cursus, en de ervaring van ons met Jezus boven het slagveld te verheffen en er met zijn vergeving nieuw naar leren kijken, is de toegang tot het verstaan van zijn parabelen en dus van alles wat er in ons leven passeert. Zo gaan wij dus de wereld van de dualiteit meer en meer appreciëren als metafoor.

Met Kaiser's behandeling wordt het duidelijk dat in de vertellingen van de traditie rond Jezus bepaalde stereotypen dienen als characterisaties van fundamentele verdedigingsmechanismen van het ego, en niet als beschuldigingen aan het adres van bepaalde groepen. Dat werd er wel van gemaakt, naar gelang men contact verloor met de inhoud, en de letterlijke lezing de overhand kreeg. Het gaat hier ook niet om moralistische fabeltjes of psychoanalyse, maar alleen om de innerlijke ervaring en herkenning hoe wij eigenlijk alle karakters in het verhaal uit eigen ervaring kennen, en naarmate wij er eerlijk naar kunnen kijken met Jezus, zal het ons helderder worden waar hij het over had. Beleving, niet interpretatie is waar het om gaat, zoals de Cursus ook steeds duidelijk maakt dat het gaat om in de practijk te brengen wat hij zegt, niet om te argumenteren over wat hij bedoelt, laat staan het uit je hoofd te leren. De innerlijke verwerkelijking is het enige. Vandaar ook de titel van Kaiser's boek. En vandaar ook dat er in de Cursus uiteindelijk staat:

Vergeet deze wereld, vergeet de cursus, en kom met volkomen lege handen tot jouw God. (ECIW:WdI.189.7:5)

Afscheiding is de grond gedachte van het ego, wat dan hand in hand gaat met projectie, want als ik mij van jou afscheid, omdat ik gelijk heb en jij ongelijk, omdat jij schuldig bent, en ik mijn handen was in onschuld, dan is dat het meest fundamentele ego-verdedigingsmechanisme. In de Bijbelse verhalen staan de Phariseeërs daarvoor symbool, en zoals Kaiser ook uitlegt de naam zelf betekent dus etymologisch ook "apart," dwz. afgescheiden, enz. We kunnen allemaal in onszelf zien hoe dat mechanisme werkt, en alleen vergeving kan het ooit oplossen.

De Pharisaeërs (het ego) vasten om op die manier de schuld en de zonde te vereffenen, door het vanzich af te schuiven. Vasten is dan offeren om iets terug te krijgen, wat verloren of afgepakt is (onze onschuld). Dat is dus het ego mechanisme, om onze onschuld te bewaren door de schuld buiten ons te projecteren, en onszelf zo een schijn van onschuld aan te meten, waarlijke schijnheiligheid.
Zodra er echter Ware communicatie is hoeft er niet meer gevast te worden, want dan is geven en ontvangen gelijk. Jezus als symbool voor ware communicatie was het levende voorbeeld en in zijn aanwezigheid had een ritueel zoals vasten geen betekenis meer.

Echter, nadat Jezus als aanwezig symbool, geprojecteerd in de vorm, verdwenen was, moesten (en moeten nog steeds) de volgelingen leren dat het niet om de vorm gaat, maar dat Jezus altijd symbool staat voor de Geest en dat dat niet staat of valt met de aanwezigheid van een lichaam (projectie).
Zo krijgt 'vasten' een omgekeerde, ándere betekenis.... niet meer als gemis en/of opoffering van de vorm, maar als symbool dat alleen Geest voor de ware verbinding zorgt, omdat er alleen Geest is. Dan "vasten" wij dus van de waarden der wereld, omdat wij leren dat vasten niet om opoffering en verlies gaat, zoals de ego denkgeest het gebruikt, maar om loslaten en vergeven, en dat er dan geen sprake kan zijn van verlies, maar alleen van pure winst voor de hele denkgeest. Wij eindelijk gaan inzien dat wij "niets" opgeven voor "alles," en dus elk gevoel van opoffering verdwenen is. Het ego ziet dat als "vasten" en "opoffering," in een laatste hopeloze poging om ons te overtuigen dat het ons nog iets te bieden heeft. Zo worden dan alle vormen, de projecties alleen nog maar betekenisvol in de handen van de Heilige Geest, en dus als vergevingsmateriaal. Zo staat er in de Cursus nog:

Waarom zou je de ontdekking dat jij vrij bent niet als een bevrijding van lijden zien? Waarom zou je de waarheid niet toejuichen, in plaats van haar als vijand te beschouwen? Waarom is een gemakkelijk pad, zo duidelijk gemarkeerd dat het onmogelijk is te verdwalen, ogenschijnlijk doornig, oneffen en veel te moeilijk voor jou om te volgen? Komt dit niet doordat je het ziet as een weg naar de hel, in plaats van het te bezien als een eenvoudige manier, om, zonder enig offer of verlies, jezelf te vinden in de hemel en in God? Zolang je niet inziet dat jij niets opgeeft, en zolang je niet begrijpt dat verlies niet bestaat, zul je de weg die je gekozen hebt op enige manier betreuren. En je zult de vele voordelen die jouw keuze jou heeft opgeleverd niet zien. Maar ook al zie je die niet, ze zijn er wel. Hun oorzaak werd in werking gezet, en waar hun oorzaak haar indrede deed, moeten ze zelf ook aanwezig zijn. (ECIW:T29.II)

Als leerlingen van de Cursus zal deze ervaring ons meer en meer geworden, en naarmate het mechanisme ons door vergeving volledig duidelijk wordt, daadwerkelijk blootgelegd wordt door vergeving en waardeloos bevonden, zal dus alle gevoel van opoffering verdwijnen, en zullen wij alleen nog de waarde van alle situaties als vergevingskans zien, waarin geven en ontvangen volkomen gelijk zijn, en wij ons ware erfgoed weer leren aanvaarden, in het aanvaarden van de verzoening.
Wij zullen ook maar al te vaak ervaren hoe wij in een moment van inkeer volkomen in de vergeving van Jezus kunnen verkeren, en alles anders zien in zijn aanwezigheid, en in het volgende moment treden wij weer in de wereld, en worden weer meegesleept door alle verleidingen van het ego. Echter, wij kunnen het dan nooit meer helemáál serieus nemen, omdat de waarden van het ego geleidelijk aan glans inboeten, naar mate een ander denksysteem ons geleidelijk aan meer en meer eigen wordt, en wij al doende leren dat wij in de wereld maar niet van de wereld zijn.

Dit artikel werd in samenwerking tussen Annelies en mijzelf geschreven in de context van ons intensieve werken met de Cursus, en het gezamelijk lezen van Kaiser's Beleving van het Evangelie. Onze dank gaat dus uit naar die beide bronnen, en onze innerlijke bron waaraan wij ons steeds weer en steeds meer kunnen laven, en door laten leiden.

Annelies Ekeler & Rogier F. van Vlissingen

Een nietig dwaas idee

2010-08-17T08:10:00.003-04:00

Laten we de droom die hij heeft weggegeven teruggeven aan de dromer, die de droom ziet als iets los van hem dat hem is aangedaan. In de eeuwigheid, waar alles één is, sloop een nietig dwaas idee binnen waarom de Zoon van God vergat te lachen. Door dit te vergeten werd de gedachte een serieus idee, in staat tot zowel verwezenlijking als werkelijke gevolgen. Samen kunnen we ze beide weglachen, en begrijpen dat de tijd geen inbreuk kan maken op de eeuwigheid. Het is ridicuul te denken dat de tijd de eeuwigheid kan buiten spel kan zetten, die juist betekent dat er geen tijdbestaat. (ECIW T27.VIII.6, vertaal correctie -circumvent- van mijn hand)

Toen ik in 1991 met de Cursus bekend raakte, vroeg ik vooraleerst om duidelijkheid aan Jezus, om mij te laten weten dat dit zijn materiaal was, en niet zo maar een instrument tot verdere begripsverwarring van een of andere gesjeesde psychiater uit Californië of zo. Het antwoord kwam in de vorm van een droom, die mij onomwonden duidelijk maakte dat de Cursus inderdaad mijn trein verbinding terug naar huis was, en impliciet dus de werkelijk leer van Jezus vervatte. En de connectie met het werk van Kaiser, en Mej. Hofmans was daarbij voor mij vanzelf, want uit die achtergrond was het mij al duidelijk dat het Christelijke model (van Paulus dus eigenlijk), dat Jezus voor onze zonden zou zijn gestorven, niet in de haak was, en eigenlijk alleen maar een laffe smoes om niet zelf de verantwoordelijkheid te nemen voor onze relatie met God.

Kaiser was in zijn werk heel duidelijk over dat soort zaken, en met mijn eigen kennis van het Grieks was het voor mij ook makkelijk om de linguistische sporen die hij volgde na te trekken. Al met al was ik in 1991 misschien duidelijker over wie Jezus niet was, dan wie hij wel was, echter mijn droom ervaring die kwam als antwoord op mijn vragen, maakte het voor mij overduidelijk dat de Cursus een zuiver kanaal was.

Bij het recentelijk herlezen van met name de twee essays over Exodus in Kaiser's De mysteriën van Jezus in ons leven, werd ik er weer even aan herinnerd hoezeer Kaiser voor mij duidelijk de inleider was die mij al vroeg op het spoor zette tot een besef van een relatie met Jezus, ook al was het mij nog lange tijd niet duidelijk hoe dat er in de practijk uit moest zien, en daarvoor gaf de Cursus mij dus het concrete materiaal, om die relatie met mijn Innerlijke Leraar meer bewust aan te gaan. De manier waarop Kaiser het thema van de slavernij aan het ego (Egypte) doorlicht, en Mozes laat zien als het kind dat geboren wordt uit het besef dat er een andere wijze van leven moet zijn dan de slavernij van tijd en ruimte, maakt ook duidelijk dat zijn werk volkomen aansluit bij de metaphysica van de Cursus. Het is dus ook niet verbazingwekkend, dat ik via de bekendheid met het werk van Kaiser en Mej. Hofmans, een duidelijke voorbereiding had gehad voor die latere "ontdekking" van de Cursus.

Het is duidelijk in Kaiser's behandeling van Exodus, dat wij alle karakters in het verhaal zijn. In zijn bundel Levensopgang verwijst hij in het essay van die titel ook naar hetzelfde t.a.v. het evangelie verhaal, al die karakters leven in de ene denkgeest, in de ene mensenziel. Hij zegt daar (op pag. 69 van Levensopgang): "Er ís geen mensen-meervoud in het Evangelie, maar er is het enkelvoud der éne menselijke ziel, wier sterfelijke structuur het meervoud ondergaat van alle krachten die worden aangetast en opgeheven in dat ondoorgrondelijke Proces, dat wij Verlossing noemen. Het zijn die krachten, zieleroerselen of dynamieken, die het 'uitgeworpen' wordende, zich voordoen als 'personen' van Het Drama, dat is de oergestalte die het Hemelse Voltrekken aanneemt in het bewustzijn van de onverloste mens." Het totale verhaal is een parabel voor onze ervaring, en alle karakters zijn apecten van onze ziel. Kortom, vóór en na de zondeval is er maar één Zoon, het Zoonschap als eenheid, die zichzelf als veelheid ervaart, zolang een nietig dwaas idee ernstig wordt genomen.

In de jaren dat ik pas met de Cursus bezig was, werkte ik ook de publicatie van een boekje van Kaiser af, met een inleiding op zijn werk. Ik sprak in die tijd ook wel met enkele lui die Kaiser nog gekend hadden, en zijn werk bestudeerd hadden. Vaak verbaasde ik me er echter over hoevaak men niet erkende wat Kaiser in zijn geheel zei - want de lijn van de projectie in zjin werk gaat terug tot zijn eersteling, Introduction to the Study and Interpretation of Drama. Maar al te vaak konden mensen deze dimensie van Kaiser's werk niet echt horen, dat dit leven werkelijk een droom is en een projectie. Ook het evangelie verhaal is dus een "drama" dat verteld van het helen van de afscheiding, geheel in beelden taal. In hetzelfde essay, Levensopgang, legt Kaiser nog even die verbinding naar zijn boek over drama, middels een opmerking over de rol van Johannes: "Ook 'Johannes' is niet een mens, maar een persona dramatis, een hoedanigheid die tot afzonderlijke gestalte wordt door de dramatiserende uitwaaiering van het samengestelde mensen-innerlijk tot schouwspel van schijnpersonen. Dat is immers het wezen der dramaturgie?" (p. 82)

Ik vroeg mijzelf soms af hoe Kaiser met de Cursus overweg zou hebben gekund, want ik voelde wel dat het in zekere opzichten een radicale stap verder was, echter het was mij ook duidelijk dat het uit dezelfde bron kwam, vanwege de diepgaande innerlijke consistentie. Op een goede dag gewerd mij een beeld waarin ik met Kaiser koffie zat te drinken in het Hotel Américain te Amsterdam. Ik vertelde hem van mijn avonturen met de Cursus, en Jezus' behandeling van het nietig dwaas idee... en toen dat even bij hem bezonken was, sloeg hij zich op de knieën van het lachen, en riep een ober aan om twee glaasjes rode wijn te bestellen om hier even een toast op uit te brengen. Kortom, opeens brak de ernst, die in zijn werk soms aan zwaarmoedigheid leek te grenzen, en sloeg over in pure pret en vermaak over zo'n eenvoudige oplossing.

Van dat moment af aan heb ik dus ook steeds meer de continuiteit tussen Kaiser's werk en de Cursus ervaren en steeds diepgaander beleefd. En in dat besef valt dus ook voor mij die soms wel ietwat zwaar op de hand zijnde presentatie van Kaiser weg in het besef dat er inderdaad niets meer aan de hand is dan een domme vergissing, die wij kunnen corrigeren, en achter ons laten. Het vergevingsproces van de Cursus is daarbij het praktische middel, dat ons dagelijks iedere volgende stap mogelijk zal maken. Zoals Jezus zegt in de boven aangehaalde passage, we kunnen het samen met hem weg lachen. En dan zie ik mezelf weer in dat beeld met de schaterlachende Kaiser bij het Hotel Américain. Kortom mijn werk met de Cursus heeft ook tot een verdergaande verdieping van mijn relatie met Kaiser's werk geleid. En in vele opzichten is en blijft de Cursus voor mij vaak makkelijker te begrijpen dan Kaiser's benadering, maar vaak leidt Kaiser's werk mij ook weer tot een verdieping van mijn werk met de Cursus.

Rogier F. van Vlissingen

De uitreis

2010-08-14T15:01:00.003-04:00

Want dat betekent Exodus precies. Het is de uitreis uit de tijd, naar het leven in de eeuwigheid, en het begint altijd met een moment van kentering in ons leven, het moment van verwerping van de wegen van de wereld, niet als veroordeling van anderen of onszelf, maar als een innerlijk oppakken van onze eigen verantwoordelijkheid voor ons leven, en te besluiten dat er een andere weg moet wezen, want ergens in de diepte weten wij dat. Kaiser bespreekt dit thema diepgaand in twee essays in zijn bundel De mysteriën van Jezus in ons leven, hoofdstukken 6 en 7, Exodus der ziel, en Woestijngangers.

Kaiser zegt:

Want dìt betekent exodus of uittocht: dat wij als de Engel Gods voorbijgaat in de duisternis, aan onze zielewoning dragen het bewijs van inzicht in de eigen schuld en van de wil het offer der bevrijding te volbrengen. (JWK, MJL, 6. Exodus der ziel, p. 43)

Vandaag zou ik met kennis van Een cursus in wonderen, dus liever zeggen met inzicht in eigen verantwoordelijkheid, liever dan "schuld," en bedoeld in de zin van:

Het geheim van de verlossing is slechts dit: dat jij dit jezelf aandoet. Wat ook de vorm van de aanval is, dit is nog steeds waar. Wie ook de rol van de vijand of van aanvaller op zich neemt, dit is nog steeds de waarheid. Wat ook de oorzaak lijkt van enig leed of lijden dat je voelt, dit is nog steeds waar. Je zou namelijk helemaal niet reageren op figuren in een droom waarvan je wist dat je die droomde. Laat ze zo haatdragend en kwaadaardig zijn als ze maar zijn, ze kunnen geen effect op jou hebben, behalve als jij naliet in te zien dat het jouw droom is. (ECIW:T27.10)

Oplettende lezertjes zullen dus direct zien dat het Exodus verhaal, zeker in Kaiser's behandeling ervan, ons hier hetzelfde aanzegt als deze passage in de Cursus, want de engel des doods zal ons inderdaad voorbijgaan als wij ons bekennen tot de weg uit de droom, en niet terugkeren naar Egypte (de ego-wereld, de droom). Kaiser's "wil om het offer der bevrijding te volbrengen" is dus wat de Cursus "een klein beetje bereidwilligheid," noemt.

Verder verschuift het beeld in de verwoordingen in de Cursus nog wel iets verder, omdat er meer nadruk wordt gelegd op het feit dat wij "niets" offeren voor alles, en dat er dus in werkelijkheid geen offer is, behalve dan dat ons ego dit pijnlijk doet voorkomen, omdat het ego nog steeds gebaseerd is op de noodzaak dat wij "niets" kiezen ipv alles. Het is dus niet zo dat de Cursus het offer of ons lijden bagatelliseert, maar dat hij het van de andere kant, vanuit zijn "het is volbracht" bekijkt, en ziet dat er geen offer was, omdat de werkelijkheid nooit veranderd was door onze illusies, net zoals alles wat wij droomden nooit gebeurde. In die zin legt de cursus er dus de nadruk op dat wij ons letterlijk druk maken om niets. En meer dan ooit is bij onze uittocht uit de wereld van de tijd naar het Koninkrijk dat niet van deze wereld is het oude gezegde van toepassing: "Daarom lijdt de mens het meest door het lijden dat hij vreest."

Of, om er nog eens een ander beeld aan te verbinden, in de klassieke afbeeldingen van de Buddha in zijn meditatie onder de Bodhi-boom, zien wij dus zijn lege zetel, die door de demonen aangevallen wordt, want Buddha is inmiddels onkwetsbaar en ziet die aanval niet. Zo wordt het Oud Testamentische beeld van de engel des doods die ons voorbijgaat dus steeds zinvoller, en de keuze voor een andere weg, anders dan de wereld en het ego, maakt ons dus onkwetsbaar in die zin, omdat met het aanvaarden van de verzoening, wij ons bekenen tot de onschuld van weten dat wij nog steeds zijn zoals God ons geschapen heeft, in tegenstelling tot het ego wat ons maar wil doen geloven dat wij doodschuldige zondaars zijn, die niet zijn zoals God ons geschapen heeft, maar zoals de keuze voor het ego ons gemaakt heeft.

In het 6e essay in deze bundel maakt Kaiser volledig duidelijk dat de belevingswereld van het ego, waarin ons individuele zelf de hoofdrol speelt, een droomwereld is, die alleen rust op het schijnbare feit dat wij "de hoge wake" van te zijn zoals God ons schiep niet verdroegen, en vervielen in een diepe slaap waarin wij ons in de droom-beleving vonden die wij voor "ons leven" verslijten. Dit is het Genesis verhaal van Adam die in slaap valt, waaraan de Cursus ook refereert op geheel vergelijkbare wijze, wanneer hij in T2.I.3-4 er op wijst dat Adam in het Bijbel verhaal wel in slaap viel, maar dat er nergens aan zijn ontwaken gerefereerd wordt. Hier ligt dus de basis van wat de Cursus het nietig klein idee noemt dat wij onafhankelijk, buiten God zouden kunnen bestaan. Ergens weten wij dat het verhaal niet klopt, en Kaiser beschrijft dit besef heel aangrijpend als volgt:

Zoals een schrander kind in slaap somtijds beseft: "dit alles is een droom; het is de waarheid van het waken niet". En dan niet meer kan lijden door die droomgestalten die benauwden en bedrukten, zo kàn een mens, die tot het inzicht komt, dat ook ons waakbewustzijn nièt bewustheid van de goddelijke waarheid is, maar de dramatisering onzer argeloos verkochte en geslaafde zielen, niet meer ten volle lijden door het treurspel dat hij hier beleeft. (JWK:MJL, H6, p. 42)

Ook dit heeft een perfecte parallel in de Cursus, in T10.1:

Je ben thuis in God en droomt van ballingschap, maar je bent volmaakt in staat te ontwaken tot de werkelijkheid. Is het jouw beslissing dat te doen? Je weet uit eigen ervaring dat je tijdens je slaap denkt dat wat je in je dromen ziet werkelijkheid is. Maar op het moment dat je ontwaakt besef je dat alles wat in de droom leek te gebeuren, helemaal niet is gebeurd. Je vindt dat niet vreemd, ook al werden terwijl je sliep alle wetten van datgene waartoe je ontwaakt geschonden. Kan het niet zo zijn dat je slechts van de ene in de andere droom bent overgegaan, zonder werkelijk te ontwaken?

En om het nog eens even wat verder aan te dikken, nu over het ontwaken van de Zoon van God:

Laten we de droom die hij heeft weggegeven teruggeven aan de dromer, die de droom ziet als iets los van hem dat hem is aangedaan. (ECIW:T27.VIII.6:1)

Kortom Adam (of zoals Kaiser het spelt, om het Hebreeuws beter weer te geven, Adaam), kan dus alsnog de keuze maken om uit zijn slaap en de droomwereld die ermee gepaard gaat te ontwaken. Met het ontwaken wordt het dus duidelijk dat de hele droom en al ons vermeende lijden letterlijk niets is, de stromen bloed waren slechts rode verf, als in een slechte film.

Deze inzichten zijn zeer helder, echter ze intellectueel te begrijpen, is slechts een begin, en geen einde - zoals dat ook gezegd wordt aan het einde van de Cursus. Het verschil van acht en dertig jaren lijden onder onze eigen weerstand, ons gevecht met onszelf, dat pas goed begint nadat wij ons bekennen tot de uittocht uit Egypte, is wat Kaiser noemt de 38 "extra" jaren in de woestijn, waarin al onze weerstanden naar boven komen en genezen moeten worden, tot wij uiteindelijk geheel vernieuwd het beloofde land binnengaan, à la Deuteronomium 2:14, zoals Kaiser dat aanhaalt aan het einde van zijn essay Woestijngangers, waarbij hij dan ook de achtendertig jaar aanhaalt van de zieke te Bethesda in Joh. 5:5. Als wij het dus gewoon intellectueel konden begrijpen, en gewoon op de kaart kijken en door de woestijn marcheren dan zou het ons maar een jaar of twee kosten, maar onze eigen koppigheid moet dus geheel overwonnen worden en achtergelaten, en dat kost ons symbolisch veertig jaar.

Dit inzicht sluit geheel aan op het idee in de Cursus dat het bekend raken met het gedachtegoed slechts het begin is van het ervaringsgewijs leren, waaraan wij de rest van ons leven zullen wijden. Want het zal ons de rest van ons "ego"- leven kosten, dat is immers het afsterven van die krijgslieden in de woestijn. De langste weg, is de weg van het hoofd naar het hart. En dat is de essentie van het proces van de verlossing, of je dat nu bespreekt in de context van Exodus, of het leven van Jezus, of het leren van de Cursus. De korte weg om de Cursus te doen, is om hem werkelijk in de praktijk te brengen, en het onder ogen zien van onze eigen weerstand (en onszelf daarvoor vergeven), is een deel van het proces. Dat deze kennis altijd onder de mensen is en blijft, maakt Kaiser's lezing van Exodus ook ten enen male duidelijk. Het ego wurmt er altijd weer onderuit, door alles letterlijk te nemen dat symbolisch bedoelt werd, want de Meester aller Meesters onderwijst alléén in parabelen, maar aan wie tot hem komen verklaart hij alles. Zo was het toen, en zo is het nog.

Rogier F. van Vlissingen

De Cursus in het Nederlands

2010-08-01T18:21:00.003-04:00

Deze laatste jaren volg ik de avonturen van ECIW in het Nederlands, hoewel voor mij het Engels de dagelijkse voertaal is. Van tijd tot tijd doet het lezen van het Nederlands mij echter terugkijken naar het Engels als de vertaling mij toch wat gewrongen lijkt. Het is niet dat ik geloof dat er ooit één vertaling mogelijk zou zijn, daar is het boek te veelzijdig voor, maar toch is het soms de moeite waard om het origineel te raadplegen, ook al lees je het merendeel in het Nederlands, al is het alleen maar als een reflectie en een verdieping van je verstaan. Daarbij wordt het dan van minder belang om de vertaling te verbeteren in de illusie dat er één juiste vertaling zou zijn maar verrijking door de overweging van alternatieven.

In eerste instantie hoort dit niet op een blog over Jan Willem Kaiser, echter in de context van eenvoudig weg het verstaan van de leer van Jezus, wat ook voor Kaiser het hoogste doel was, geloof ik dat het wel past, en practisch gesproken is dit voor mij mijn meest voor de hand liggende publicatie in het Nederlands.

Hieronder zal ik wat notities bij houden over passages, en die ook van tijd tot tijd aanvullen. Voor de goede orde zij hier nog bij vermeld dat ik in het Nederlands de vijfde herziene druk van januari 2004 hanteer.

Les 184 - De Naam van God is mijn erfgoed. (Eng: The Name of God is my inheritance)
L184.3:1 - "Wat zijn toch deze namen waardoor de wereld een reeks wordt van onsamenhangende gebeurtenissen, van onverenigde dingen, van lichamen die apart worden gehouden en die elk een stuje denkgeest als een afzonderlijk bewustzijn bevatten?"
(Eng: What are these names by which the world becomes a series of discrete events, of things ununified, of bodies kept apart and holding bits of mind as separate awarenesses? )

Alternatieve suggestie: Wat zijn toch deze namen waardoor de wereld tot een reeks wordt van onderscheiden gebeurtenissen, van losstaande dingen, van lichamen die apart worden gehouden en die elk een stukje denkgeest als een afzonderlijk bewustzijn bevatten?
Commentaar: Denk zeker ook aan discrete wiskunde, met hele getallen 1, 2, 3, enz., een reeks van punten, die dus door een ruimte gescheiden zijn, integenstelling tot breuken die oneindig verdeelbaar zijn en dus een vloeiende lijn vormen. Verder losstaand of zelfs misschien alleen staand, als tegen stelling tot verenigd, of aaneengesloten, vloeit misschien wat beter in het Nederlands. "Onsamenhangend" betekent het woord "discrete"althans zeker niet.

L184.10:1 - "Wat je dus nodig hebt, zijn elke dag tussenpozen waarin het leren-in-de-wereld een voorbijgaande faze wordt, een gevangenis vanwaaruit je het zonlicht ingaat en de duisternis vergeet." (Eng. Thus what you need are intervals each day in which the learning of the world becomes a transitory phase; a prison house from which you go into the sunlight and forget the darkness.)

Alternatieve suggestie: Wat je daarom nodig hebt zijn dagelijkse intervallen waarin het leergoed van de wereld een overgangsfaze wordt, een gevangenis van waaruit je het zonlicht ingaat en de duisternis vergeet.
Commentaar: "leergoed" is duidelijker als zelfstandig naamwoord, omdat er vervolgens aan gerefereed wordt als een "gevangenis". "Transitory" beschrijft overgang en niet zozeer voorbijgaan, passeren. Voor de rest is het natuurlijk een referte aan de grot van Plato.

Tijd en eeuwigheid.

Laten we de droom die hij heeft weggegeven teruggeven aan de dromer, die de droom ziet als iets los van hem dat hem is aangedaan. In de eeuwigheid, waar alles één is, sloop een nietig dwaas idee binnen waarom de Zoon van God vergat te lachen. Door dit te vergeten werd de gedachte een serieus idee, in staat tot zowel verwezenlijking als werkelijke gevolgen. Samen kunnen we ze beide weglachen, en begrijpen dat de tijd geen inbreuk kan maken op de eeuwigheid. Het is ridicuul te denken dat de tijd de eeuwigheid kan buiten spel kan zetten, die juist betekent dat er geen tijdbestaat. (ECIW T27.VIII.6, vertaal correctie - circumvent is buiten spel zetten)

Het is niet, zoals in mijn 5e editie van de Nederlandse vertaling dat de tijd geen "inbreuk kan maken op de eeuwigheid," de tijd kan de eeuwigheid niet buitenspel zetten. Het idee van de verlossing is dat er niets gebeurd is. In zakelijke overeenkomsten heeft men ook "non-circumvention" voorzieningen, die moeten verhinderen dat een tussenpersoon niet uit een transactie uitgesloten kan worden, en dus niet door de partijen buiten spel kan worden gezet.

Rogier F. van Vlissingen

Onbevlekte ontvangenis

2010-07-13T18:37:00.010-04:00

In de inleiding op Beleving van het Evangelie schrijft Kaiser het volgende:

Dat LAM (of Kind) is JEZUS, namelijk JEHOSHUA, Gods Redder of Gods Redding, of God Redt, en die daarom voor elk van ons De Redder wordt.

Die in de mensenziel verwekt wordt, als zij tegen de methode dezer aarde revolteert (Maria-Miriam-opstandig) en daardoor 'waardig' wordt bevonden om te worden 'overschaduwd' door de Kracht van God (Gabriel).

Die opgroeit en te goeder ure de behoedzaamheid der 'maagd' ontstijgt. Die zich laat 'dopen' door den Doop die God door 'Zijn Genadige Geschenk' verricht.

Die door de werking van den Geest niet slechts het duistere Egypte, als den Kudde-slaap verlaat, maar die ook heengaat uit de ideaal-opdwinging van den Massa-droom, die het eindeloze dolen naar een Ideaal, dat nooit bereikt kan worden, daar het zich verandert door het 'anders'-worden van den zoeker die het projecteert.

En de Cursus belicht de symboliek van dit verhaal ook op haar eigen wijze:

Welk gevaar kan de volkomen onschuldigen belagen? Wat kan de schuldelozen aanvallen? Welke angst kan de vrede van de zondeloosheid binnendringen en verstoren? Wat jou is gegeven, zelfs in een pril stadium, staat ten volle in communicatie met God en met jou. In volmaakte veiligheid houdt het in zijn kleine handjes ieder wonder naar jou uitgestrekt dat jij verrichten zult. Het wonder van het leven is leeftijdloos, in de tijd geboren, maar gevoed in de eeuwigheid. Kijk naar dit kindje, aan wie jij een rustplaats gaf door je broeder te vergeven, en zie in hem de Wil van God. Hier is het kind van Bethlehem herboren. En ieder die hem onderdak verleent zal hem volgen, niet naar het kruis, maar naar de opstanding en het leven. (ECIW:T19.c.i.10)

Het horen en verstaan van de parabelen waarin Jezus tot ons spreekt omvat dus zijn hele aardse bestaan, want die onbevlekte ontvangenis symboliseert dus iets wat in de wereld als vorm verschijnt, en toch duidelijk niet van deze wereld is. "In de tijd geboren, maar gevoed in de eeuwigheid." Er is maar een denkgeest, en er is maar een Zoon van God. In ons leven in de ballingschap in Egypte, de wereld van tijd en ruimte, en slavernij aan het Ego (Pharao), ervaren wij alles in veelvoud omdat veelvoud nou eenmaal de aard is van onze ervaringswereld die wij onderhouden dankzij het nietig dwaas idee. De terugweg is dus de weg naar het beloofde land (OT:Exodus), of wel de weg van Jezus te volgen naar zijn Koninkrijk dat niet van deze wereld is (NT), dan wel (Cursus) het aanvaarden van de verzoening voor onszelf: de reis zonder afstand naar een doel dat nooit veranderd is (ECIW:T8.6.9:7). Het is de terugweg uit de veelheid naar de eenheid.

Zo is het Heilig Ogenblik dat ons geboren wordt, indien en wanneer wij werkelijk kiezen voor de Heilige Geest, en wat ons alsdan gewordt is dus niet belast met het moeizame werk voor het beetje brood dat wij ons in deze wereld bij het zweet onzes aanschijns trachten te verwerven, en is een reflectie van die keuze voor eenheid in de schijnbare meervoudigheid van 'persoonlijke', 'individuele' ervaringen. De Cursus maakt daarbij duidelijk dat elk zo'n moment door de Heilige Geest veel verder wordt uitgebreid dan wij ooit ook maar kunnen vermoeden. En zo is het geinspireerde idee, dat ons geboren wordt als wij werkelijk naar de Heilige Geest luisteren, dus ook een onbevlekte ontvangenis. Het wordt geboren zonder het gewone aardse 'gedoe' dat met de ontwikkeling van een idee gepaard pleegt te gaan binnen de context van wat ons ego voor ons 'denken' verslijt. Zo maakt echte inspiratie dus ook niet moe, het zij dan dat er nog ego weerstand in ons is, die het ons dan zeer moeilijk zal maken maken, en moeheid is zeker vaak een ego weerstand.

Deze ervaringen geworden ons naarmate wij die andere keuze leren maken, want beslissingen met de Heilige Geest, komen niet met een belasting uit een verleden in deze wereld, die uiteindelijk altijd alleen maar schuld en zonde inhoudt, als wij met het ego beslissingen nemen, want in alle ego beslissingen zit de hele onzaligheid van de afscheidingsgedachte weer ingebakken. Zij worden spontaan gewekt schijnbaar uit het niets, en zo is dus de 'onbevlekte ontvangenis' van het Heilig Ogenblik zo'n smetteloos geboortemoment dat wij geleidelijk aan meer en meer leren te herkenen, tot het het enige wordt dat wij nog willen, in het aanvaarden van de verzoening voor onszelf.

Rogier F. van Vlissingen

Ontwaken in Liefde, door Margot Krikhaar

2010-07-09T06:46:00.004-04:00

Zomaar ineens een nieuw boek, een nieuwe auteur, en een nieuwe uitgever op het Nederlandse toneel... InnerPeace Publications, met het boek Ontwaken in liefde, de veelbelovende eersteling van Margot Krikhaar. Het kan niet op. En dat is natuurlijk ook de boodschap van het boek. God's liefde kan niet op, wij zijn alleen soms wat langzaam met het ontvangen ervan, omdat onze orientatie in deze wereld van God afgewend is, maar gelukkig is er een leraar die ons de weg terug wil wijzen.

Leren luisteren is nog wat anders, en het beste wat wij voor onszelf kunnen doen is niet onze weerstand te onderschatten, en in tegendeel steeds beter en dieper te gaan begrijpen hoe waanzinnig diep die weerstand zit, en waarom, namelijk omdat onze vermeende identiteit - het valse ik van onze sterfelijke persoonlijkheid - ervan afhankelijk is. Een fenomeen als de Cursus (Een cursus in wonderen), is er om ons te helpen die eerlijkheid te herwinnen, en tegelijk om te leren in onszelf en anderen die afkeer van God te gaan vergeven, als wij eenmaal eerlijk kunnen zien waarom wij God niet liefhebben. Dus de enige manier om ons tot God te keren is om ons af te keren van de afkeer die ons eigen lijkt, en dat gaat gepaard met een vaak moeizame weg, omdat het ego eenmaal op zelf-bevestiging, zelf-handhaving, en verdediging is gericht, en de alomvattende liefde van God alweer niet gelegen komt.

We kunnen dus ook niet ver komen in spirituele groei zolang we onszelf wijs blijven maken hoe vreselijk spiritueel we eigenlijk wel zijn. Dat blijken allemaal nog meer geraffineerde deklagen en verdedigings mechanismen van het ego te zijn. De enige weg uit dit doolhof der zinnen, waarvan wij denken dat het ons leven zin geeft, is het licht te volgen dat in de Westerse traditie als Jezus wordt benoemd. Maar wat betekent het om hem te volgen? En hoe kunnen wij hem kennen buiten de diverse verhalen, en vaak hopeloos verminkte tradities?

Margot Krikhaar beschrijft heel duidelijk haar eigen relatie tot Jezus, van heel vroeg af aan, en hoe die zich op een goed moment werkelijk begon te ontwikkelen nadat zij Een cursus in wonderen als handleiding had ontdekt. In dit uiterst indringende en persoonlijke boek deelt zij met ons haar ervaringen met het daadwerkelijk leren volgen van die Innerlijke Leraar die in de Cursus vertegenwoordigd is, maar die wij kunnen herkennen omdat wij hem eigenlijk altijd al kenden. Al met al heeft dat niets met theologie, maar alles met innerlijke eerlijkheid te maken, een eerlijkheid die geboren wordt uit eigen ervaring, met bereidheid om onze eigen oordelen in te ruilen voor de zijne. En zijn oordeel is nooit een veroordeling maar altijd vergeving, mildheid, en zachtheid, waardoor wij uiteindelijk het vertrouwen gewinnen om ons meer en meer aan die leiding toe te vertrouwen terwijl ons egootje maar blijft schreeuwen dat er zo niets van ons terecht zal komen.

Steeds schriller wordt die stem van die boze stiefmoeder die haar macht moet verliezen, omdat haar alle legitimiteit ontbreekt. Voor Margot lost het zich uiteindelijk op in een zwerm van mestvliegen die nergens meer terecht kunnen, en nog als flarden van gedachten een poosje rondzoemen terwijl innerlijk de keuze al gemaakt is. Haar verhaal is een pad tot ons Zelf, een pad naar huis, dat een ieder anders zal beleven, en hoewel ons individuele verhaal dus anders zal lopen in de vorm is het uiterst behulpzaam als iemand dit soort directe ervaringen met ons deelt.

In de context van de wederwaardigheden van de Cursus betekent dit boek ook eigenlijk dat de Cursus eindelijk in Nederland is aangekomen. Interessant genoeg gebeurt dit juist in het jaar van het overlijden van de oorspronkelijke uitgeefster van de Cursus in het Nederlands, Nicole de Haas. Ook daar zat weer een heel verhaal aan vast, want de Cursus veroorzaakte bij Ankh-Hermes ook wel enige deining, al was het alleen maar omdat hij binnen de korste keren na zijn verschijnen een omzet van een miljoen haalde, terwijl het tijdens de lange en moeizame voorbereiding nog wel eens een hachelijke zaak had geleken. Nu er dus een werkelijke inhoudelijke introductie tot de Cursus van Nederlandse bodem is, signaleert dat toch wel een nieuwe faze waarin de daadwerkelijke practijk waarop de Cursus gericht is meer aan de orde gaat komen.

Rogier F. van Vlissingen

De Leer van Jezus

2010-07-05T11:45:00.004-04:00

Voor mijzelf is het altijd het duidelijkst geweest om bijvoorbeeld Kaiser's werk te zien als een wegwijzer naar de leer van Jezus. Het kan je meer of minder aanspreken, hij was een product van plaats en tijd, en in zekere zin ook nog een van die negentiende eeuwse zielen die in de twintigste eeuw verdwaald leek te zijn, want zelfs tijdens zijn leven en schrijven was zijn taalgebruik voor velen té moeilijk en té archaisch. Echter voor wie leert naar de inhoud te luisteren, en de poëtische kracht van het oeuvre kan waarderen is het een zeer heldere inleiding in de leer van Jezus.

Steeds weer ontwaakt toch dit verlangen naar het terugkeren tot de oorspronkelijke leer van Jezus. Het was de inspiratie voor Erasmus, en zijn nieuwe (latijnse) Bijbel vertaling, waarin hij zocht de oorspronkelijke text meer eer aan te doen dan de dogmatisch gekleurde Vulgaat van Hieronymus. Het was de inspiratie van Luther in zijn poging om de Bijbel in het Duits te vertalen. Het was de inspiratie van Thomas Jefferson, die het met het Christendom helemaal niet op had, en zijn The Life and Morals of Jesus of Nasareth, (ofwel The Jefferson Bible) organizeerde door terug te gaan tot de oorspronkelijke uitspraken van Jezus in het Nieuwe Testament, en de verpakking in de verhaal trant van de synoptici naast zich neer legde. De resterende collectie uitspraken had ongeveer een 75% overeenkomst met de uitspraken van Jezus die later in het Thomas Evangelie weer opdoken. In de twintigste eeuw was er dus de herontdekking van het Thomas Evangelie, en via het werk van Gary Renard kwam er een zeer verhelderende aansluiting tussen het Thomas materiaal en Een Cursus in Wonderen tot stand, wat in verband gezien weer een verdere verdieping gaf van het verstaan van de leer van Jezus, in tegenstelling tot wat de wereld van hem maakte door hem te her-interpreteren.

Via Een Cursus in Wonderen komt verder de nadruk te liggen op het feit dat de leer van Jezus niet in een boek te vangen is, maar dat een boek ons wel op weg kan helpen. Het echte werk ligt echter in het aangaan van onze eigen relatie met deze innerlijke leraar, die in de Westerse traditie Jezus heet. In de context van Kaiser's werk was het vooral via zijn samenwerking met Mej. Hofmans dat deze noodzaak ook werd overgedragen, in die zin dat zij altijd mensen duidelijk maakten dat wij allen te allen tijde om Hulp konden vragen, indien wij maar ónze condities wilden laten varen, en Jezus niet tot Sinterklaas reduceren.

Rogier F. van Vlissingen

De Poorten van het Hemelse Jerusalem

2010-01-31T15:40:00.004-05:00

Een van de grote merites van Kaiser's werk is zijn glasheldere commentaar over de astrologische symboliek, dat voortdurend in zijn werk verweven is, van tijd tot tijd expliciet benoemd, maar vaak ook impliciet in zijn besprekeningen verwoven. Hij schijnt aan te nemen dat we dat dan allemaal direct vatten. Dat zal velen van ons wel even bezig houden. Zelf ben ik wel lange tijd een student van de astrologie geweest, hoewel nooit een praktizerend astroloog. Mijn aandacht bleef altijd beperkt tot de symboliek, en de diepe religieuze oergrond waarop die berust, en dat is nou juist het aspect dat bij Kaiser zo duidelijk uit de verf komt. Zijn inzichten zouden juist voor een astrologisch georiënteerde lezer zeer verdiepend kunnen zijn, met name indien wij de astrologie kunnen gebruiken als spiegel voor onszelf, die ons kan helpen duidelijkheid te winnen over wat er zo in ons leven omgaat en onze relatie daartoe, en met name dus om een helder licht te laten schijnen op wat er in onze ziel rondspookt. Astrologie is een taal, een symbolen taal, die diep in de Bijbelse traditie verankerd ligt.

In de monografie Kruiswerking en Kruisgang bespreekt Kaiser een aantal belangrijke astrologische concepten, en met name bevat het boekje een wonderschone beschrijving van de grote astrologische tijdperken, de 'maanden' van het Platonische jaar, dat aan de precessie van het Lentepunt ontleend is. Kaiser laat ons zien dat onze ontwikkelingsmogelijkheid in het ervaringsgebied van deze ondermaanse wereld inhoudelijk altijd hetzelfde is en blijft, maar naar de vorm zich in de loop der eeuwen steeds anders aan ons presenteert. Zijn besprekingen van het Stier-, Ram-, en vervolgens Vissen-tijdperk zijn in dat opzicht uiterst verhelderend. Ook komt er een bespreking van de twaalf tekens (oerbeelden) van de Zodiak aan de orde, die uiterst behulpzaam kan zijn, met name door Kaiser's inleiding over de notie van Kruiswerking en Kruisgang, als de twee fundamentele keuzen die wij in dit leven kunnen maken, eigenlijke één keuze dus, want de aanvang van onze ervaring in deze wereld is geworteld in de keuze voor het ego, en staat dus in het teken van Kruisgang. Wij zijn dan kinderen van onze ouders, en de wereld overkomt ons, wij staan in de slachtoffer rol die het ego zo lief is.

De keuze waar onze ervaring ons onvermijdelijk toe leiden zal, wanneer wij eindelijk ontdekken dat de wereld ons niets te bieden heeft, is de keuze van Kruisgang, die Jezus ons voorleefde, namelijk de bewuste aanvaarding van de totale verantwoordelijkheid voor onze ervaring in dit leven, waardoor wij ons dan uiteindelijk beseffen dat er ook een andere keuze mogelijk is, een andere weg, onder leiding van de Heilige Geest, dat is de weg der verlossing. Díe keuze begint met aanvaarding van het feit dat het onze keuze voor het ego is die ons dit leven, en onze bestaande ervaring van deze wereld doet geworden, en dat er derhalve een andere keuze aan ons open staat, de keuze voor een andere weg, de keuze voor het leven naar de Heilige Geest. Dat is wat het betekent Jezus te volgen naar een Koninkrijk dat niet van deze wereld is, maar vooreerst komt het er op aan met Jezus in Galilea, de tijdenronde, rond te gaan en zo in de symbolische drie en een half jaar van het verlossings verhaal in de Bijbel, de wereld te kunnen vergeven, en ons bij Jezus aan te sluiten. Van Jezus zegt Kaiser in Levensheiliging het volgende:

Jezus, Gods Redding, de onstoffelijke brug van schepsel naar Schepper. Jezus, die geen stervend tijdsmens is, noch een eenmalige verschijning, maar die als Goddelijk Proces gestalte aanneemt in iedere mens die, getrokken door de hunkering naar de Nameloze, die deze Onweerstaanbare zelf wekt - Gods werk aan zich voltrekken laat in overgave. (Levensheiliging, blz. 40)

en ook:

Jezus, die wij niet zijn, noch zullen wórden, maar Die verschijnt in onze plaats al naar 'wij' niet-meer zijn, ons laten afbreken en transformeren in wat dan nog alleen maar Jezus heten kan. (Levensheiliging, blz. 41)

Kaiser's inzicht is dat de Maan zowel de aardsatelliet in ons is, die altijd een inferieure schijnwerkelijkheid projecteert middels haar gereflecteerde licht dat ontleend is aan de Zon, die staat voor onze bron, het directe licht, en ons ware wezen. De Maan is echter ook in omgekeerde zin, indien wij luisteren naar de Heilige Geest, de Engel die ons vóór gaat, om onze paden in dit ondermaanse recht te maken. En de Zon staat voor de Bron, maar manifesteert zich dus in de wereld als het valse ikje dat wij zijn in onze individualiteit, waarmee wij onszelf tot het middelpunt van 'onze wereld' en 'ons leven' maken, en zo God van de troon denken te stoten, in onze wensdroom die dit leven is.

De klassieke planeten zijn dan de faculteiten van onze ondermaanse apparatuur, op abstract niveau uitgebeeld, en worden merendeels in hun werking geactiveerd door de Maan. De zogeheten mysterie planeten, die in de 19e en 20e eeuw ontdekt begonnen te worden, gaan de beperkingen van die sterfelijke apparatuur te boven, en nodigen ons uit daaraan te ontstijgen, en zij worden in hun werking voornamelijk door de Zon geactiveerd. Zij zijn dus in principe meer spiritueel van aard, hoewel ook hun gaven natuurlijk door het ego op alle mogelijke manieren misbruikt kunnen worden, en op zelfzuchtige wijze geexploiteerd, zoals in de eindeloze pseudo-spiritualiteit, en paranormale gaven die in de kermis tent van de wereld hoogtij vieren.

Naast het cultuurgoed van de Bijbel is natuurlijk ook via de Griekse mythologie veel tot ons gekomen, met name ook het inzicht van de tweeledige natuur van de Zodiak zelf, op basis van het verhaal dat zielen via de melkweg in Kreeft (het huis van de Maan) in dit ondermaanse indalen en vanuit de Steenbok weer naar de Hemel opstijgen. Deze tweedeling van de Zodiak, tussen Kreeft en Leeuw, en tussen Steenbok en Waterman, is direct gerelateerd aan de huizen van de klassieke planeten en de mysterie planeten (zie ook hieronder). Zodat in deze traditionele voorstelling van de kosmos ook de weg erin en eruit besloten lag, en de Zodiak als geheel impliceert dus ook eigenlijk deze tweeledigheid van enerzijds de vluchtweg naar het ego, en de wereld, alsook de terugweg, de thuiskeer als Odysseus in de Griekse wereld, en de Verloren Zoon in de Bijbel.

Alle tekens van de dierenriem hebben individueel ook deze tweeledigheid van aard, zodat zij zowel de kleuring geven aan onze ervaringen in het ondermaanse, waarin alle individuen uniek (willen) zijn, en de illusie van afgescheidenheid doorleven, terwijl juist diezelfde eigenschappen de toegangspoorten worden voor het Hemelse Jerusalem. Zulks kan plaatsvinden, naar gelang wij Jezus of de Heilige Geest om Leiding vragen juist in onze ervaringen in deze wereld, waardoor alles wat ons Ik zich juist aanmeet als unieke eigenschappen om zich letterlijk van anderen te onderscheiden, en ons van God afgescheiden te houden, verkeert in het perfecte leermiddel voor de Heilige Geest om ons de toegang te tonen tot het universele ware zelf, dat voor ons door Jezus vóórgeleefd wordt en gesymboliseerd. Astrologen hebben traditioneel die tweeledigheid wel herkend, maar zelden met de diepte van Kaiser het waarlijk doorzien. Dat universele ware zelf is het Hemelse Jerusalem.

Het vergevings proces zoals Jezus dat in détail presenteert in Een Cursus in Wonderen, is de meest practische demonstratie van hoe dit leer proces werkt, waarin Jezus ons alles verklaart, indien wij ons persoonlijk tot hem wenden. De stappen van vergeving zijn als volgt:

Het terugnemen van de projectie, beginnende met de vraag: "Wil ik mijzelf hiervan beschuldigen?"
Het bezien van de dynamiek samen met Jezus, waarin ware vergeving kan plaats vinden. Vergeving die niets doet, maar alleen waarneemt, en met liefde onder ogen ziet wat er gebeurt zodat de onderhavige zieledynamiek niet langer in het donker van het ego kan schuilen, maar onder het licht van de Heilige Geest doorzien kan worden, en genezen.
In dit proces verliest dus een verdegigings mechanisme van het ego zijn kracht, en kunnen wij ons dan alsnog tot de Heilige Geest wenden en om Hulp vragen.

En vervolgens zullen wij dan bemerken dat alle dingen éérst vergeven moet worden, vóórdat wij ze werkelijk kunnen doorzien (ECIW:T-30.V.1:6), en begrijpen. Echter in dit proces zal het ons onomwonden duidelijk worden wat bedoeld wordt met het Bijbelse woord dat:

In veel van dergelijke beelden sprak Hij het Woord tot hen, naarmate zij het konden horen; en zonder gelijkenissen sprak Hij tot hen niet. Maar afzonderlijk aan zijn eigen discipelen verklaarde Hij alles. (Mk IV.33-34)

En zo worden dus onze specifieke hoedanigheden, en eigenschappen, die door het ego steeds gebruikt worden om onze individuele uniekheid in de wereld te bevestigen en te exploiteren, door de Heilige Geest omgekeerd tot poorten die ons terug kunnen leiden van het specifieke zelf dat wij menen te zijn in dit leven, tot het Universele Zelf van het Hemelse Jerusalem, het Ware Hart dat onze ware identiteit behelst.

De astrologische symboliek, benaderd op het niveau van abstractie dat wij in het werk van Kaiser ontmoeten, biedt ons dus een cosmologisch model, en een symbolen taal voor onze ervaring in dit leven, en tegelijkertijd houdt het ook de mogelijkheid in van de terugweg, uit de wereld van de tienduizend dingen, naar de eenheid van onze ware identiteit als in het zoonschap.

Rogier F. van Vlissingen

Beleving van het Evangelie

2010-01-03T17:10:00.002-05:00

Beleving van het Evangelie is zonder enige twijfel Kaiser's hoofdwerk, en ik zie uit naar een tijd dat ik in de gelegenheid hoop te zijn om het in het Engels te vertalen. Ondertussen werk ik echter op een informeel commentaar on-line, via de site die nu www.greattreasures.org heet, alwaar ik sinds zo'n twee jaar geleidelijk aan een kommentaar op het Evangelie naar Marcus aan het opschrijven ben. Voor wie geïnteresseerd is om dit te volgen, kan ik je inzage geven in die notities door op www.greattreasures.org in te schrijven, en vervolgens mij je email adres op te geven, waarna ik je dan permissie kan geven om die commentaren te lezen.

Aangezien deze site ook een Griekse tekst van het Nieuwe Testament biedt, ben ik bezig ook de commentaren op de specifieke Griekse woorden in te voeren, merendeels op basis van Kaiser's behandeling van de betreffende woorden, maar soms ook omdat de inzichten die mij vandaag de dag via de Cursus geworden. Je zult dus op de site behalve de parallel teksten (KJV, Grieks, NIV), ook mijn notities vinden, en commentaren zowel onder "Book Notes," alsook onder "Chapter Notes" en onder "Word Notes."

Hoewel ik vooralsnog dit deel van mijn werk over Kaiser dus in het Engels zal doen, heeft het mogelijkerwijze ook voor de Nederlandse lezer, indien hij het Engels enigszins machtig is, wel belang, omdat het toch een uitbreiding is van de inzichten van Kaiser. Indien men althans met het Grieks kan meelezen zal de waarde mogelijkerwijze nog groter zijn. Ik merk daarbij ook op dat sommige van de beste commentaren ook inderdaad opmerken dat de taal van het Marcus-evangelie sterk mythologisch is en niet concreet, en dat het zich daarin van de andere synoptici onderscheidt. Dit is ook een fundamenteel gegeven in de benadering van J. W. Kaiser.

Op de lange termijn verwacht ik ook dat er een verder gaande integratie van www.greattreasure.org met Facebook zal komen.

Rogier F. van Vlissingen

Sprokenwijsheid: De schone slaapster

2009-11-23T06:35:00.004-05:00

In Sprokenwijsheid heeft Kaiser ons een diepe innerlijke aansluiting meegegeven op een waarheid die weliswaar in ons leeft, maar die wij maar al te graag over het hoofd zien, totdat er een wending plaats vindt in ons leven, en wij geleidelijk aan beginnen te vermoeden dat het juist die diepverborgen ongekende waarheid is die ons trekt, om terug te keren tot onze bron, tot God, in plaats van ons steeds weer en steeds meer in de wereld te verliezen.

Een Cursus in Wonderen brengt op humoristische wijze hetzelfde thema in de Bijbel naar voren, door op te merken dat er wel staat dat Adam in slaap viel maar er nergens aan gerefereerd wordt dat hij wakker werd. (ECIW:T2.I.3-4) En de Cursus gaat natuurlijk over het ontwaken, want alle vergeving is niet anders dan het loslaten van onze eigen wil die met God overhoop ligt, en te leren in plaats daarvan onze Leiding te zoeken in de wijze liefde van de Heilige Geest, die ons weer naar huis leiden wil. Het thema van de schone slaapster wordt in de Cursus als volgt weergegeven, met een onmiskenbare toespeling op het sprookje:

Zij die speciaal zijn, zijn allen in slaap, omgeven door een wereld van lieflijkheid die ze niet zien. Vrijheid, vrede en vreugde staan hier, naast de baar waarop ze slapen, en roepen hen toe tevoorschijn te komen en uit de droom des doods te ontwaken. Maar zij horen niets. Ze zijn verzonken in dromen van speciaalheid. Ze haten de roep die hen wekken wil, en vervloeken God omdat Hij hun dromen niet tot werkelijkheid heeft gemaakt. Vervloek God en sterf, maar niet door de hand van Hem die de dood niet heeft gemaakt, maar enkel in de droom. Open je ogen een beetje; zie de verlosser die God jou gegeven heeft, opdat je hem zou kunnen zien en hem zijn geboorterecht terug zou kunnen geven. Het is het jouwe. (ECIW:T24.III.7)

Er ligt natuurlijk ook een toespeling in besloten aan de episode in Genesis waar Esau zijn eerst geboorterecht aan Jacob verkoopt, en in termen van de Cursus mogen wij ook denken aan T26.IX.6:1 - De heiligste van alle plekken op aarde is waar een oeroude haat een huidige liefde is geworden. Kortom, waar de haat van het afgescheiden ego bestaan wordt losgelaten en wij in onze broeder, met wie wij in de strijd om het bestaan verwikkeld waren, eindelijk ons ware Zelf herkennen, en dus het gelaat van Christus zien in plaats van de afgunst en haat van het ego. Dat is de "kus" van de Prins, of van Jezus (immers een Prins is de Zoon van de Koning), die onze ziel ontwaken doet uit de eeuwenlange sluimering van het bestaan in de tijd, dat niets anders blijkt dan eindeloze herhaling van steeds dezelfde afscheidings gedachte.

Hoe belangrijk is het dus niet dat wij beseffen dat wij die schone slaapster zijn, of, in de woorden van andere sproken, bevangen door een toverspreuk, want dat is het ego natuurlijk, een gevangenschap, een slavernij, een complete bedwelming, een droom, die ons van ons ware leven berooft. Totdat, totdat...

Zoals gewoonlijk geeft het materiaal uit de Cursus ook duidelijk aan de weerstand die wij hebben tegen het ontwaken, omdat wij ons in onze angst voor de liefde van God vastklampen aan de valse persoonlijkheid die wij denken te zijn, en dus met alle macht willen blijven dromen. Kaiser beschrijft dit elders prachtig in zijn bespreking van het boek Exodus, hoezeer wij steeds terug willen keren tot de "vleespotten van Egypte," en dus in feite bang zijn voor de belofte van het "beloofde land," dat ons vrijheid zal bieden, net als een stel gijzelaars met Stockholm-syndroom, die zich aan hun kidnappers vast blijven klampen. Een zeker respect voor deze weerstand is een zeer behulpzaam inzicht in tijden dat het lijkt of wij dag na dag steeds hetzelfde moeten vergeven, omdat wij ons zó totaal vastgebeten hebben in onze oude patronen, dat wij dus zelfs de "Prins" die ons verlossen komt van tijd tot tijd als een bedreiging zien. De poëzie van Helen Schucman geeft vele voorbeelden van deze ambivalentie in onze relatie met Jezus.

Rogier F. van Vlissingen

De Poort

2009-10-14T10:14:00.043-04:00

In 'Inwijding' (J.W. Kaiser uit: Mysteriën van Jezus in ons leven), spreekt Kaiser over 'Inwijding' als het binnengaan en binnengeleid worden.
In dit proces van transformatie van 'de Tijdsbeleving in de Eeuwigheidsbeleving' (JWK Inwijding blz. 19) moeten de door ons opgeworpen obstakels weer opgeheven worden.
Hij beschrijft dat als volgt in prachtige symbolische taal:

Daar moeten wij juist leren in het ongevormde zwevende te zijn temidden van de ongetelde kras-aanmatigende vormen. Zodat voor alle mysten Vormgeving en Vormverbinding onophoudelijk de Judas is, datgene wat de in ons tot leidende gestalte gekomen zoon van God voortdurend "overlevert" aan de vele machtsinstanties van het God-trotserende, tijdsgeboren Ik. De Hogepriester met zijn overpriesters, schriftgeleerden, pharizeeërs, samenspannend met de barbaarsheid van Herodes (wellust) en het geweld (Rome) verkocht verstand (Pilatus). Niet om determinering of het kennen dier symbolen gaat het, maar om de voldoening aan die onverbiddelijke eis.' (JWk Inwijding blz. 19)

Dit zegt eigenlijk hetzelfde als wat ik zie en ervaar de laatste tijd, alle zogenaamde blokkades die de ego-denkgeest ('het God-trotserende, tijdsgeboren ik'. JWK) op heeft geworpen en opwerpt ten einde dat wat ik werkelijk ben aan het oog te onttrekken, symbolisch als 'poorten'. De poorten die ik pas als zodanig kon zien, toen de vraag oprees: 'er moet een andere manier zijn'.

Dan kan het proces van 'binnengaan en binnengeleid' worden beginnen.
Ineens werd de grauwe sluier van een stuurloos voortgesleept worden door de schijnbaar willekeurige chaos van de ego-denkgeest, opgetild en zag ik de poorten waardoor gegaan moet worden ten einde te kunnen binnengaan, voor me opdoemen één voor één.
En begreep ik plotseling dat altijd aanwezige Verlangen een verlangen dat ik leven(s)lang vruchteloos trachtte te stillen in de voor mij tot dan toe enige zichtbare wereld. Het bleek het diepe Verlangen naar de Liefde van God.
Ook weer prachtig beschreven door JWK:

Zo komt de Wachtende die weet, dat wij ons herhaaldelijk vergeven aan gestalten van de Tijd, maar dat wij toch niet zijn gehuwd; dat wij als hunkerende vrijgezellen ons "bevestigen" aan deze en aan gene, tot wij uiteindelijk de eeuwige Geliefde vinden, in Wie alle hunkering verstilt' (JWK Inwijding. blz.20 )

Dat wat 'Inwijding' wordt genoemd is eigenlijk niets anders dan het weer terugkeren naar God, naar Huis, zoals in het verhaal van de verloren zoon wordt beschreven. Terwijl in werkelijkheid niets of niemand ooit maar de Eénheid heeft kunnen verlaten. Het is slechts een droom van afscheiding een waangedachte, 'een nietig dwaas idee' zoals ECIW dat noemt. (ECIW T27.VIII.6:2)
Hieruit volgt het onvermijdelijk gevolg dat terugkeer voor elke schijnbaar afgedwaalde, afgescheiden denkgeest 'verplicht is', onontkoombaar, zoals in de Inleiding van ECIW staat:

Dit is een cursus in wonderen. Het is een verplichte cursus. Alleen de tijd waarop je hem doet staat jou vrij. (ECIW. Inl. 1)

Verlossing is onvermijdelijk, maar wij moeten zelf de bereidwilligheid tonen het te willen. Ook dit kom ik in 'Inwijding' van JWK tegen:

Op iederéén rust deze blik, en "waar ook maar de kleinste "aanvang" wordt geboren is een leed-geploegde, met Verlossingszaad bezaaide, wordt onmiddellijk handreiking gedaan. (..)

Zelfs de geringste Inzet die wij mensen doen als innerlijk bereid-zijn, niet door ons omschreven of bestemd, in argeloos vertrouwen, wordt ontvangen en beantwoord van omhoog.. (JWK Inwijding blz.20.

Als dan de keuze is gemaakt en de bereidwilligheid er is, ervaren is dat er een andere manier moet zijn (ECIW) dan dit lijden, tot inzet voor het heilige bereid (JWK) dan is een mens aannemelijk als Neophiet, toegankelijk voor de Meester. (JWK Inwijding blz.21)
en dan:

Dit is de status van de ziel waarover Jezus Christus zich ontfermt, de zieletoestand waarin een mens bereid is de leiding uit handen te geven, niet meer aan een mens of groep van mensen, of een door mensen opgericht instituut, maar aan God. Zo klopt een mens zonder het te weten aan de Poort der Inwijding, niet door te hunkeren naar kennis van geestelijke dingen; niet door te streven naar persoonlijke vervolmaking, niet door enige wens te groeien of te stijgen, beter, schoner of machtiger te worden, verwerft een mens toegang tot deze Poort. Maar in ontgoocheling, in vertwijfeling, in onmogelijk verder kùnnen meedoen aan de waanzinnige strijd om zelfbehoud en zelfverheffing, in algehele opgeving van welke illusie-najaging dan ook. Want daardoor alleen laten wij de waanschema's van zelfvervulling los, die ons binden aan eendere bevangenen en bereiken wij de mogelijkheid van het Zoonschap. Zo klopt een mens aan zonder het te weten, en de Poort gaat open, zonder dat hij het ziet. Want elke Inzet van bereidheid tot het onbekende, niet op zelfvoldoening gerichte, geeft als reflex Oproep. Deze Oproep is het antwoord van omhoog, een uitnodiging om te zijn en te doen. Die Oproep bestaat uit ons dan toegezonden Tijdsgebeuren dat wij niet doorzien. In dit Tijdsgebeuren wordt nauwkeurig toegediend, wat dienstig is om los te maken van onze fatale bindingen en in het "staan" te midden van deze doorziene figuur, Gaan wij het Pad. Uit het Gaan resulteert enige vermindering van onze "blindheid' . Uit het Gaan resulteert dus enig Zien. (JWK Inwijding blz. 21/22)

Dan kan het proces van het Pad gaan (JWK) of het volgen van Jezus en of de Heilige Geest, zoals ECIW het merendeels noemt, aanvangen. Aan de Hand van Jezus en of de Heilige Geest leren we de blokkades die tegen de Liefde van God zijn opgeworpen herkennen en loslaten, vergeven. Een meestal onvermijdelijk als pijnlijk ervaren pad, immers lang gekoesterde overtuigingen mogen nu worden losgelaten en vergeven. Totale overgave is geboden in deze woestijngang (JWK Inwijding blz. 23)

En de "Inwijdeling" toont alleen bereidheid hij "hoeft niets te doen" integendeel elke bemoeienis of inmenging verstoort en remt het proces alleen maar af en moet als niets anders worden gezien dan de verdediging van de ego-denkgeest. Alertheid is dus geboden en deze verdedigingen moeten worden gezien voor wat ze zijn aan het licht gebracht en ook weer vergeven. Niet geanalyseerd, afgewezen, gekoesterd, maar overgegeven aan Jezus en of de Heilige Geest, Zij die ons voorgaan.
Het analyseren, willen begrijpen, wetenschappelijk benaderen, of er een of andere theologie tegenaan gooien is alleen maar het dralen voor de Poort. Is dralen in tijd en ruimte. De Poort alle aandacht geven en niet het erdoorheen gaan. De Poort zien als doel, door deze nog eens even lekker opfrissen door een nieuw verfje te geven of, op te poetsen tot het koper weer glimt, misschien nieuw hang en sluit werk, extra verstevigen, misschien en klein kijkgaatje erin aanbrengen of een brievenbus, is niets anders dan alleen maar het verbergen van de angst er niet doorheen te willen gaan.
of zoals JWK het verwoord:

Realisatie in de tijd is het grote obstakel. Toch is ontkenning van tijdswaarden als "obstakel" zelf ook weer een obstakel. De schijnbare wreedheid van tijdswaarden is resultaat van miskenning van tijdswaarden als obstakel.

Ons denken tracht het eeuwige te vatten en is daarom zelf beletsel voor nadering en toelating van het eeuwige in de mens. Het uit drang naar zelfbehoud geboren denken is volkomen in de ban van het verleden. Het kan daarom nooit de gids of baanbreker zijn in het nog niet beleefde. (JWK Inwijding blz. 28)

Ik heb de Poort leren zien als Kans, een kans om terug te keren naar Eenheid, naar God. Door de blokkades van de ego-denkgeest te onderkennen, aan het licht te brengen, worden ze kansen om weer terug te herinneren wat ik werkelijk ben: Geest en één in God.Door ze aan Jezus en of de Heilige Geest te geven gaan ze werken als hulpmiddelen, als sleutels die de Poort ontsluiten. Zo wordt elke ervaring een keuze moment, kiezen voor de ego-denkgeest of voor de Heilige Geest Denkgeest.Over het niet zelf doen, maar het Overlaten staat in een van de Logia, die door Margaretha Hofmans werden doorgegeven, en in dit hoofdstuk zijn opgenomen:

Indien al de schroeven van kwaadaardigheid vaster liggen dan zo oorspronkelijk lijkt, dan behoeft de leerling zich daar niet over te bekommeren, omdat dit het werk is van de Timmermanszoon. En zijn hand is sterk, en vooral onwrikbaar,

De keuze tussen de ego-denkgeest of de Heilige Denkgeest zal ik wel zelf moeten maken, een keuze gemaakt binnen de specifieke persoonlijke ervaringen. Geen theoretische keuze maar een doorleefde keuze door de persoonlijke ervaring heen. En uiteindelijk de volledige Verzoening aanvaarden voor mijzelf. Dan zal de Poort zich openen en volledig verdwijnen, dan zal blijken dat er geen Poort was en is en zal zijn. Dan vallen begin en einde volledig samen.

Annelies Ekeler

Een nieuw begin voor dit blog

2009-10-10T20:09:00.046-04:00

De voorganger van dit blog op Xanga groeide tot een punt waar althans alle boeken van Kaiser een inleidende bespreking kregen, en enkele themas in zijn werk wat verder uitgediept werden.

Veel van die groei gebeurde in een samenspraak met Annelies Ekeler, met wie ik in de loop der jaren een intense samenwerking ontwikkelde, o.a. rond de vertalingen van het werk van Gary Renard in het Nederlands. In deze laatste jaren is ook bij haar een diepgaande liefde voor het werk van Kaiser ontbloeid, en ik voelde het vaak als een belemmering dat zij alleen kon antwoorden op een blog dat ik begon, en niet zelf een nieuw onderwerp kon entameren. Blogger maakt het gemakkelijk om meer dan één schrijver op een blog toe te laten.

Recentelijk maakte Annelies gewag van enkele ervaringen die zij had, waarbij zich alweer haar bekendheid met het werk van Kaiser aandiende als een belangrijke handrijking in het herkennen van de ware aard van haar ervaringen, en dat gaf mij de concrete aanleiding om nu alles in orde te maken zodat wij gezamelijk verder kunnen bloggen, zonder ons bezorgd te maken over wie voorgaat met het aansnijden van een nieuw onderwerp.

Inmiddels is het eigenlijk te gek dat wij in Nederland aan de lopende band boeken verkopen van alle mogelijke vreemde knakkers op spiritueel terrein, als ze maar uit het buitenland komen. Boekenplanken vol met spirituele charlatans, en met daar tussendoor zelfs ook enkele waarachtige spirituele leraren, zoals Byron Katie, Jeff Foster, Eckhart Tolle, en een aantal waarachtige leraren van de Cursus, zoals Ken Wapnick, Gary Renard, enz. En nog vele anderen zijn vanzelfsprekend waardevol.

Johan Willem Kaiser is echter zonder enige twijfel een leraar van wereldformaat, en één die de ware leer van Jezus in een voor zijn tijd geeigende stijl ongeëvenaard tot uitdrukking wist te brengen. Het resultaat loog er niet om, en min of meer zoals Ken Wapnick altijd lachend zegt dat hij altijd weet dat hij goed bezig is als de hele zaal in slaap valt, zo werd ook het werk van Kaiser volledig verwaarloosd, en tijdens zijn leven niet erkend, en raakte het na zijn dood snel in de vergetelheid.

Na zijn overlijden bleek toch ook dat onder andere de nasleep van de Hofmans-affaire ten paleize, eigenlijk een redelijke waardering van Kaiser's werk kennelijk in de weg stonden, en zijn werk verdween geleidelijk aan merendeels naar de Slegte. Net als met de Cursus, kan zijn taalgebruik ietwat intimiderend lijken, echter naarmate onze eigen eerste hands spirituele ervaring toeneemt, zal die taal steeds minder een belemmering worden, en er een diepgaand herkennen groeien dat hij er één was die ons voorging, en in de moderne tijd ons wist bij te brengen hoe en waar wij ons zoeken dienden te richten om onze eigen relatie met de Meester aller Meesters te vormen.

Geduld is echter een schone zaak, en Kaiser's werk groeit voor ons, naarmate wij de tijd nemen om het op ons in te laten werken, en er alweer ook zelf in doorgroeien, zodat een innerlijk verstaan, meer nog dan een literair/intellectueel verstaan tot stand komt. De ervaringen die ik ook samen met Annelies gezien heb van anderen die op hun beurt weer dit werk ontdekken, bevestigd voor mij weer het blijvende belang van het werk van deze man. Ik hoop dus zonder meer, dat met deze inauguratie van dit nieuwe platform er ook geleidelijk aan steeds meer een basis zal komen voor een herontdekking van het werk van Kaiser, want hij steekt vaak met kop en schouders uit boven veel van de zogenaamde spirituele literatuur van de 19e en 20e eeuw.

Hij staat op één lijn met de groten zoals Krishnamurti, en Sri Ramakrishna, en heeft in veel opzichten werkelijke bijdragen geleverd tot een verdieping van ons verstaan van het werk van de groten van de spiritualiteit, van Blavatsky, Steiner, Gurdieff, Prof. Dr. Hermann Beck, Martin Buber, en vele anderen. Kortom, de tijd is rijp voor de herontdekking van een groot spiritueel leraar die in moderne tijd in Nederland werkzaam was, en die waarlijk nog voortdurend zijn relevantie toont in het leven van de mensen wie zijn werk tot steun heeft mogen zijn in de vaak moeizame tijden van de "dark night of the soul."

Rogier F. van Vlissingen

Geboorteweeën van de nieuwe mens

2009-09-07T11:45:00.004-04:00

In Geboorteweeën is Kaiser aan het woord als natuurmysticus, die in de symboliek van de natuur een weergave ziet van onze hoogste geestelijke verlangens. En dat kan het natuurlijk ook zijn, als wij onze contemplatie laten leiden door de Heilige Geest - dat is voor vele daadwerkelijk ontwaakten in de loop der eeuwen vaak zo geweest. En het is weer Kaiser's specifieke gave om ons te laten zien dat er zovele toegangen zijn die ons allen aan hetzelfde herinneren, indien wij maar de juiste luisterende en ontvankelijke houding hebben. Er zijn vele wegen en de contemplatie van de natuur is er zeker één. In Kaiser's behandeling blijft het een spiritueel en symbolisch proces, en hoewel hij het soms verwoordt op een manier die ietwat verwarrend kan lijken, is het uiteindelijk toch duidelijk dat onze werkelijkheid er een van éénheid is, en dat de vormenwereld waarin wij ons als ego menen te bevinden, een wereld van schijn en illusie is, waar dan het alternatief bestaat om door de Herinnering aan God, als de Verloren Zoon, de terugweg naar Huis te aanvaarden. Kaiser vat dat samen als: "Het is de triomf van het Zijnde over de bijna overweldigende schijn. Het is het vergeten-kunnen van al het bijkomstige omderwille van het indachtig zijn van Het Ene Nodige." (pag. 19)

Het is toch ook duidelijk dat de ontmoeting met Jezus buiten tijd en ruimte ligt, en dat het "ik" bewustzijn, de individualiteit dus, juist de ontkenning van God is (pag 40 en 41). Jezus zal het in de Cursus later nog krasser zeggen, namelijk dat de wereld gemaakt is als een aanval op God. Kaiser wijst er ook op dat ons ik gerichte denken ons dus niet kan bevrijden uit deze warboel, of zoals hij het zegt: "Het denken kan zichzelf niet 'kennen'." (pag 41). En alweer legt de Cursus even later nog meer nadruk op dit punt door uit te leggen dat de aanklacht (van het ego) wel waterdicht kan zijn, maar niet Goddicht. Met andere woorden, we kunnen onszelf belazeren (zolang als het duurt), maar de Heilige Geest tuint er niet in. We moeten natuurlijk wel om hulp vragen, om juist buiten dat gesloten referentie kader van het ego te komen...

Dit boek als geheel staat in het teken van de overgang van het Vissen tijdperk naar het Aquarius tijdperk, in de zin van het Platonische jaar van de precessie van de lente equinox. Kaiser zag en beleefde de astrologische symboliek op uiterst diepgaande wijze. Hij ziet de overgang van het ene tijdperk naar het andere als een periode van verschuiving in het menselijke repertoire voor levensverwerkelijking, waarbij juist dat verschuiven van die uitdukking en vormgeving van ons bestaan een intensivering teweegbrengt van de mogelijkheid tot ontwaken. Temidden van die verschuivingen ervaren wij dan dus de geboorteweeën van de nieuwe mens, als uitnodiging om te ontwaken tot ware levensverwerkelijking, terwijl om ons heen de wereld doordrenst om ook in die nieuwe symboliek alles toch weer te reduceren tot meer van hetzelfde, zoals het ego het maar al te graag houdt.

Zelf zie ik de verschijning van Een Cursus in Wonderen (ECIW) graag in dit verband: een nieuwe, vernieuwde en veel diepgaander presentatie van de leer van Jezus voor deze nieuwe periode. En het feit dat bijvoorbeeld via het werk van Gary Renard de indruk tot ons komt dat het zeker zo'n vijfhonderd jaar gaat duren vóórdat de Cursus meer algemeen goed worden zal, sluit daar ook weer bij aan, want die overgangen zijn een zeer geleidelijke zaak in onze ervaring in de tijd.

Bij Kaiser lijkt het soms of hij de wereld wel een zeker werkelijkheids karakter toeschrijft en als schepping behandelt, echter op de kritieke momenten zegt/schrijft hij dan toch ook weer dingen waarin een inzicht blijkt over het volledig illusoire karakter van het uitzicht dat ons sterfelijk apparaat hierover koestert (kromzicht). Veel van zijn werk impliceert wel degelijk dat hij het projectie mechanisme van het ego doorziet, en dus de fundamentele psychologische dynamiek onderkent van de droom figuren in onze droom. Ook vinden we hier weer zijn typische behandeling van elementen van het evangelie-verhaal als figuren in onze droom, met de volledige realisatie, geheel in de geest van Freud's droom analyse dat wij zelf alle figuren in onze droom zijn, zoals ook alle spelers in een toneelstuk uit één denkgeest, die van de schrijver, zijn voortgekomen. Zijn inzichten in de symbolische betekenis van die figuren zoals Simeon en Judas, zijn zeer indringend. Zijn behandeling van wat de Cursus de speciale relatie noemt, op pagina 75 is briljant, en zijn term ervoor, "duozelfbehoudsworsteling", is onvergetelijk, omdat het precies de tegenstrijdigheid van zulke relaties tot uitdrukking brengt, dat het een samengaan is ten behoeve van de bevestiging van het valse zelf van ons ego, en dus gedoemd, omdat beide partijen elkaar naar de strot grijpen.

Uit die betreffende paragraaf is dan ook duidelijk dat hij ziet dat wij in onze ware aard God's schepselen zijn in de éénheid van de schepping en het Zoonschap, en dat het in de afscheiding dus juist onze wil is die zich tegen de Wil van God in wil zetten, en dus bijvoorbeeld onze relaties op die manier gebruikt om de afscheiding van God waar te maken. Hij ziet al die ik gerichte relaties dus als pseudo-gebeuren en substituut voor de ene ware relatie met God. In dat opzicht zit hij dan duidelijk op dezelfde metafysische toer als de Cursus. Dat maakt het mij gewoon weer duidelijk dat het hier hoe dan ook om de leer van Jezus gaat, die Kaiser toch op een uiterst diepgaande wijze kon verstaan en in de geest van de tijd waarin hij leefde tot uitdrukking kon brengen. Wat hij echter niet doet, is de metafysica in détail uit te werken, zoals we dat in de Cursus vinden, terwijl hij er wel over spreektt alsof iedereen het allang begreep. Al met al is Kaiser voor mij eigenlijk net als bv. General Patton een man van de 19e eeuw die in de 20e eeuw leefde, en het is dus soms even wennen aan zijn archaische taalgebruik. Maar doen wij dat, dan zal zijn poëtische kracht ons meeslepen.

Zijn woordgebruik is vaak fascinerend. Woorden zoals onze "vormverknochtheid" om de keuze van het ego van vorm boven inhoud uit te drukken, alsook ons "kromzicht", een woord dat ook uit en te na aangeeft dat we vanuit ons "ik" betrokken blikveld nooit de werkelijkheid zien. Het heeft misschien niet de bijna klinische helderheid van het gebruik van projectie in de Cursus, maar het laat er geen twijfel over bestaan wat er hier bedoeld wordt.

Wonderschoon is ook Kaiser's beschrijving op pagina 67:

Als God Zijn Aandacht richt in de menselijke sfeer, gaat die Gerichtheid zeker deze sfeer binnen, maar niet als menselijke hoedanigheid. Daarin ligt het geheim va de Overbrugging, die HIJ alleen kan doen geschieden. Wanneer Hij deze Aandacht op een mens richt, dan houdt dat in, dat deze mens in staat is of in staat gesteld wordt, de Overbrugging in zich te laten voltrekken.

Hoe deze voltrekking zich in de menselijke sfeer tot menselijke waarden richt, is eveneens een geheim, dt alleen te ervaren is door hem in wie het geschiedt en wel zodanig, dat die mens daardoor in staat gesteld wordt de Brug voor eigen gerichtheid te betreden.

Natuurlijk kan noch deze mens, noch een ander mens dit tot een menselijk begrip herleiden.

Dit komt overeen met de notie in de Cursus dat de laatste stap altijd door God gedaan moet worden. Aan ons dus de keuze om al of niet Jezus te volgen, waardoor wij in hem kunnen ontwaken, en dus als wedergeboorte in verbinding met hem voor onszelf de verzoening aanvaarden. Daarna kunnen wij dus als Jezus op aarde werkzaam blijven. Dat is dus de levende herinnering van dat het Zoonschap één is. De laatste stap, van de vereniging van de Vader en de Zoon kan door God alleen voltrokken worden. Daarin ligt ook, iets wat Kaiser hier wel impliceert, maar niet expliciet uitwerkt het verschil tussen de leer van Jezus en de leer van de Boeddha. Het Boeddhisme spreekt wel over het ontwaken tot de denkgeest, maar niet over de uiteindelijke hereniging van de Vader en de Zoon. Toch is het opmerkenswaard dat het Boeddhisme als geheel psychologisch veel meer diepgang heeft dan de Christelijke traditie die de betekenis van Jezus als innerlijke leraar nagenoeg geheel ontkende, en zich merendeels alleen met uiterlijkheden en moraliteit bemoeide.

Het totaal effect van dit boekje van Kaiser, inclusief het van tijd tot tijd moeilijke taalgebruik, sluit toch nauw aan bij wat wij nu uit de Cursus en andere non-dualistische tradities kennen, en is dan ook altijd een eerlijke reflectie van het feit dat deze dingen die spreken van een non-dualistische werkelijkheid, buiten ruimte en tijd, niet in de taal van een dualistische wereld uitgedrukt kunnen worden, anders dan in symbolen. Kaiser's unieke taalgebruik houdt ons daarbij zeker bij de les, zodat wij niet in slaap sukkelen. Hij dwingt ons om bij elke regel op te letten. Het hele boekje is een uitnodiging om die andere weg te kiezen, waarop wij, zoals Een Cursus in Wonderen het zegt, alle waarden, alle zekerheden in twijfel zullen moeten trekken, en ons toewijden aan het verwijderen van die innerlijke obstakels tegen de liefe van God. Onze waarden zijn het die tot nog toe in ons leven het bewustzijn van God als onze Vader en bron hebben buiten gesloten, omdat zij ons gevangen houden in de valse persoonlijkheid die de ontkenning daarvan inhoudt, en die onze hele pseudo-werkelijkheid als onzalig substituut voor de schepping in stand gehouden.

Kaiser schrijft vaak ook over de schijnbaar meer alledaagse symbolen waarin wij ons thuisvoelen, en waarin de wereld als onze ervaringswerkelijkheid erkend wordt, maar toch wel altijd zo, dat hij tot inzicht en doorzicht uitnodigt. Dit doet mij soms denken aan de episode van Helen Schucman die Jezus vaak gebruikte als haar Higher Shopping Service - dat was een manier waarop zij bij het winkelen aan Jezus hulp kon vragen, en dan vaak sneller vond wat ze nodig had. Dat ging jaren zo door, tot hij haar op een goede dag zei, van we hebben tot nog toe het heel aardig gedaan, maar we kunnen nu beter, enz.

Bij Kaiser is het zijn enorme reikwijdte, en het feit dat hij met de symboliek van vele tradities vertrouwd is, wat maakt dat hij tot velen kan spreken. Tegelijk is echter de ondergrond van wat hij zegt en waar hij steeds op terug komt, een ongelofelijk gevariëerde, maar toch consistente uitdrukking van de leer van Jezus, verpakt in zijn soms ietwat archaïsche en gedragen taal, die ook in het midden van de twintigste eeuw al niet makkelijk was, maar hij behoort dus gewoon tot de klassieken van de spiritualiteit. Hij is en blijft een Nederlandse spirituele leraar van wereldformaat, wiens werk helaas in de vergetelheid raakte, maar veel van wat hij zei en schreef is nu meer toegankelijk dan vijftig jaar geleden toen het voor het eerst gepubliceerd werd.

Rogier F. van Vlissingen

Daadwerkelijk Jezus "volgen"

2009-09-06T11:44:00.002-04:00

Onder andere in Beleving van het Evangelie, legt J.W. Kaiser er vaak de nadruk op dat het gaat om het daadwerkelijk (na)volgen van Jezus. Hij brengt dat onder andere te berde bij zijn bespreking van het vertalen, dat de kwalificatie van de vertaler natuurlijk niet alleen linguistisch is maar juist ook inhoudelijk gegrondvest moet zijn op het daadwerkelijk zelf volgen van Jezus.

Thomas Jefferson voelde op zijn klompen aan dat Paulus de leer van Jezus op zijn kop gezet had. In zijn boekje The Life and Morals of Jesus of Nazareth, dat vandaag de dag bekend staat als de "Jefferson Bijbel", trachtte hij terug te vallen op louter en alleen de werkelijke uitspraken van Jezus, met weglating van alle interpolaties, interpretaties, enz., die er later aan toegevoegd werden in een poging om posthuum van Jezus een Christen te maken, in de Paulinistische zin. Desalniettemin kwam bij hem het punt van daadwerkelijk volgen niet uit de verf, omdat zijn eigen, wat hij zelf noemde "materialistische", standpunt er toe leidde dat hij uit Jezus toch weer een moreel leraar destilleerde.

Het draait er dus om dat Jezus niet een districtskantoor van de ANWB is, en ook geen dominee, of een ander soort moreel leraar, die ons vraagt dat wij hem om richtingsaanwijzingen vragen, met uitschakeling van ons eigen geweten. Het wijzen van de weg aan anderen is niet zijn benadering. De kracht van zijn leer is juist gelegen in het feit dat hij het ons heeft voorgeleefd, dat hij ons voorging, en hij ons vraagt hem in die zin te volgen. En daarmee bedoelt hij dan ook niet na-apen, zoals de imitatie van Christus maar al te vaak werd misverstaan, en het in het vroege Christendom het dus een tijd lang mode werd om je te laten kruisigen om der wille van je geloof. Hij verheldert dit punt op humoristische wijze in de Cursus, bij zijn bespreking van de betekenis van de kruisiging, als volgt:

De kruisiging is een extreem voorbeeld, meer niet. Haar waarde ligt, zoals de waarde van elk leermiddel, uitsluitend in het soort leerproces dat ze vergemakkelijkt. Ze kan verkeerd worden begrepen, en dat is ook gebeurd. Dat komt alleen doordat wie angstig is, geneigd is angstig waar te nemen. Ik heb je al gezegd dat jij steeds weer een beroep op mij kunt doen om mijn beslissing te delen en die aldus te versterken. Ik heb je ook gezegd dat de kruisiging de laatste zinloze reis was die het Zoonschap moest maken, en dat ze voor ieder die haar begrijpt bevrijding van angst betekent. Terwijl ik eerder alleen op de opstanding ben ingegaan, werd de bedoeling van de kruisiging, en hoe die in wezen tot de opstanding leidde, niet duidelijk gemaakt. Niettemin heeft ze aan je eigen leven een uitgesproken bijdrage te leveren, en als je daarover zonder angst wilt nadenken, zal dat jou helpen je eigen rol als leraar te begrijpen.
...
Een gewelddaad kan per slot alleen tegen het lichaam worden gericht. Het lijdt weinig twijfel dat het ene lichaam het andere kan aanvallen, en zelfs vernietigen. Maar als vernietiging op zichzef onmogelijk is, kan iets wat vernietigbaar is niet werkelijk zijn. De vernietiging ervan rechtvaardigt dus geen woede. ...
Ik heb volkomen duidelijk gemaakt dat ik ben zoals jij en dat jij bent zoals ik, maar onze fundamentele gelijkheid kan alleen via een gezamelijke beslissing worden gedemonstreerd. Het staat jou vrij, zo je wilt, jezelf waar te nemen alsof je wordt vervolgd. Maar wanneer jij ervoor kiest op die manier te reageren, wil je misschien bedenken dat ik naar het oordeel van de wereld werd vervolgd, en deze beoordeling zelf niet deelde. En omdat ik die niet deelde, heb ik die niet versterkt. ...
Zoals ik al eerder heb gezegd: 'Zoals je onderwijst, zo zul je leren.' Als je reageert alsof je vervolgd wordt, onderwijs je vervolging. Zo'n les moet een Zoon van God niet wensen te onderwijzen, wil hij zijn eigen verlossing verwezenlijken. Onderwijs liever je eigen volmaakte onschendbaarheid, wat de waarheid in jou is, en besef dat die niet belaagd kan worden. Probeer die niet zelf te beschermen, of anders geloof jij dat ze wel kan worden belaagd. Van jou wordt niet gevraagd je te laten kruisigen; dat was een deel van míjn bijdrage aan het onderricht. Van jou wordt alleen gevraagd mijn voorbeeld te volgen wanneer je geconfronteerd wordt met veel minder extreme verleidingen om verkeerd waar te neman, en ze niet te accepteren als valse rechtvaardiging voor woede. (ECIW:T6.I.2; 4:1-4; 5:1-4; 6:1-7)

Kaiser maakt zo vaak duidelijk dat ons probleem steeds is het valse houvast zoeken in de vorm, wat typisch is voor het ego. De geboorte van het vertrouwen in het Leven, en de Leiding van de Heilige Geest is dus gelegen in het opgeven van dat valse vertrouwen, en in plaats daarvan ons voorbeeld te nemen in het restloze vertrouwen dat Jezus ons toonde in de kruisiging. Het extreme voorbeeld van Jezus was dus dat zelfs als zijn lichaam vernietigd werd, het er toch niet toe deed, want dat is niet wie hij is, en daarom zegt hij ook zelfs in de teksten die in de Bijbel bewaard zijn gebleven, dat hij te allen tijde bij ons zal zijn als wij hem daarom vragen. En natuurlijk ervaren wij het altijd als verlies en leed in onze emotionele gehechtheid, echter de opstanding is gelegen in de realisatie dat het in werkelijkheid een verlossing, een bevrijding was, waardoor wij kunnen beginnen te ontwaken tot enig geestelijk leven. Dat is het daadwerkelijke volgen van Jezus: ons vertrouwen te stellen in het voorbeeld dat hij ons voorleefde, niet in de vorm, maar in de geest. Zo kan hij ons leiden naar zijn Koninkrijk dat niet van deze wereld is.

In de Nederlandse editie van de Cursus is een betrekkelijk belangrijk woord in dit verband helaas soms onduidelijk vertaald. Het is het engelse "lead the way" wat "voorgaan" betekent. Jezus, of de Heilige Geest gaat ons voor, en wij volgen. Dat is het programma. Hij is dus niet een wegwijzer die anderen vertelt wat te doen, zonder het zelf te doen. Zijn ware autoriteit is gelegen in het feit dat hij gedemonstreerd heeft dat die overgang naar het leven van de geest daadwerkelijk een practische mogelijkheid is, indien wij hem "volgen." "Voorgaan" en "volgen" zijn dus de ideeën waar het om gaat. Hier volgen de plaatsen waar het in het Nederlands helaas verminkt is:

W73.10:6 voorgaan (correct)
W74.10:6 voorgaan (correct)
W155:passim (inclusief titel) er staat "de weg wijzen," en dat zou moeten zijn "voorgaan" dus de titel zou moeten zijn: "Ik doe een stap terug en laat Hem voorgaan." Alweer, het is essentieel dit te begrijpen in de zin van "voorgaan" en "volgen" en dat ligt ook aan de ontwikkeling van het vertrouwen ten grondslag.
W173 idem
H23.7:2 "de weg te wijzen", m.i. moet dit zijn "... om hen die een andere taal spreken voor te gaan en een beroep te doen op andere symbolen."
W288:1 "de gedachte die mij naar u leidt..." (correct)
W.hV.2:6 .. omdat zijn vader hem voorgaat.
T24.... en toch loopt hij naast je en voor je uit, en gaat je voor op de weg die Hij moet gaan om Zijn compleetheid te vinden. (er staat nu "wijst de weg")
VvT5.3:2 Hij ging jou voor (correct)
H23.5:1 Moet zijn: "Jezus is ons voorgegaan." (En niet: "heeft de weg gewezen.")

Zo is dus Kaiser's "daadwerkelijk volgen" geheel in dezelfde geest bedoeld als de aanmaning in de Cursus dat "dit een hele praktische cursus is." (T8.IX.8:1) alsook: "laat theologie je niet ophouden " (VvT.in.4:4)

Rogier F. van Vlissingen

De enige keuze

2009-09-05T11:40:00.002-04:00

De Cursus herinnert mij er steeds aan dat er maar één keuze te maken valt, namelijk de keuze tussen het ego (de afscheidings gedachte, of de Heilige Geest (Jezus). Hebben wij eenmaal de keuze gemaakt voor de gedachte van de afscheiding, en het ego-systeem, dan staan wij op het slagveld, en is alles moord en doodslag, we zijn dan volledig in slaap en blindelings verwikkeld in overmachtige gebeurtenissen, want de wereld (buiten ons) en 'ons leven' zijn nu iets willekeurigs en bedreigends dat ons overkomt.

Dit is de keuze voor de kruisiging, of zoals Kaiser het noemt Kruiswerking. Dat wil zeggen, het is die vorm van leven waarin wij denken dat het leven ons overkomt, als overrompelend gebeuren, waarin wij dan als individu trachten coûte que coûte stand te houden, in ontkenning van het feit dat de uitkomst onherroepelijk de dood is. Want wij maakten dus op die manier de keuze voor de moord van Christus, voor de dood, want immers het idee van een individueel bestaan - Kaiser spreek van drijvende eilanden - is an und für sich de ontkenning van de eenheid van de schepping van het zoonschap, en heeft nooit een andere afloop dan de dood in één of andere vorm. En onze identificatie als individu, verschillend van alle anderen, brengt dus terstond het knagende gevoel met zich mee dat God het niet veel goeds met ons voorheeft, omdat wij zijn Zoon vermoord hebben (en eigenlijk Hem dus), en zo raken wij in de ego-cyclus van zonde, schuld en angst, waarvan de angst voor God de grootste is. En daar het ego-systeem die keuze voor de afscheiding continue moet bevestigen om zichzelf in stand te houden, geraken wij dus in die schijnbaar machteloze positie van kennelijk niets anders te kunnen dan steeds maar in het belang van dat vermeende zelfbehoud, en dus de afscheiding te handelen.

Jij die gelooft dat God angst is, hebt slechts één enkele substitutie gepleegd. Die heeft vele vormen aangenomen, want het was de vervanging van waarheid door illusie, van heelheid door fragmentatie. Ze is zo versplinterd geraakt en onderverdeeld, dat het nu vrijwel onmogelijk is te zien dat ze ooit één was, en nog steeds is wat ze was. Die ene dwaling, die waarheid aan illusie, oneindigheid aan tijd, en leven aan dood heeft verleend, was het enige wat je ooit hebt gedaan. Heel je wereld rust hierop. Alles wat je ziet is er een weerspiegeling van, en elke speciale relatie die je ooit hebt gevormd maakt er deel van uit. (ECIW:T18.I.4, met kleine wijzigingen van mijn hand.)

en ook:

Het is alleszins redelijk te vragen hoe de denkgeest ooit het ego heeft kunnen maken. Het is in feite de beste vraag die je stellen kunt. Het heeft echter geen zin om een antwoord te geven aan de hand van het verleden, omdat het verleden er niet toe doet, en de geschiedenis niet zou bestaan als deze zelfde fouten niet in het heden werden heraald. Absract denken is van toepassing op kennis, omdat kennis volkomen onpersoonlijk is en voorbeelden onbelangrijk zijn om haar te begrijpen. Waarneming is echter altijd specifiek en daarom heel concreet.
Iedereen maakt voor zichzelf een ego of zelf, dat vanwege zijn instabiliteit aan enorme wisselingen onderhevig is. Ieder maakt bovendien voor ieder ander die hij ziet een ego dat al even wisselvallig is. De interactie daarvan is een proces dat beide verandert, omdat ze niet door of met de Onveranderlijke werden gemaakt. Het is van belang te beseffen dat deze verandering even gemakkelijk kan en zal optreden wanneer de interactie in de denkgeest plaats vindt als wanneer ze gepaard gaat met fysieke nabijheid. Over een ander ego denken heeft evenveel effect op het veranderen van relatieve waarneming als fysieke interactie. Een beter voorbeeld dat het ego slechts een denkbeeld is en geen feit, kan er niet bestaan. (ECIW:T4.II.1-2)

Kortom letterlijk alles in 'ons leven' vloeit voort uit de keuze om een ego te zijn, en dus 'een leven' te hebben, in plaats van het leven dat God ons geschonken heeft. Als gevolg van die keuze staan wij onmiddelijk op het slagveld, en in een staat van oorlog met alle andere ego's, en wij worden overrompeld door de gebeurtenissen, zonder enig bewustzijn dat die alleen maar het logisch voortvloeisel zijn uit de keuze om ons met een ego te identificeren. Hier is hoe Kaiser het verwoordt op pagina 6 van Geboorteweeën van de nieuwe mens, waar hij spreekt over wereldse deskundigen die altijd veel dingen weten, (maar nooit het geheel), als volgt:

Vandaar dan ook, dat de deskundigen altijd frappant "koning" zijn van een begrensd gebied, zich in hun koningschap altijd bedreigd moeten voelen door het koningschap van anderen, en dus vroeg of laat slaags raken met die andere "koningen". Daarbij doen dan hele horden van vazallen (would-be koningen) mee aan een min of meer georganiseerde strijd. Het kenmerkende van deze (als van alle andere) strijd is: dat geen der partijen boven die strijd staat; dat geen der partijen in waarheid de strijd als middel gebruikt, maar dat de strijd hun overkomt. Noch begin, noch verloop, noch resultaat van de strijd zijn in de hand der strijdenden. Dit werpt en passant een eigenaardig licht op oorlog en oorlogsvoorbereiding, op diplomatie en politiek. (J.W. Kaiser, De geboorteweeën van de nieuwe mens, pag., 6).

Kortom, wat deze passage overduidelijk weergeeft, is het feit dat als we geheel in onze rol opgaan dat we dus vergeten dat we nog een denkgeest zijn, en het leven overkomt ons nu. Dat plaatst ons dan in een versie van de meest geliefde rol van het ego, de slachtoffer rol, en de enige uitweg is en blijft om ons boven het slagveld te verheffen, en bij Jezus of de Heilige Geest te rade gaan om het alles ànders te gaan zien, en dan dus te leren handelen vanuit die leiding. Door zo, met Jezus, te leren toeschouwer te worden van ons eigen drama, worden wij dus vrijer van de identificatie met onze ego rol, en bevrijden wij onszelf en onze broeders van de anders onvermijdelijke gevolgen van de keuze voor het ego.

Deze andere keuze betekent dus ook meteen dat wij ons van onze zelfgekozen "rol" losmaken, en ons niet hoeven te verdedigen, zoals Kaiser zo levendig beschrijft in bovenstaande passage. Want de waarheid behoeft geen verdediging, zoals Jezus ons ook voorleefde. De waarheid is wat hij is, onafhankelijk van wat voor menselijke "deskundigheid" die altijd van beperkte aard is. En als wij dus ophouden, aan de hand van Jezus, die eigen rol centraal te stellen, dan kunnen wij ook leren leven in dienst van die waarheid. Dat is het wakker worden uit de droom, wat wij maar moeizaam doen en eigenlijk niet willen, omdat het ons zekerheid lijkt te ontnemen. Totdat het ons eigenlijk daagt dat juist die beperkte zekerheden onze eigen gevangenis zijn, en de tyrannie van het ego bestendigen, en dan zijn wij misschien bereid om de toegestoken hand te grijpen en hem te volgen naar waarheid en vrijheid.

Kiezen wij weer voor de ego-rol, dan zijn wij terstond weer diep in slaap en opgenomen in de verwikkelingen op het slagveld, en slachtoffer van de ontwikkelingen aldaar, die ons 'overkomen' en die wij op geen enkele wijze in de hand hebben.

Rogier F. van Vlissingen

Goed Kaiseriaans: duo-zelfbehoudsworsteling

2009-09-01T11:27:00.006-04:00

Een van de dingen die je op zullen vallen bij het lezen van Kaiser, is dat zijn taalgebruik fenomenaal is, het is vaak geschreven poëzie, bij tijden wonderschoon, bij tijden bijna onverteerbaar. Als je het echter lang genoeg volhoudt, dan komt er een tijd dat zijn onimiteerbare stijl je bij blijft, als iets geheel unieks, een zeer doordringende uitdrukkingswijze, die je steeds dwingt om na te denken over veel dat je al lang voor vanzelfsprekend versleet. En het ogenblik zal komen dat je er dankbaar voor bent dat het je gewoon niet meer loslaat.
Op pagina 75 van De geboorteweeën van de nieuwe mens, staat er weer zo'n uitdrukking: duo-zelfbehoudsworsteling. Hier is de alinea:

Herstel van het innerlijk weten, dat een mens niet een van het moederlijf losgeknipte verlatene is, een wegdrijvend eilandje van leven op een harteloze, zinloze zee van dode en levende krachten, waarin hij hoogstens wat troost vindt door aansluiting bij een soortgelijk gedupeerd wezentje, waarmee hij dan een duo-zelfbehouds worsteling aanvangt, gezin geheten.

Dit is een ongehoord diep stukje tekst. Je zou er een boek over kunnen schrijven, want het behelst in één klap het besef dat de werkelijkheid van wie wij zijn niet de afscheiding van God is, maar de total éénheid, die voor ons onvoorstelbaar en onbegrijpelijk lijkt zolang wij ons met de tijd-ruimtelijke wereld identificeren. Tegelijk toont het ook aan hoezeer datgene wat de cursus speciale relaties noemt, geheel tot doel hebben de zelfbevestiging van het ego, als afgescheiden zelf, zodat de ander dus alleen dient om onze zogeheten zelfstandigheid te bevestigen. Als wij eenmaal tot ons door laten dringen dat dat zo is, dan hoeven wij ons ook niet meer te verbazen dat communicatie op dat vlak in feite juist altijd onmogelijk is en blijft. De Cursus zegt hierover o.a. het volgende:

De Heilige Geest kan niet door middel van angst onderwijzen. En hoe kan Hij met jou communiceren zolang jij gelooft dat communiceren betekent jezelf eenzaam te maken? Het is ongetwijfeld krankzinnig te geloven dat je door te communiceren in de steek zult worden gelaten. En toch geloven velen dat. Zij denken immers dat hun denkgeest privé moet blijven, of dat ze die anders zullen verliezen, maar dat als hun lichamen samen zijn, ze hun geest voor zichzelf houden. De vereniging van lichamen wordt zo de manier waarop ze de scheiding der denkgeesten in stand willen houden. Want lichamen kunnen niet vergeven. Ze kunnen slechts doen waartoe de geest opdracht geeft. (ECIW:T15.VII.11)

Deze aanhaling bevat dus een perfecte parallel-definitie van Kaiser's "duo-zelfbehoudsworsteling". Het is gebaseerd op het illusoire zelfbehoud, en is dus het behoud van die eigen identiteit, die gegrondvest is in de "afscheiding der denkgeesten". En deze relatie van lichamen, de speciale relatie, zoals dat in de Cursus heet, is dus juist vanuit het tijdruimtelijke "ik" bewustzijn van het ego, dat zich geheel en al met het lichaam identificeert als de ideale uitdrukking van de afscheidingsgedachte, een middel om die illusie van "onafhankelijkheid" en "zelfstandigheid" zeker te stellen, zij het met de innerlijke contradictie dat wij onszelf dus van een ander buiten onszelf afhankelijk maken in een contradictoire poging om die zelfstandigheid hard te maken. Zo vervangen wij bijvoorbeeld de afhankelijkheid van onze ouders, die altijd (net als alle afhankelijkheid), bewust of onbewust, tot haat leidt, tzt. met de afhankelijkheid van een levensparter, totdat die dan ook weer tot een zekere haat leidt, en dan kunnen wij gaan scheiden, en opnieuw een relatie aangaan met hetzelfde contradictoire doel, en vaak met een parter met wie wij dezelde patronen blijven herhalen, tot het op goede dag misschien vagelijk tot ons doordringt dat niet onze partner het probleem is, maar onze eigen partner-keuze, en dus de ego-doelstelling van zelfbehoud, die het verhaal van ons leven "echt" wil maken, zonder er verantwoordelijkheid voor te willen nemen.
Uiteindelijk zullen wij dus misschien ooit het voldoende zat zijn dat wij ons gaan afvragen of er geen andere mogelijkheid is om met onze naasten (en dus met onszelf) om te gaan. Zo komen wij dan tot de kentering, waarin wij mogelijkerwijs eindelijk de Hulp van Jezus of de Heilige Geest konden vragen, om zo, vanuit die Ware of Heilige Relatie anders in de relaties tot onze naasten te komen te staan, namelijk vanuit het dan groeiend besef dat er maar één ware afhankelijkheid is, en dat is die van God, als een kind (zoon) van zijn Vader. In de handen van de Leiding van de Heilige Geest kunnen dan al onze relaties dienen tot de genezing van die heelheid die alles te boven gaat. Hier is wat de Cursus daarover te zeggen heeft:

De Heilige Geest, in Zijn wijsheid altijd even praktisch, aanvaardt jouw dromen en gebruikt die als middel tot ontwaken. Jij zou ze hebben gebruikt om te blijven slapen. Ik heb al eerder gezegd dat de eerste verandering voordat je dromen verdwijnen, erin bestaat dat jouw angstdromen in gelukkige dromen worden omgezet. Dat is het werk van de Heilige Geest in de speciale relatie. Hij maakt ze niet kapot, en rukt ze evenmin van je weg. Maar Hij maakt er wel op een andere manier gebruik van, als hulpmiddel om Zijn bedoeling tot werkelijkheid te maken voor jou. De speciale relatie zal blijven, niet als bron van pijn en schuld, maar als bron van vreugde en vrijheid. Ze zal er niet voor jou alleen zijn, want daarin lag juist haar ellende. Zoals haar onheiligheid haar afgezonderd hield, zo zal haar heiligheid een aanbod worden aan iedereen. (ECIW:T18.II.6)

Nog even over 'doorgeven'

2009-08-09T11:25:00.001-04:00

Enige tijd geleden schreef ik over Juffrouw Hofmans, en haar rol als 'doorgeefster.' Vandaag herinnert een oude vriend mij aan een artikeltje dat J. W. Kaiser daar ooit aan gewijd had, getiteld: 'Verantwoordelijkheid en verantwoording.' Hier volgt de tekst:

Verantwoordelijkheid en verantwoording

Zeven jaar geleden zette ik uiteen, dat de ware verantwoordelijkheid van Juffr.Hofmans niet ligt in wát zij ‘doorgeeft’ maar in haar bereidheid tot doorgeven. Omtrent dit bereid-zijn bestaat echter slechts verantwoordelijkheid tegenover GOD.

Anderzijds is de mens aan wie iets ‘doorgegeven’ wordt, slechts verantwoordelijk voor zijn ‘gehoorgeven’, resp. in-ontvangst-nemen indien het daarbij blijft, aan GOD.

Aan zijn medemensen is men verantwoordelijk voor wat men zelf produceert. Voor zijn gehoorgeving en gehoorzaamheid aan GOD kan, behoeft en moet een mens zich waarlijk niet aan zijn medemensen te verantwoorden. Dat dit toch steeds weer gebeurt in responsie op een tenlastelegging of uitdaging van menselijke zijde, komt alleen omdat men niet de moeite neemt bewust het een van het ander te onderscheiden, en dat men zijn gehoorgeving zèlf op een lijn stelt met opvolgen van raad die door een mens gegeven wordt.

Het gevolg is dat Juffr.H. telkens weer betrokken wordt in andermans conflicten met mensen. Uit lafheid en/of naïviteit ‘verantwoordt’ men zich dan met: ‘Juffr.H. heeft gezegd.......’

Daardoor hebben de zo ontstane conflicten nooit de hoge waardigheid die steeds daar is, wanneer een mens ‘alleen’ staat met GOD in de beschuldigingen van de zijde der mensen. Een waardigheid die onmiskenbaar de kwaliteit heeft van menig Evangelie-tafereel. Maar de bekende verwikkelingen ontstaan altijd door onwaardige houding en hebben als vertoning iets onwaardigs, beschamends.

Dat GOD álles ten goede keert ontheft de mens niet van zijn verantwoordelijkheid jegens GOD en jegens mensen.

Het past niemand zich te motiveren met Juffr.H. heeft het gezegd (of: het is doorgegeven). Niet alleen omdat niet zij het heeft gezegd, maar omdat deze doorgevingen altijd uitsluitend betreffen de verhouding tussen GOD en de toegesprokene.

Men vraagt en men krijgt antwoord. En van de verantwoordelijkheid die dit antwoord aan de ontvanger oplegt kan men zich nooit meer ontdoen; ook niet door haar naam als gezag en schild te hanteren.

Dat het überhaupt gebeurt, bewijst dat men de Doorgeving op zichzelf niet vertrouwt in z’n gezag en werking.

Wie een Doorgeving ontvangt, wordt (is) daardoor opgenomen in GODS Bemoeienis en dit betekent, dat men mede te ‘dragen’ krijgt door de stille verplichting tot gehoorgeving. Dat wil zeggen, dat men min of meer bewust daarmede intreedt in een sfeer die principieel het goddelijke verwerpt. Dan is er geen verstoring van evenwicht. Anders ware men profiteur, die door zijn vragen zichzelf ten dele ontdoet van de menswaardige zwaarheid van het leven, de verhoudingen, ook in het beroep.

Van het ogenblik waarop men het waagt het volstrekt Onplooibare te ontvangen als Inmenging in z’n levensgang, ontdoet men zich niet van hetgeen hem opgelegd is, maar men laat met die Inmenging in zichzelf toe een verhoogde spanning tussen de gang der aarde en de gang des hemels. De Heiliging (verlossende Werking) ontstaat niet door de Doorgeving, maar door de Gehoorgeving (trouw) daaraan.

Door die Spanning te ontwijken of af te wentelen op het onbewijsbaar gezag van de Doorgeving of op de persoon die doorgaf, pareert men een deel van het onontkoombaar odium, betrekt men de Doorgeefster in het eigen deel der verantwoording en verstrikt men zichzelf in halfslachtigheid. Dat geeft verdrietige verwarring in alle verhoudingen en kan alleen geklaard worden door alsnog te staan waarvoor men staan moet.

30 november 1957

J.W. Kaiser

-------------

En, dat sluit dan weer geheel aan bij wat ik eerder over haar werk schreef, en de gebrekkigheid van het routinematige etiket in de pers van 'gebedsgenezeres'. Dus dat was nog even een kleine bevestiging in de woorden van haar naaste samenwerker. Het sluit ook geheel aan bij de kwestie die we vandaag de dag nog vaak zien o.a. onder studenten van de Cursus, namelijk te trachten zich te verantwoorden met "ik voelde me geleid", etc. Ken Wapnick geeft daarop het enige toepasselijke antwoord: we worden altijd geleid: ofwel door het ego, ofwel door de Heilige Geest, dus wat wij metterdaad 'doorgeven' is ofwel door het ego, wel door de Heilige Geest ingegeven. Je doet gewoon je best, en je doet wat je voelt dat juist is, en aan de vruchten kent men de boom, daar hoeft verder niet over gepraat te worden. Het leven is juist het leren naar de juiste Leiding te luisteren.

Dankbaar ondanks of dankzij alles

2009-08-02T11:24:00.001-04:00

Het Loflied zit in de lucht, de wonderschone vertelling van Aart van der Leeuw in zijn bundel De gezegenden, die in elk geval antiquarisch nog wel te vinden valt. Inmiddels hebben we het verhaal dus ook via het internet weer beschikbaar gemaakt (je krijgt die link als je op de titel "Het Loflied" klikt).

Het was voor mij JWK die mij op het spoor van Aart van der Leeuw zette, nu al gauw bijna zo'n vijftig jaar geleden. Inmiddels was er dus een leven van verdere integratie voor nodig om het nu opnieuw tot bloei te laten komen. Ik heb de bundel nog wel, maar door verhuizingen staat hij vooralsnog in een doos in de kelder van een vriend in Brooklyn (Breukelen dus eigenlijk). Maar Annelies kocht een exemplaar van het boek in Nederland, en
ECIW speelde daarin voor mij de laatste twintig jaar weer een voorname rol, want geleidelijk aan kon ik nu zowel JWK alsook vele andere materialen op een nieuwe wijze leren te verstaan, zodat een rudimentaire herkenning kon gaan doorgroeien tot een steeds dieper verstaan.

Engelen zonder flauwe kul

2009-08-01T11:20:00.002-04:00

In zijn boek De Mysteriën van Jezus in ons leven bespreekt Kaiser in hoofdstuk 20 de engelen ervaring, en de volgende drie hoofdstukken wijdt hij dan aan drie specifieke voorbeelden daarvan. Dat zijn respectievelijk Gabriël (Van de Overschaduwing), Raphael (Van de Genezing), en Michael (De overwinning van het licht).

Kaiser's beschrijving verraad weer duidelijk dat hij doorziet hoe de menselijke waarneming op zijn kop staat, en dat dus een engel niet een figuur is die buiten aan ons verschijnt (er is geen wereld), maar de gestalte is die onze eigen waarneming aanneemt, en die soms fysiek kan worden waargenomen, naarmate onze wending zich voltrekt. In die zin zijn engelen dan dus verschillende aspecten van het Goddelijke die zo op verschillende wijze uit onze ervaring bespreekbaar worden, en dan in de vorm van verhalen over engelen overgedragen kunnen worden. Wanneer wij dan vervolgens vorm en inhoud weer verwarren, dan onstaat de veridolizering van engelen, die dan juist weer een afleiding wordt, en een nieuw schijnbaar spiritueel schimmenspel dat echter niets dan afleiding betekent.

Kaiser's verwerking van het onderwerp richt zich echter direct op de inhoud, en dit kleine artikeltje (Hoofdstuk 20 van Mysterien), en de drie die dan nog volgen over Gabriël, Raphael, en Michaël, zijn waarschijnlijk het beste wat er in het Nederlands, of überhaupt in een moderne taal over engelen geschreven werd. Zij zijn de begeleiders die wij ervaren al of niet in een waarneembare gestalte, naar gelang wij ons wenden op de weg waarop Jezus ons voorging, en als wij weer dreigen verward te raken in de details die er niet toe doen. Zij vertegenwoordigen de ervaringen van overmachtig ingrijpen, zoals Gary Renard vertelt in De verdwijning van het universum (VU), waar hij een fysieke ervaring had van een hand die hem de hals van zijn gitaar uit de handen wrong, waaruit hij opmaakte dat hij niet moest terugvallen op zijn oude muzikale vaardigheden, maar iet anders moest doen, dat voor hem alle grenzen zou doorbreken.

Dat Kaiser's werk niet bekender is geworden is waarschijnlijk het beste bewijs dat hij het bij het rechte eind had. Ken Wapnick zei ook zo vaak dat hij altijd voelde dat als de hele zaal in slaap viel, dat hij waarschijnlijk een goede workshop had gegeven, want we willen het niet horen. De boodschap van Jezus is de wereld niet welkom. Evenzogoed zegt Ken zo vaak dat de Cursus niet zo populair zou wezen als de mensen begrepen waar het over ging. Logion 13 van het Thomas evangelie getuigd van hetzelfde. En zo kunnen we doorgaan.

Kaiser's werk was voor Nederland zeker een begin van ontwaken na de tweede wereld oorlog, want er was toen natuurlijk toch een basis van besef dat het zó niet verder kon. Bij het grote publiek sloeg het niet aan, en het is ten naaste bij geheel in de vergetelheid geraakt. Echter met de groeiende interesse voor de Cursus, en natuurlijk een toch toenemend aantal mensen die werkelijk de Cursus beoefenen, zal ook het aantal potentiele lezers van Kaiser's werk toenemen. De tijd is nu rijp.

Waar gebed

2009-07-29T10:48:00.000-04:00

In de bijlagen bij de Cursus zit de wonderschone monografie Het lied van het gebed: gebed, vergeving, genezing, dat in vele opzichten een van mijn favorieten is in de hele verzameling van Cursus materiaal.

Het draait eigenlijk om de innerlijke evolutie van het bidden, dat altijd aanvangt met God als een soort van Sinterklaas te behandelen en Hem te vragen om dingen die wij willen, wat soms wel en soms niet lijkt te werken. Zolang wij God buiten ons houden (onszelf buiten God houden, dus eigenlijk), komen we dan misschien geleidelijk aan tot de conclusie dat er bepaalde dingen zijn die meer het vragen waardig zijn dan andere dingen, en dat een vreemde wil zich op die manier dus mengt in de onze. Andere variëteiten zijn de notie van het bidden voor onze "vijanden," (denk aan de zusters ten Boom, en hun concentratie kamp ervaringen), wat zich dan weer dóór kan ontwikkelen, middels vergeving, tot een besef dat er helemaal niemand mijn vijand is, maar dat het alleen mijn eigen conflicten zijn die ik buiten mij zie. En dat vergeving dus mijn eigen bevrijding behelst, en niet het schoorvoetend en hoogmoedig vergeven van een ander die het eigenlijk niet verdient; het is het opgeven van ons oordeel voor het oordeel van de Heilige Geest.

Naarmate wij uitgroeien boven de notie van God's wil als een vreemde macht die wat wij wel willen in de weg staat, komt het dus tot een harmonie, het loflied dat de Zoon aan de Vader zingt, waarin uiteindelijk onze stem in de Zijne opgaat, naarmate het van een tweezang tot één lied wordt. De behandeling van dit thema in het Cursus materiaal doet mij altijd weer denken aan Het Loflied, uit de bundel De Gezegenden, van Aart van der Leew. Het was lang niet beschikbaar, maar we hebben zojuist het hele verhaal on-line beschikbaar gemaakt - zie de link onder de titel van de vertelling, hierboven. Het is een aanrader.

J.W. Kaiser refereert ook aan dit wonderschone verhaal, dat ik mijn leven lang niet anders dan met tranen in mijn ogen heb kunnen lezen, in zijn bundel De Mysteriën van Jezus in ons Leven. In Hoofdstuk 20 over engelen, relateert hij het duidelijk aan de Michael ervaring, "Wie als God?", de ervaring van de Enige Wil die werkelijk die naam waardig is, want ons zelf-gerichte willen blijft altijd steken in wensvervulling. Hoofdstuk 23 spreekt dan specifiek over de ervaring van de Engel Michael. Engelen in die zin zijn natuurlijk niet anders dan vormen waarin wij het Goddelijke soms kunnen ervaren, soms abstract, maar soms ook concreet, net zo goed als Arten en Pursah aan Gary Renard konden verschijnen, hebben mensen soms zeer concrete engelen ervaringen. Het komt altijd in een vorm die wij aan kunnen, en die op dat moment het meest behulpzaam is.

Kringetje rond, de andere keuze

2009-07-26T10:00:00.001-04:00

Ik neem aan dat een uiteindelijke Nederlandse editie van mijn boek Closing the Circle in het Nederlands Kringetje rond zal moeten heten. Ik vind dat een lekkere uitdrukking, want het reflecteert een proces dat in vele vormen steeds terugkomt. Op abstract niveau is dit het centrale thema van de leer van Jezus, namelijk dat wij dienen terug te keren tot het punt van de oorspronkelijke beslissing vóór het ego in onze denkgeest. Een radikale verandering van gedachten, van ons denken - metanoia in het Nieuw Testamentische Grieks - is alleen mogelijk door in de denkgeest tot dat punt van origine terug te keren, en dan de andere weg te kiezen. Kringetje rond dus. Dat is de uitweg uit het doolhoof, en niet een ander kringetje en juist geen kringetje meer, maar juist de uitweg uit het doolhof, door het volgen van de draad van Ariadne, die dan de weg naar huis wordt.

Ondertussen zijn er nog zoveel andere kringetjes die rondkomen, met name in wat ik graag het recycling programma van de Heilige Geest noem. Dat wil zeggen, keuze momenten presenteren zich opnieuw, en in een flits realiseer je je dat je al honderd keer op deze kruising hebt gestaan en steeds de verkeerde afslag hebt genomen, en nu heb je dus een nieuwe kans om wel de goede afslag te nemen. Wat je dus in dat flits moment - een déjà vu -ook ziet is dat het met je vorige keuzen nooit goed is afgelopen, en dat het dus geen zin heeft om weer bij het ego te rade te gaan, want dat heeft je iedere keer appelen voor citroenen verkocht. Zo ontstaat dus de innerlijke mogelijkheid om daadwerkelijk de andere keuze te maken.

Wat mij hierbij ook door de geest gaat is het verhaal van Kaiser die aanvankelijk medicus had willen worden (geneesheer). Het liep echter mis, want zijn vader stierf, en in plaats van naar de universiteit te gaan, moest hij de kost gaan verdienen voor zijn familie, en kwam in de scheepvaart terecht. Later studeerde hij dan toch weer psychologie. Maar het bleef bij de studie, ergens maakte hij natuurlijk de andere keuze, om werkelijk heler te worden door naar de Heilige Geest te luisteren, wat dan zijn beslag kreeg in de samenwerking met Juffrouw Hofmans vanaf 1946, en zijn oeuvre dat in de laatste veertien jaar van zijn leven tot stand kwam.
Ik ben mij van meer van zulke verhalen bewust. Mijn eigen vader had ook dat verlangen. Hij werd weliswaar psychiater, maar daar onder en daar achter leefde een diep verlangen om werkelijk heler te zijn, in diepere zin. Hij bleef daar zijn hele leven kennelijk mee worstelen, en in de vorm weet ik niet hoever hij daar mee kwam, maar inhoudelijk is het me later wel duidelijk geworden in mijn vergevings proces met hem, jaren na zijn overlijden, en ten tijde van mijn boekje over Kaiser vertelde een helderziende vriendin mij dus ook dat mijn vader erg sterk aanwezig was, en zeer geïnteresseerd in wat ik deed. En ik begreep toen ineens zijn diepe verlangen om heler te zijn.

Recentelijk kwam dit ook naar voren bij een kennis, een hersenchirurg die wegens gezondheids problemen zijn beroep niet meer kan beoefenen, en die ECIW ging beoefenen, en die nu dus werkelijk een rol kan spelen als heler voor zijn zuster, die een hersentumor heeft, en die hij in haar laatste jaar steeds bij heeft kunnen staan, waar zowel zijn medische kennis in de vorm van waarde is, en zijn innerlijke "andere" keuze hem inhoudelijk instaat stelt om op diepzinnige wijze behulpzaam te zijn.
Het Kringetje komt ook rond in de kruisiging, en hier is wat Jezus daar in de Cursus over te zeggen heeft:

De reis naar het kruis dient de laatste 'zinloze reis' te zijn. Blijf er niet bij stilstaan, maar laat die achter je als volbracht. As jij die kunt aanvaarden als jouw eigen laatste zinloze reis, ben je ook vrij je bij mijn opstanding aan te sluiten. Zolang je dat niet doet is je leven beslist verspild. Het is dan niet meer dan een heropvoering van de afscheiding, het verlies van macht, de vergeefse herstelpogingen van het ego en uiteindelijk de kruisiging van het lichaam, of de dood. Zulke herhalingen zijn eindeloos tot ze vrijwillig worden opgegeven. Bega niet de jammerlijke fout je '[vast] te klampen aan het oude, ruwe kruis.' De enige boodschap van de kruisiging is dat je het kruis overwinnen kunt. Tot dat moment staat het jou vrij jezelf te kruisigen zo vaak je maar wilt. Dit is niet het evangelie dat ik jou bedoelde te geven. Wij hebben een andere reis te ondernemen, en als je deze lessen zorgvuldig leest, zullen ze jou helpen en voorbereiden die te ondernemen. (ECIW:T4.Inleiding.3 - woord in [ ] door schrijver dezes toegevoegd)

En elders zegt hij ook nog:

De kruisiging is een extreem voorbeeld, meer niet. Haar waarde ligt, zoals de waarde van elk leermiddel, uitsluitend in het soort leerproces dat ze vergemakkelijkt. Ze kan verkeerd worden begrepen, en is dat ook. Dat komt alleen doordat wie angstig is, geneigd is angstig waar te nemen. Ik heb je al gezegd dat jij steeds een beroep op mij kunt doen om mijn beslissing te delen en die aldus te versterken. Ik heb je ook gezegd dat de kruisiging de laatste zinloze reis was die het Zoonschap moest maken, en dat ze voor ieder die haar begrijpt bevrijding van angsten betekent. Terwijl ik eerder alleen op de opstanding ben ingegaan, werd de bedoeling van de kruisiging, en hoe die in wezen tot de opstanding leidde, niet duidelijk gemaakt. Niettemin heeft ze aan je eigen leven een uitgesproken bijdrage te leveren, en als je daarover zonder angst wilt nadenken, zal het jou helpen je eigen rol als leraar te begrijpen. (ECIW:T6.I.2)

Het beeld van het kruis is in de leer van Jezus tweeledig, namelijk het staat natuurlijk voor de tijdruimtelijke dimensies, die op zich alleen uitdrukking zijn van de keuze vóór het ego, de afscheiding van God, en het leven ondergaan als slachtoffer - Kaiser noemt dat kruiswerking. Je kruis opnemen in de positieve zin is echter verantwoordelijkheid nemen voor je leven, en je niet langer slachtoffer te voelen - Kaiser noemt dat kruisgang. Je voelt je alleen maar slachtoffer zolang je weigert onder ogen te zien dat het je eigen keus voor de afscheiding was, waardoor je je in je huidige situatie bevindt. En de enige die van gedachten kan veranderen ben jij, door eens en voor altijd de keuze te maken voor de Leiding van Jezus of de Heilige Geest, in plaats van het gemodder van het ego. En het ego drukt zich altijd uit in de zin van een vaste vorm. Daarin stellen wij altijd ons vertrouwen in deze wereld, en ons lichaam is daarvan het grootste, meest persoonlijke voorbeeld, vandaar dus ook dat Jezus de kruisiging de laatste zinloze reis noemt, en een extreem voorbeeld.

Dat wil zeggen het is de meest extreme vorm van het opgeven van het vertrouwen in de vorm, dat in de ogen van het ego altijd de enige zekerheid is. Het eens en vooral loslaten van het primair stellen van de vorm is dus de doorvoering in de uitdrukking in de stof van onze keuze om ons voorgoed te bekennen tot de werkelijkheid van de geest.

Het hele ego komt daartegen in opstand in vele vormen van angst en bedreiging van hoe slecht het ons zal vergaan als wij in deze waanzin volharden om naar de Heilige Geest te blijven luisteren, en het ego te onttronen - en het is een keuze die wij alleen zullen kunnen maken als het ego voor ons alle aantrekkingskracht verloren heeft, want alleen dan kunnen wij zien dat al die angsten slechts belachelijk zijn. En dan is de weg naar het kruis, de weg naar het opgeven van alle vertrouwen in de stof, in het lichaam, en in de wereld, de laatste zinloze reis, omdat alle reizen in deze schijnwereld zinloos zijn, en één moet er de laatste zijn. En zo komt dan die cirkel ook weer rond, want slechts als wij terugkomen op het punt van de beslissing, door eindelijk verantwoordelijkheid te nemen voor onze keuze van het ego, door ons kruis dus zo op ons te nemen, kunnen wij ons werkelijk bekennen tot de werkelijkheid van de geest, door eens en voor altijd de Leiding van de Heilige Geest te kiezen boven het wanbeleid van het ego. Dat is de weg om Jezus te volgen naar zijn Koninkrijk dat niet van deze wereld is. Het enige wat in die krusiging werkelijk verloren gaat, en "pijn" lijkt te doen is ons misplaatste vertrouwen in de stof.
Ten laatste zegt Jezus in de Cursus ook nog het volgende:

Jij wordt niet vervolgd, net zomin als ik dat werd. Er wordt jou niet gevraagd mijn ervaringen te herhalen, omdat de Heilige Geest, die we met elkaar delen, dit overbodig maakt. Om mijn ervaringen constructief te kunnen gebruiken, moet je echter nog steeds de manier waarop ik ze heb waargenomen tot voorbeeld nemen. Mijn en jouw broeders zijn constant bezig met het rechtvaardigen van wat niet te rechtvaardigen valt. Mijn enige les, die ik moest onderwijzen zoals ik die heb geleerd, is dat geen enkele waarneming die niet met het oordeel van de Heilige Geest overeenstemt gerechtvaardigd kan worden. Ik heb op me genomen te laten zien dat dit in een extreem geval waar was, alleen opdat het als een goed leermiddel zou dienen voor hen voor wie de verleiding om toe te geven aan woede en geweld niet zo extreem zou zijn. Ik wil met God dat geen van Zijn Zonen lijden zal.
De kruisiging kan niet met anderen worden gedeeld, omdat ze het symbool is van projectie, maar de opstanding is het symbool van met elkaar delen, omdat het herontwaken van iedere Zoon van God noodzakelijk is om het Zoonschap in staat te stellen zijn Heelheid te kennen. Alleen dit is kennis.
De boodschap van de kruisiging is volmaakt duidelijk:
Onderwijs louter liefde, want dat is wat jij bent.
(ECIW:T6.I.11-13)
Zo is dus de kruisiging, het idee dat ik beperkt ben tot een omschreven vorm, gevangen in een tijdelijk hulsje, een projectie van de afscheidings gedachte, die mij altijd afscheidt van de schepping en van mijn broeders, en dus per definitie iets wat ons van elkaar isoleert, terwijl het loslaten van die keuze, van dat misplaatste vertrouwen in de beperkingen van de vorm, en de wereld van tijd en ruimte, door voor mijn ware identiteit als geest te kiezen, ons juist van die beperkingen bevrijdt. Het is een keuze die wij alleen voor onszelf kunnen maken, maar die juist weer de Verbinding in ons herstelt, die gesymboliseerd is in het Zoon/Vaderschap, welke ons met de hele schepping verbindt.
Impliciet maakt de lezing van J. W. Kaiser's werk ook duidelijk dat het juist in die verbinding ligt, die alleen daadwerkelijk hersteld kan worden door Jezus te volgen op de weg waarin hij ons is voorgegaan, dat wij hem kunnen leren verstaan. Bijvoorbeeld zijn inleiding tot het boek Beleving van het evangelie, maakt hartstochtelijk duidelijk dat de betekenis van de leer van Jezus ons alleen openbaar wordt door hem daadwerkelijk te volgen, want alleen de ervaring openbaart ons wat niet met louter intellectueel begrijpen verstaan kan worden. Dat hele boek is erop gericht om ons de weg te wijzen naar die innerlijke ervaring, zodat de leer van Jezus in ons levende gestalte kan aannemen, die voor ons voor altijd verborgen zal blijven als wij onze relatie met hem willen beperken tot intellectueel doorvorsen. En in zijn inleiding brengt hij dit ook in verband met de jammerlijke theologische vervormingen die traditionele vertalingen van de evangeliën gekenmerkt hebben, omdat zij het handwerk waren van lieden die zich beperkten tot het vertalen naar de vorm, zonder zelf in der daad Jezus te volgen, en tot innerlijk verstaan van zijn Leer te zijn gekomen. Met andere woorden, leerstelligheid omtrent Jezus (Paulus/Christendom), kan nooit en nimmer de plaats in nemen van ervaring van Jezus door hem daadwerkelijk te volgen. Kaiser zegt: "Vertalen eist meer dan kennis van beide talen. Vertalen eist verstaan." (Beleving van het evangelie, p. 7)

P.S. Ondertussen denkt Annelies dat een betere titel (of ondertitel) voor mijn boek misschien zou wezen, Hoe Jezus het Christendom overleefde. Dat zou ook kunnen.

Kan ik u effe doorverbinden, dan?

2009-07-18T15:36:00.003-04:00

Met de wonderen van het internet bij de hand, heb ik zojuist een verbinding tot stand gebracht met wat eerder werk t.a.v. JWK en ECIW. Zie hier: JWK & ECIW
Ook staat er een link in het vakje met links op de voorpagina van dit blog.
Het voordeel van de presentatie op Proboards is dat het makkelijker is om de onderwerpen bij elkaar te houden, dus voorlopig neem ik aan dat dat een rol zal blijven spelen in parallel aan de besprekingen alhier. Mettertijd zal het wel duidelijk worden of, en hoe, er misschien een nauwere integratie komt.

Storm in de ziel

2009-06-27T09:42:00.000-04:00

De taal van beelden is soms moeilijk toegankelijk voor ons, omdat wij er zo op ingesteld zijn alles letterlijk te nemen. Dat is waar het ego ons steeds toe verleiden wil - te denken dat er werkelijk een wereld is, en dat wij werkelijk een lichaam zijn en dat er grote, belangrijke, problemen zijn die wij zo nodig moeten oplossen. Het liefst verbeelden wij ons allemaal dat wij de wereld moeten redden, enz. En door ons letterlijke zien, zien wij de strekking, de inhoud, niet. Het letterlijk nemen van de beeldentaal van Jezus leidt tot eindeloze verwarringen, en maakt het evenzo makkelijk om die leer te denigreren. Het gaat er niet om of je moest geloven dat Jezus als fysiek persoon, als lichaam wandelde op de golven, van welke fysieke zee of meer dan ook.
Onze emoties zijn de golven van de levenszee, en in onze afgescheieden staat, wanen wij ons steeds als een nietig scheepje, drijvende op de golven van die zee, en in constant gevaar van ondergang. Immers alles wat wij niet als "ik" en als bekend identificeren, is deel van de wereld van het onderbewuste die zo expressief als een mysterieuze zee kan worden gezien in beeldentaal en dromen.
Annelies plaatste zojuist een heerlijk stukje blog:
http://liesje56knegt.xanga.com/705694740/surfen-met-quotjquot/
Waarin zij ingaat op het beeld van Jezus die op het water wandelt temidden van de storm op zee. Dat is de storm op de zee des levens waar wij maar al te vaak bijna door de golven van emoties overmachtigd worden en dreigen te verzuipen, of althans zo voelen wij dat.
Toch kunnen wij te allen tijden bij onszelf terugkeren en Jezus vinden, zoals de Cursus het zegt:

Toch zal er steeds die rustplaats zijn waarnaar je terug kunt keren. En je zult je meer bewust worden van dit rustige centrum van de storm dan van al zijn razende actviteit. Dit rustige centrum, waarin je niets doet, zal bij je blijven, en jou rust geven temidden van alle drukke bezigheden waarop je wordt uitgestuurd. Want vanuit dit centrum zal je gewezen worden hoe je het lichaam zondeloos kunt benutten. Het is dit centrum, waarin het lichaam afwezig is, waar het in je bewustzijn als zodanig behouden zal worden. (ECIW:T18.VII.8) [NB. Ik wijk hierbij af van de bestaande Nederlandse vertaling, die helaas de lading niet dekt. RFvV]

In het Marcus evangelie staat de beroemde passage over de storm op zee in Marcus. IV:35-41, en JWK geeft die passage op pagina's 62 en 63 van zijn Beleving van het Evangelie. Hier is de passage in de NBG vertaling van '51:

35 En Hij zeide tot hen op die dag, toen het laat geworden was: Laten wij oversteken naar de overkant.
36 En zij lieten de schare achter en namen Hem, zoals Hij was, in het schip mede, en er waren andere schepen bij Hem.
37 En er stak een zware stormwind op en de golven sloegen in het schip, zodat het schip reeds vol liep.
38 Maar Hij zelf lag op het achterschip tegen het kussen te slapen. En zij maakten Hem wakker en zeiden tot Hem: Meester, trekt Gij er U niets van aan, dat wij vergaan?
39 En Hij, wakker geworden, bestrafte de wind en zeide tot de zee: Zwijg, wees stil! En de wind ging liggen en het werd volkomen stil.
40 En Hij zeide tot hen: Waarom zijt gij zó bevreesd? Hoe hebt gij geen geloof?
41 En zij werden bovenmate bevreesd en zeiden tot elkander: Wie is toch deze, dat ook de wind en de zee Hem gehoorzaam zijn?
Ter vergelijking zet ik daar Kaiser's vertaling even naast:
35 Toen het op dien dag laat geworden was, zeide Hij tot hen: 'Laten wij oversteken naar de overzijde.'
36 Zij lieten de schare achteren namen Hem mede daar Hij in het schip was; en er waren andere boten bij Hem.
37 Er stak een zware storm op en de golven sloegen in het schip, zodat het reeds volliep.
38 Maar Hij lag te slapen op een kussen in het achterschip. Zij maakten Hem wakker en zeiden tot Hem: 'Meester, trekt gij er u niets van aan, dat wij vergaan?'
39 Wakker geworden, bestrafte Hij den wind, en zeide tot de zee: 'Zwijge en wees stil!' Toen ging de wind liggen en er ontstond een grote stilte.
40 Dan zeide Hij tot hen: "'Waaròm zijt ge zó bang? Hoe komt het dat ge geen geloof hebt?'
41 Door grote angst bevangen vroegen zij elkaar: 'Wie is doch Deze, dat zelfs de wind en de zee Hem gehoorzaam zijn?'
In zijn boek parafraseert hij de inhoud van enkele sleutel passages als volgt:

"De Geest wordt dan zeer krachtig vaardig, en beweegt de zielewateren zó hevig, dat het voor de stofvertrouwden schijnt alsof de Godgeboden mogelijkheid toch niet bestand is tegen de ontzettende beroering." (Marcus IV:37)

"Maar als Hij hun benauwdheid ziet, brengt Hij de stilte in den geest en den ziel, die Hij alleen gebiedt." (Marcus. IV:39)

Dat is Kaiser's weergave van de ervaring van de apostelen van de angst op zee, en het contrast met de kalmte van Jezus, die dus ook de storm doet liggen. Die rust is in ons, en te allen tijde toegankelijk, we moeten alleen wel de moeite nemen om inderdaad onszelf onze paniek te vergeven, en zo in te keren tot die rust. Alle golven van angstige emoties zijn dus niets anders dan dat kleine ik van ons dat aan de noodrem trekt, opdat wij Jezus vooral maar niet vertrouwen. En steeds is aan ons de keuze of wij willen luisteren naar die stille stem van binnen, of naar het razen van de storm.

Levensheiliging

2009-06-19T09:29:00.000-04:00

Deze kleine monografie dateert van 1955, en is weer een pareltje uit de pen van Kaiser, dat oorspronkelijk debuteerde als een toespraak op een Oude Loo bijeenkomst. Je kunt het hier vinden: http://www.stichtingopenveldwerk.nl/pdf/levensheiliging_searchable.pdf
De titel alleen al is weer een geweldig Kaiser woord. En het treft ons in het hart omdat wij onszelf als alles behalve heilig beschouwen, omdat wij immers met de keuze voor het ego onze ware werkelijkheid als God's Zoon weggegooid hebben, en de kleinheid van het ego, die wij overcompenseren met grootheidswaan, verkozen boven de heelheid en grootsheid van God's zoon. De Cursus zegt het als volgt:

Het is makkelijk om grootheid van grootheidswaan te onderscheiden, want liefde wordt beantwoord, maar hoogmoed niet. Hoogmoed zal geen wonderen teweegbrengen, en zal jou daarom beroven van de ware getuigen van jou werkelijkheid. De waarheid is niet duister of verborgen, maar dat ze voor jou onmiskenbaar is, blijkt uit de vreugde die jij breng aan haar getuigen die haar aan jou tonen. Zij getuigen van jouw groodheid, maar ze kunnen niet getuigen van hoogmoed, omdat hoogmoed niet met anderen kan worden gedeeld. God wil dat jij aanschouwt wat hij geschapen heeft, want daarin schept hij vreugde.
Kan jouw grootheid arrogant zijn, als God zelf daarvan getuigt? En wat kan werkelijk zijn dat geen getuigen heeft? Wat voor goeds kan daaruit voortkomen? En als er niets goeds uit voortkomen kan, kan de Heilige Geest het niet gebruiken. Wat hij niet tot de Wil van God kan transformeren, bestaat in het geheel niet. Grootheidswaan is een waanidee, omdat het gebruikt wordt om de plaats van jouw grootheid in te nemen. Maar niets kan de plaats innemen van wat God geschapen heeft. God is incompleet zonder jou, want Zijn grootheid is totaal, en jij kunt daar niet aan ontbreken. (ECIW:T9.VIII.9-10)

Kortom het is onze kleinheid die eigenlijk arrogantie is, die zegt tegen God dat zijn Zoon NIET is zoals hij geschapen werd, en levensvervulling kan alleen maar zijn juist het achterlaten van de plaatsvervangende schijnwereld van het ego, in verwerkelijking van de ware werkelijkheid van het Zoonschap. Kaiser begint met het spreken over het idee dat 'heilig' natuurlijk niet een kwalificatie is die vanuit wat voor werelds oogmerk dan ook zinnig is, en niets maar dan ook niets van doen heeft met het martelaarschap omderwille van geloofsovertuigingen dat maar al te vaak als kwalificatie voor een heiligverklaring werd aangezien. Om die reden zegt Jezus in de Cursus dat hij leraren zoekt (die zijn leer levend verwerkelijken), en geen martelaars. (cf. ECIW:T6:I.16:3)

Oppervlakkig kan Kaiser soms misverstaan worden, door zijn strenge toon, als hij dingen schrijft zoals: "Heilig-zijn ligt in de handen van de Vader, die dit op Zijn tijd zal laten ondergáán aan diegenen die Hij de Zijnen noemt." (LH p.10) Zulke opmerking dienen echter geheel gezien te worden in hetzelfde soort verband als het beroemde dictum van Jezus in de Cursus, in T3.IV.7:12, dat allen uitverkoren zijn maar slechts weinigen verkiezen om te luisteren. In die zin zijn 'de Zijnen' dus eenvoudigweg diegenen die verkiezen om aan de Roep gehoor te geven. Elders zegt hij in de Cursus ook dat alle kinderen van God speciaal zijn. (cf. ECIW:T1.V.3:6 - "All mijn broeders zijn speciaal.")

Vervolgens ontmantelt Kaiser de notie van het verwerkelijken van idealen, dat hij geheel doorziet in de zin van de idolen die wij aanbidden in plaats van God, wat in de Cursus ook vaak zo overduidelijk ter sprake komt. "... want dat (het najagen van een ideaal) is het zich consolideren in een levenslange droom, waar God op ons ontwaken wacht." (LH, p.10) Idealen in die zin zijn dus voortzettingen van de droom in een andere vorm, een alternatief, waarin het ego steeds aan de macht blijft, de ene ware keuze is tussen onze wil of Gods Wil, en die dienen wij van moment tot moment leren te maken. Hij bespreekt dan ook uit en te na waarom verlossing dus niet iets is dat door een mens aan een ander mens voltrokken kan worden, maar eerst een aanvang neemt door het aanvaarden van de geboden leerschool onder de Leiding van God, of de Heilige Geest, en zo dus in te treden in wat de Cursus de heilige relatie noemt.

In expliciete termen laat hij ook zien dat de herhalingsdrang van het ego in feite de keuze voor de dood, of voor de kruisiging (in Cursus termen) is. En hoezeer wij in het ego bevangen blijven zolang wij ons tot de dualiteit bekennen. Weer haalt hij er ook bij hoezeer godsdiensten in het algemeen juist tot doel hebben de wereldse orde, en dus het denksytsteem van het ego, te bestendigen en te rechtvaardigen, net zoals het Cursus materiaal (in het Psychotherapie-pamflet) ook stelt dat formele religie geen rol heeft in psychotherapie, maar eigenlijk ook niet in werkelijke religie (in de zin van Gods Dienst, zoals Kaiser dat aanduidt in zijn monografie God's Dienst, en godsdiensten, alsook op diverse plaatsten in het huidige boekje).

Ons leven hier noemt hij een verloochening van het wezen van Leven (LH p. 13), een terminologie alweer die ten nauwste aansluit op de notie in de Cursus dat wij in ontkenning van de waarheid en werkelijkheid leven als wij het ego kiezen. Ook is zijn terminologie uiterst rijk in de zin van het beschrijven van de ego samenzwering waar wij allemaal natuurlijk deel van uitmaken, want dat is wat de tijdruimtelijke wereld in stand houdt. Het idee dat metanoia betrekking heeft op een algehele verandering van gedachten, de keuze tussen het denksysteem van de Heilige Geest (bij Kaiser het 'verticale') en het denksysteem van het ego (bij Kaiser het 'horizontale') is ook met grote helderheid en vele uiterst behulpzame inzichten in dit boekje verweven. Het is een keuze van 100%, en het is onze enige echte keuze. Kaiser maakt dat o.a. als volgt duidelijk: "Die ons bevrijdt, verlost, wordt niet gekend, begrepen, of geleid, door dàt waarvàn Hij ons verlost." (p.15) Dat sluit aan bij vele themas in de Cursus, o.a T30.V.1:6, in het idee dat we dingen eerst moeten vergeven voor ze begrepen kunnen worden, dwz, voordat wij onze interpretatie terzijde leren te laten, en ons overgeven aan het inzicht van de Heilige Geest, kan er bij ons geen inzicht dagen, alleen maar een interpretatie.

Waar Jezus in de Cursus dus ook zo duidelijk maakt dat hij niets heeft dat wij niet ook hebben, maar dat hij alleen niets ànders heeft, zodat zijn zijnwijze bij ons vooralsnog alleen maar potentieel is en niet actueel (ECIW:T1.II.3:10-13), daar maakt Kaiser dus ook duidelijk dat de diverse "verlossers" idolen die de godsdiensten zich gemaakt hebben niet tussen de Vader en de Zoon kunnen staan, zodat dus ook would be leraren in die zin ons alleen maar tot nodeloos oponthoud intigeren. En alweer draait het er dus juist om dat verlossing een ervaring is van een totaal andere orde, en dat wij niet van twee walletjes kunnen eten, waartoe het ego ons altijd weer tracht aan te zetten. Kaiser maakt daar korte metten mee. Ondertussen bespreekt hij tussen neus en lippen door de symboliek van de ballingschaps verhalen in de Bijbel, van het Gilgamesj epos, van Noah, en van het leven van Gautama Boeddha.

Even verder (p. 21) bespreekt hij dat God geen 'Normen", overtuigingen of belijdenissen verlost, en dan wordt het woord van Jezus in de Cursus mij weer indachtig, als hij zegt: "Houd vast aan niets. Breng geen enkele gedachte met je mee die je vroeger ooit aan wat dan ook hebt ontleent. Vergeet deze wereld, vergeet deze cursus, en kom met volkomen lege handen tot jouw God." (ECIW:W189.7:3-5) Vervolgens maakt hij duidelijk dat het proces dat hij "levensheiliging" noemt een aanvang neemt in het verleggen van onze aandacht naar God's aandacht voor ons. M.a.w. in het aanvaarden van ons leven als de beste leerschool om te leren ons oordeel (in goed en kwaad voor onszelf) los te leren laten en daarentegen onder de leiding van de Heilige Geest, de thuisweg te aanvaarden. Indachtig aan het Thomas Evangelie komen ook thema's zoals Logion 3 weer in gedachten. Verlossing begint altijd hier, waar je bent, door het opschorten van ons oordeel, en het luisteren naar de Stem van de Heilige Geest, en het zien met de bril van Jezus, wat alleen mogelijk wordt door onze eigen kijk en interpretatie geheel achterwege te laten.

Als voorbeeld van de nooit eindigende neiging om toch weer onszelf te willen verlossen, haalt hij nog Goethe's Faust aan, als een duidelijk voorbeeld van de eindeloze alternatieven die het ego ons te bieden heeft, en die altijd weer nieuwe vormen van slavernij zijn. Het is de hang naar de magie, om hoe dan ook het ego maar aan de macht te houden, maar die altijd weer neer komt op het verplaatsten van het meubilair in een brandend huis. Dus het thema van wat de Cursus het authoriteitsprobleem noemt loopt hier ook door Kaiser's bespreking, Hij onderscheidt duidelijk de keuze van de ziel ('keuzemaker'), van de beslissingen die wij maken in ons dagelijks doen en laten (p.24). In termen van de Cursus brengt deze behandeling thema's zoals Les 328 uit het Werkboek van de Cursus in gedachten: "Ik kies de tweede plaats om de eerste te verwerven." M.a.w. wij moeten ons volmondig tot de tweede plaats (het Zoonschap) bekennen om weer tot de Vader te komen. Dàt is de ware betekenigs van Jezus als "de Weg, de Waarheid, en het Leven." Met andere woorden, de weg naar de hereniging met God, als de Vader, de Bron, is alleen maar mogelijk door aanvaarding en doorleving van totale aanhankelijkheid en afhankelijkheid van Hem, in verwerkelijking van het Zoonschap, waarvoor Jezus het voorbeeld was. Het godsdienst spelen heeft er weinig mee van doen. Dit is ook waarom Jezus in de Cursus duidelijk maakt dat het een zelf-studie "cursus" is onder zijn leiding.

Van groot belang is ook zijn bespreking van de bekende neiging van het ego om de vorm boven de inhoud te stellen, en alweer is het zijn unieke en poetische verwoording van dit gegeven die volkomen aansluit op de dingen die Jezus in de Cursus zegt, maar die tegelijk een unieke invalshoek biedt, en die juist het lezen van Kaiser's werk zo verrijkend maakt. Op subtiele wijze laat hij ook weer zien hoezeer de gezichtspunten van het ego niets anders zijn dat subtiele zelfrechtvaardiging in herhaling van zelfbevestiging, om zo het Alternatief buiten de deur te houden. De Cursus zegt dat de wereld als een aanval op God werd gemaakt, en Kaiser laat hier zien (p. 28) hoezeer wij alles gebruiken om God en Jezus veilig buiten de deur te houden.

"De waarheid wordt alleen bereikt, wanneer de mens omderwille van zijn eigen verhouding tot de Waarheid wil worden geleid. En die Leiding zelf leert zoeken en vinden in de afschaffing van ieder compromis," zo scrhijft JWK op pag. 29 van Levensheiliging. "De taak van de wonderdoener wordt derhalve het ontkennen van de ontkenning van de waarheid," zo stelt de Cursus het (ECIW:T12.II.1:5) Het komt beiden op hetzelfde neer. Treffend is ook Kaiser's bespreking van het verhaal van Gautama Boeddha, op pag. 31, vv., dat eigenlijk de omschakeling beschrijft van de speciale relatie tot de heilige relatie. Dit is de verschuiving van het ego motto van "een ander kan gevonden worden," naar het centraal stellen van de enige waarachtige relatie van de Zoon tot de Vader, waardoor àl onze relaties dus in een ander licht komen te staan.

Op pag. 40 beschrijft JWK Jezus als volgt: "Jezus, Gods Redding, de onstoffelijke brug van schepsel naar Schepper. Jezu, die geen stervend tijdsmens is, noch een eenmalige verschijning, maar die als Goddelijk Proces gestalte aanneemt in iedere mens, die - getrokken door de hunkering naar de Nameloze, die deze Onweerstaanbare zelf wekt - Gods werk aan zich voltrekken laat in overgave." Leg daarnaast Ken Wapnick's uitleg van Jezus, op basis van de Cursus: "Jesus is a what, who looks like a who, because you think you're a who," in het Nederlands: "Jezus is een wat, die op een wie lijkt omdaty jij denkt dat je een wie bent." Kortom, wij zijn ware geest, and Jezus is ware geest die vorm heeft aangenomen omdat wij onszelf zo zien, en daarom noemt de Cursus hem dus ook de manifestatie van de Heilige Geest.

Tenslotte eindigt het boek in een uitnodiging om te midden van alle crises die wij ervaren mochten, altijd de Toegestoken Hand (van God's Hulp) te grijpen, en zo de lang uitgestelde thuisweg alsnog aan te vangen.

Tot slot kan ik alleen maar hopen dat deze kleine ontdekkingsreis de lezer kan helpen dit boekje toegankelijk te maken. Kaiser's wonderschone taalgebruik kan keer op keer verder en dieper genoten worden, en hij kan ons een ware metgezel zijn in onze zwaarste uren. Dat en niets anders is de zin van het werk waaraan zijn leven gewijd was. Ten diepste is hij er steeds van doordrongen dat het pad voor ons allen in vorm altijd anders is, maar inhoudelijk altijd gelijk, en alweer wie de Cursus bestudeerd heeft, ziet daar dezelfde themas. Verder wil ik allerminst Kaiser met de Cursus verwarren of omgekeerd, maar voor mij blijft het een kwestie van doorlopende integratie waarin ik meer en meer waardeer dat zijn uitdrukkingwijze en die van de Cursus weliswaar totaal verschillend zijn, maar dat ze inhoudelijk dezelfde leer vertegenwoordigen, en elkaar dus in die zin van tijd tot tijd kunnen aanvullen en versterken. Beiden zijn een uitdrukking van de leer van Jezus in moderne taal, zij het ook dat beiden soms niet makkelijk toegankelijk zijn wegens een zeker formeel taalgebruik, waarvan de schoonheid zich pas allengs openbaart, naar mate we ervarings gewijs meer met de inhoud van het materiaal vertrouwd raken.

Toevalligheden onderweg

2009-06-16T14:04:00.001-04:00

Onze relatie met "Jezus" is een van die levenskwesties die vaak erg veel kronkels en draaien kent, omdat hij zo'n belangrijk symbool voor ons is, en wij er vaak zoveel valse associaties met hem op na houden. Door de studie van Kaiser voelde ik vanaf heel vroeg een duidelijke richtlijn om in feite de Christelijke zienswijze over Jezus merendeels te vermijden, en te begrijpen dat hij historisch optrad in een joodse wereld, hoewel hij zich daarin natuurlijk ook tamelijk onafhankelijk opstelde. Wat wil je dan nog in deze wereld, met een Koninkrijk dat niet van deze wereld is? Kan het nog duidelijker?

Het Thomas evangelie weerspiegelt die werkelijkheid. Kaiser's diepgaande kennis van Hebreeuws en Aramees, zowel als Grieks, spoorde mij dus ook aan om mij steeds dieper in die oorspronkelijke geschriften te willen verdiepen, en toen ik dus in het begin van mijn twintiger jaren ook begon aan het Aramees en het Koptisch te snuffelen, 'hoorde" ik plotsklaps de gedachte dat dit natuurlijk allemaal lariekoek was, want dat als Jezus werkelijk was wie ik dacht te weten dat hij was, dat hij dan ook in hedendaagse taal tegen mij kon spreken. Toen ik een twintigtal jaren later de Cursus 'ontmoette' kwam die gedachten weer bovendrijven. Dat was een van mijn ervaringen met die Stem, die ik natuurlijk tijdens mijn leven meestentijds verloochende, maar dat wil niet zeggen dat hij er niet is. We zijn allen vrij om te ontkennen wat we willen, maar daarom verdwijnt het nog niet.

Het was dus ook op merkwaardige wijze uiterst toepasselijk dat ik recentelijk op "toevallige" wijze ineens een bestemming vond voor althans een deel van mijn collectie Judaica, omdat het mij sinds lang duidelijk is dat daar mijn toekomst niet ligt, maar ik met name voor enkele van de uiterst waardevolle boeken een goed thuis wilde vinden. Het verhaal is te vinden op mijn Engelse blog over Closing the Circle, hier:
http://rogierfvv.xanga.com/704615996/serendipity-strikes---a-thought-of-rabbi-samson-raphael-hirsch/

In Kaiser's eigen werk is het ook duidelijk, dat het hem gaat om het daadwerkelijk volgen van Jezus, dwz, het leren volgen van de Stem van die Innerlijke Leermeester, die ons de weg naar huis zal wijzen. Die weg naar huis vindt zijn aanvang in wat Kaiser het Johannes bewustzijn noemt, en wat de Cursus bestempelt als de gelukkige leerling, je zou ook de blije leerling kunnen zeggen. Dit is het ontwakende besef dat 'alles tot ons komt als genade' dwz. als een gift van de Heilige Geest, en als onze beste leerschool om juist die weg naar huis te leren vinden onder de Leiding van de Heilige Geest. Door meer en meer die vreugdevolle leerling te worden, gaan wij allengs meer en meer de waarheid die Jezus ons voorhoudt leven, en het kindeke dat in ons innerlijk aanvankelijk in een donker hoekje geboren werd, zal steeds sterker zijn licht gaan uitstralen, gewoon omdat wij het meer en meer de ruimte geven om zichzelf te zijn. Dat kindeke is ons ware zelf, en door er geleidelijk aan meer en meer plaats voor in te ruimen, laten wij onze tijdruimtelijke persoonlijkheid meer en meer achter ons, en zoals Kaiser ook zo duidelijk zegt, dàt betekent juist het gaan van het Pad. Het proces daartoe, het proces van de vergeving zoals Jezus dat in de Cursus uitlegt, is het duidelijkste, eenvoudigste middel dat ons in dat proces ter beschikking staat, want het laat ons eigenlijk op afbetaling eerst groeien naar die leerfase van de blije leerling, en dan doorgroeien tot wij in de werkelijke wereld zijn, dwz. volledig weten dat wij, zoals Jezus, in deze wereld, maar niet van deze wereld zijn.

Kortom, nu ik zo langzamerhand begin te leren om (soms - oh wat zijn we koppig!) naar die Stem te luisteren, is het me dus ondertussen volledig duidelijk dat ik me de moeite van het Aramees leren om Jezus te verstaan, werkelijk kan besparen. Het gaat om wat Kaiser noemt het 'opschorten van ons oordeel.' In goed Nederlands heet dat je bek houden, en die ander (de Heilige Geest) even éérst te laten spreken. De Cursus heeft het daar over o.a. in de volgende passage:

Gedenk steeds het Koninkrijk, en onthoud dat jij, die deel bent van het Koninkrijk, niet verloren kunt gaan. De Denkgeest die in mij was, is in jou, want God schept met volmaakte rechtvaardigheid. Laat de Heilige Geest jou steeds aan Zijn rechtvaardigheid herinneren en laat mij je onderwijzen hoe je die met je broeders delen kunt. Hoe kan jou anders de kans worden geboden, er zelf aanspraak op te maken? De twee stemmen spreken ten gunste van verschillende interpretaties van hetzelfde tegelijkertijd, of bijna tegelijkertijd, want het ego spreekt altijd eerst. Alternatieve interpretaties waren onnodig totdat de eerste werd gemaakt. (ECIW:T5.VI.3)

God's Dienst en Godsdiensten

2009-06-06T09:19:00.000-04:00

Deze korte monografie, die in 1956 debuteerde als een voordracht op een Oude Loo conferentie, is een van mijn favorieten uit het werk van Kaiser. Net als zijn andere toespraken is het een mooie samenvatting van Kaiser's verstaan van de leer van Jezus, wat hij eigenlijk steeds met een wisselende invalshoek opnieuw doet, en ons uitnodigt om die ontdekkingsreis met hem mee te maken. Want immers waar het om gaat is niet om de vorm -- zoals de Course zegt zijn er duizenden paden -- maar om de inhoud, en Kaisers veelomvattende begrip van de symboliek van vele tradities helpt ons op weg om die inhoud op een meer absract niveau te gaan verstaan naar gelang wij leren zien dat er vele wegen zjin die naar Rome leiden.
Eigenlijk is dit boekje een parallel voor de behandeling in the Cursus van de Heilige Relatie tegenover speciale relaties, zij het bezien vanuit een ietwat andere ooghoek dan de Cursus het doet. Kaiser doorziet duidelijk dat formele godsdiensten niets anders zijn dan systemen van rechtvaardiging van het leven in deze wereld, en dus hoe dan ook niets met geestelijk leven van doen hebben maar alles met rechtvaardiging en valse vergeestelijking van het leven in deze tijd-ruimtelijke wereld. En het meest fundamentele voorbeeld hiervan is de vergeestelijking van speciale relaties in het huwelijksritueel van het Christendom, dat in flagrante tegenstelling staat tot waar het om gaat in de Heilige Relatie, en dus inderdaad dient om de relaties tussen mensen te vergeestelijken en te rechtvaardigne, waarmee het ego dus relaties tussen lichamen heilig verklaart, en zo als substituut voor de Heilige Relatie poneert. En dus is godsdienst nu de handlanger van het ego, en dient om met zalvende tonen de doeleinden van het ego in ritueel te verhullen. Het is wel aardig om hierbij ook even het idee uit het Psychotherapie pamflet aan te halen, "Formele godsdients heeft geen plaats in psychotherapie, maar het heeft ook geen werkelijke plaats in godsdienst." (Pscyhotherapie 2.II.2:1) Met andere woorden, Kaiser pikte hier in het Nederlands ten naaste bij dezelfde woordspeling op als Helen Schucman een paar jaar later in het Engels.
Zoals zo vaak, merk ik dus weer dat het herlezen van Kaiser na zovele jaren van studie van de Cursus dus juist zeer verrijkend is, en ik meer en meer begrijp waarom hij mij uiteindelijk tot de Cursus leidde, terwijl ook nu nog de herlezing van zijn werk tot steeds verdere verdieping leidt. Tegelijk is het ook zeer verruimend om te ervaren hoe Kaiser, die twintig jaar voor de Cursus schreef toch de weerklank van de Meester aller Meesters in de spirituele literatuur van alle tijden vinden kon. In dit geval komen de voorbeelden uit de Bijbel, de Koran, Hindoeisme, en Boeddhisme, enz. Zijn diepe appreciatie voor de betekenis van de term Islam (Onderwerping, Overgave) is iets wat mij altijd bij blijft, geheel in de zin van de notie in de Cursus Les 328, "Ik zoek de tweede plaats om de eerste te gewinnen."
Kaiser rekent af met wat hij noemt de hartstochtelijke vergoddelijking van Jezus, (in de Cursus zegt Jezus: "Er werden bittere idolen van mij gemaakt" (ECIW:VvT-5.5:7) En hij doorziet dus ook volledig hoe dit een truc van het ego is, dat daardoor de rollen omkeert, en Jezus gebruikt omzichzelf te bestendigen, ook weer een thema dat in de Cursus duidelijk aan de orde komt. Hier is hoe Kaiser het verwoordt: "Toch is deze vergoddelijking slechts een psychische truc om ons niet-volgen te rechtvaardigen, doordat wij hem tot de enige uitzondering maken, wiens volbrengen ons van die taak ontheft."(p. 44) En zo goed als Jezus in de Cursus zegt dat het aanvaarden van de verzoening de enige verantwoordelijkheid is van de leerling, zo herinnert Kaiser ons eraan dat Gods Dienst, dus het daadwerkelijk volgen van Jezus (doen wat hij ons zegt en toont), is waar het om gaat.
Ook opmerkelijk is hoe scherp Kaiser de speciale relaties bespreekt en duidelijk stelt dat het dus een middel van het ego is om juist wat hij noemt de enige ware verticale relatie (m.a.w. de Heilige Relatie in Cursus terminologie) te vervangen, en tegelijk ook ziet dat zij vaak onze beste leerschool zijn om de thuisweg aan te vangen. Eveneens behandelt hij heel scherp dat wereldverwerping, ascetisme, etc. dus allemaal alleen maar lange omwegen zijn omdat de inzet daarvan is de verwerping van wat er voor onze neus staat, en wat altijd de beste mogelijkheid biedt om onze weg terug te vinden. (Denk ook aan Logion 5 in Thomas!)
Ten laatste is ook Kaiser's behandeling van de illusoire aard van onze vermeende "werkelijkheid" eigenlijk heel duidelijk, en altijd weer verruimend om het zelfde weer eens met andere woorden te horen in het prachtige klassieke Nederlands van deze buitengewoon begaafde schrijver. Tussendoor heb ik ook gewoon visioenen van koffie drinken met Kaiser in het Hotel Americain in Amsterdam, waarbij hij zich op de knieën slaat van het lachen als ik met hem passages uit de Cursus bespreek, omdat Jezus' gevoel voor humor zo herkenbaar is, zoals bijv. het Psychologie pamflet dat aardig aansluit bij enkele van de zeer scherpe besprekingen van de grondleggers van de moderne psychologie (Freud, Jung, Adler). Of de bekende passage in Hoofdstuk 9:

Als het reduceren van de belangrijkheid van de denkgeest de manier is om de angst tegen te gaan, hoe kan daaruit dan egosterkte worden opgebouwd? Dergelijke duidelijke inconsequenties zijn de reden waarom niemand echt heeft kunnen verklaren wat er in psychotherapie gebeurt. Er gebeurt in werkelijkheid niets. (ECIW:T9.V.5:1-3)

Of zoals Kaiser hetzelfde idee verwoordt betreft het "medische model" en hoe wij onze broeders behandelen: "Neen, wij zijn de hoeders onzer broeders niet! ... Wij ontzegggen hen het zelfrespect dat hij reeds zozeer dreigt te verliezen, maar dat juist onontbeerlijk is voor zijn genezing." (p. 29)

Kortom, dit kleine meesterwerkje is zeker de moeite van de paar uur die het zal kosten om te lezen dubbel en dwars waard, en als je het eenmaal doet, zul je het waarschijnlijk blijven herlezen. Want net als de Cursus verdiept het zich steeds, omdat het natuurlijk werkelijk geinspireerd materiaal is.
(Tussen haakjes, kijk vooral ook even naar het commentaar, hieronder! "Comment")

Kruiswerking en kruisgang

2009-05-31T06:55:00.001-04:00

Omdat ik zojuist aan dit boekje refereerde, dacht ik dat het aardig zou wezen om er nu maar even wat dieper op in te gaan. Dit was een van Kaiser's lezingen op de Open Veld bijeenkomsten, oorspronkelijk in het Engels gegeven, maar tamelijk drastisch bewerkt voor deze boek editie in het Nederlands. Het is alhier te vinden: http://www.stichtingopenveldwerk.nl/deel1-documenten.php of met enig geluk misschien af en toe nog tweedehands.

Het centrale thema van een boek is georganiseerd op basis van Kaiser's uitzonderlijke inzichten in de astrologie. Om hem astroloog te noemen zou hem te kort doen. Hij was die symbolentaal zo diepgaand meester als maar weinig astrologen gegeven is, en hij doorzag geheel en al hoe in deze symboliek geheel en al het inzicht besloten lag van de twee levenshoudingen, namelijk die van het ego, wat hij Kruiswerking noemt, waarin wij dus het leven ervaren als iets dat ons van buitenaf overkomt, dat wij ondergaan, en waarin wij leven in een substituut werkelijkheid, een droom, die het leven in tijd en ruimte kenmerkt. Dat is het bestaan in dualiteit, waarin dus alles als parabelen tot ons komt. Daartegenover staat wat Kaiser in deze monografie "Kruisgang" noemt, waarin wij leren aan de hand van de Heilige Geest juist te ervaren dat ons leven juist de beste leerschool is om de droom te verlaten, en terug te keren tot wat hij benoemd als de boom des Levens.

Wat Kaiser in 1959 aan de hand van astrologische symboliek presenteerde wordt mogelijk nog poignanter, als wij de psychologie van ECIW eenmaal begrijpen, want het gaat hier om de enige werkelijke keuze die wij in dit leven te maken hebben. De eerste keuze is door te gaan in de droom waarin de "held van de droom" dus alternatief slachtoffer is van de omstandigheden, dan wel (soms) triomfantelijk zichzelf bevestigt. De andere keuze is het opnemen van ons "kruis" zoals Jezus het bedoelde, dat wil zeggen, het aangaan van een relatie met de Heilige Geest, De Hulp, of hoe je het maar wil noemen (Jezus, Krishna, Kwan Yin, of wat dan ook), en in dat licht ons dus de thuisweg te laten tonen die altijd begint waar wij zijn, omdat onze omstandigheden van dit moment de preciese reflectie (eigenlijk projectie) zijn van wat er in ons onderbewuste rondspookt, en dus de beste leersituatie zijn van waaruit wij kunnen aanvangen om die andere keus steeds consequenter te maken. Kaiser's uitdrukking hiervoor is het 'opschorten van ons oordeel', dus m.a.w. niet langer te kiezen voor het ego, de stem die volgens ECIW altijd het eerst, en het luidst spreekt, maar te leren luisteren naar de stille, kleine stem van de Heilige Geest, of De Hulp, die ons juist uit het doolhof van ons leven kan loodsen, doordat wij ons vermeende inzicht (ons kromzicht) in de situatie loslaten, en in plaats daarvan leren de Leiding van De Hulp meer en meer te aanvaarden. Dat is de weg van bewustwording, waarin wij leren dat ons "Kruis" dus onze unieke leermogelijkheid is, en zo zullen wij dan Jezus volgen uit het wespennest van ons vermeende leven, naar het Koningkrijk dat niet van deze wereld is.

Niet de Almachtige verdrijft de mens uit het Hart van de Schepping, maar de mens verlaat dit Hart en rechtvaardigt zich voor zichzelf door de kracht en de consequentie der verwijdering te projecteren en te misduiden als een straf of vervloeking door GOD. (K&K, p. 13)

Vergelijk dat met de Cursus:

Het geheim van de verlossing is slechts dit: dat jij dit jezelf aandoet. Wat ook de vorm van de aanval is, dit is nog steeds waar. Wie ook de rol van de vijand of de aanvaller op zich neemt, dit is nog steeds de waarheid. Wat ook de oorzaak lijkt van enig leed of lijden dat je voelt, dit is nog steeds waar. Je zou namelijk helemaal niet reageren op figuren in een droom waarvan je wist dat je die droomde. Laat ze zo haatdragend en kwaadaardig zijn als ze maar zijn, ze kunnen geen effect op jou hebben, behalve wanneer jij naliet in te zien dat het jouw droom is. (ECIW:T27.VIII.10)

Dat spreekt voor zich, en het zijn dit soort inzichten die voor mijn beleving de studie van Kaiser's gedachtengoed tot een perfecte inleiding en voorbereiding voor het latere (sinds 1991) werken met ECIW. Zo spreekt hij bijvoorbeeld ook heel duidelijk over speciale relaties, die hij ergens benoemt als een "duo-zelfbehoudsworsteling". Hier in K&K zegt hij het als volgt op paginas 12, 13:

... een samengaan van ik-en-jij, dat al het andere en de anderen verlaagt tot "zij", dat will zeggen prooi of middel of achtergrond.

Je kunt het ten naastebij niet duidelijker zeggen. En zo is voor Kaiser dus het tijdruimtelijke bestaan, ons leven in de beelding van de tekens van de dierenriem, dat droomleven waaruit wij dienen te ontwaken, en in zijn behandeling is de kosmische symboliek, en specifiek de zodiak, dus eigenlijk het bovenstoffelijk prisma waarin het witte licht van de eeuwigheid met onze keuze voor de afscheiding verstrooid wordt in een regenboog van kleuren en eindeloze varieteit van vormen van het gemanifesteerde "universum" dat dus alleen een projectie is van die afscheidings gedachte, die de Cursus als "het ego" benoemt.

Wij mogen ook bemerken hoe Kaiser dus veel Bijbelse symboliek als evenzovele parabelen doorziet, en het dus met de Heilige Geest ánders interpreteert dan te doen gebruikelijk is in de wereld van het ego, dat juist steeds niet begrijpt dat alles maar dan ook alles van de dualiteit alleen maar symbolisch begrepen moet worden. In die zin geeft hij dus het voorbeeld van veel van wat Jezus in de Cursus ook over de Bijbel zegt:

Niets wat het ego waarneemt wordt juist geïnterpreteerd. Niet alleen citeert het ego de Heilige Schrift voor zijn eigen doeleinden, maar het legt de Schrift zelfs uit als een getuigenis voor zichzelf. De Bijbel is naar het oordeel van het ego iets angstwekkends. Omdat het de Bijbel als angstaanjagend ziet, legt het die angstig uit. Als je bang bent doe je geen beroep op het Hoger Gerechtshof, omdat jij gelooft dat ook zijn vonnis tegen jou gericht zal zijn. (ECIW:T5.VI.4:3-7)

Kaiser's werk is dus op z'n minst één voorbeeld van hoe je veel symboliek in de Bijbel met de juist gerichte denkgeest juist wel op liefdevolle wijze kunt verstaan. Immers aan de apostelen individueel legt Jezus alles uit, en dat betekent niet dat je er tweeduizend jaar geleden bij had moeten wezen, het betekent wel dat de symboliek van alles in het ondermaanse ànders verstaan kan worden du moment dat je bij Jezus te rade gaat in plaats van bij je ego.

Nog een ander belangrijk thema, dat in K&K al op blz. 12 aan de orde komt is dit:

Aandachtschenking en verwachtingsghechting werkt op de hiermee (het spreken van de "slang") geconfronteerde mens als "spreken" en "beloven".

Kortom de weg uit de hel van het ego, is in te zien dat het niet gaat om een oerzonde, waarvoor wij wel kunnen boeten, maar die wij niet zonder interventie van buitenaf kunnen uitwissen (plaatsvervangend lijden van Jezus aan het Kruis), dat is juist de ego interpretatie, historisch gesymboliseerd in het Christendom, c.q. Paulus. Het verlossende inzicht is dat wij steeds in het NU de keuze maken om ofwel opnieuw voor de slang te zwichten, ofwel de stem van de Heilige Geest of De Hulp als onze Leiding kiezen. Zie hier hoe de Cursus dit bespreekt:

Het is alleszins redelijk te vragen hoe de denkgeest ooit het ego heeft kunnen maken. Het is in feite de beste vraag die je stellen kunt. Het heeft echter geen zin om een antwoord te geven aan de hand van het verleden, omdat het verleden er niet toe doet, en de geschiedenis niet zou bestaan als dezelfde fouten niet in het heden werden herhaald. Abstract denken is van toepassing op kennis, omdat kennis volkomen onpersoonlijk is en voorbeelden onbelangrijk zijn om haar te kunnen begrijpen. Waarneming is echter altijd specifiek en daarom heel concreet.
Iedereen maakt een ego of zelf, dat vanwege zijn instabiliteit aan enorme wisselingen onderhevig is. Ieder maakt bovendien voor ieder ander die hij ziet een ego dat al even wisselvallig is. De interactie daarvan is een proces dat beide verandert, omdat ze niet door of met de Onveranderlijke werden gemaakt. Het is van belang te beseffen dat deze verandering even gemakkelijk kan en zal optreden wanneer de interactie in de denkgeest plaatsvindt als wanneer ze gepaard gaat met fysiek nabijheid. Over een ander ego denken heeft evenveel effect op het veranderen van relatieve waarneming als fysieke interactie. Een beter voorbeeld dat het ego slechts een denkbeeld is en geen feit, kan er niet bestaan. (ECIW:T4-II.1-2)

Kortom er is alweer alles aan gelegen dat wij ons "kruis" opnemen, en verantwoordelijkheid nemen voor onze keuze voor het ego, en beseffen dat die niet in een ver verleden ligt, maar in het nu, en dus ook in het nu ongedaan gemaakt kan worden door nu een andere keuze te maken. Dat begint met het terugnemen van de projectie, het opschorten dus van ons oordeel, en dan De Hulp, De Leiding, de Innerlijke Leraar, of de Heilige Geest (doorhalen wat niet gewenst wordt), ons de weg te laten wijzen, waardoor het herhalen van onze ego patronen doorbroken wordt, en wij uiteindelijk zullen ervaren wat de Cursus de Werkelijke Wereld noemt, waarin wij dus middels vergeving alles anders gaan zien.

Verder behandelt Kaiser in het boek dan alle tekens van de Dierenriem op een wijze, die laat zien hoe en waarom in de symboliek daarvan besloten ligt zowel de verledigingen van de slang (het ego dus), als de aanvang van de thuisweg, als wij leren naar de stem van de Heilige Geest te luisteren. Zijn karakterisering van de tekens is ongeëvenaard, en dat zeg ik van een standpunt waar ik ooit een astrologische bibliotheek van zeker duizend titels heb bezeten (het merendeel ooit gedoneerd aan Michael Erlewine's Heart Center), ik heb deze mijn leven lang gelezen en herlezen als de meest beknopte en zinvolle samenvatting van de essentie van de symboliek van die tekens.

Bij zijn verdere behandeling zij nog opgemerkt dat hij het systeem van de mysterie planeten van Th. J. J. Ram (Psychologische Astrologie) volgt, wat ook elders in zijn werk steeds terugkomt. Het werk van Ram is nog steeds een van de beste Nederlandse besprekingen van de astrologie. In aansluiting op zijn bespreking van de tekens en de planeten, behandelt hij ook nog de laatste twee "maanden" van het Platonische jaar, van de precessie van het lente punt, respectievelijk het Ram en Vissen-tijdperk, waardoor de symboliek van het leven van Jezus, wat juist in de overgansperiode tussen die twee plaats vindt, in die context besproken kan worden.

De rest van het boek is gewijd aan de betekenis van "Kruisgang", dat wil zeggen dus het aanvangen van de innerlijke weg tot verlossing, het maken van de andere keuze. Op pagina 55 vat hij dit bondig samen als volgt: "Indien het verlaten van het Ontmoetingscentrum de Val is, dan is de wederkeer daartoe de Opstanding." Hij maakt korte metten met de Christelijke premisse dat Jezus voor onze zonden gestorven zou zijn, en doorziet geheel en al dat dat juist een uitwijkings manoeuvre is van het ego. Het Christendom in die zin is dus inderdaad het verdedigings mechanisme van het ego tégen de leer van Jezus. En alweer doet zijn behandeling-dat het martelaarschap juist niet was wat Jezus bedoelde-denken aan de Cursus, waar Jezus ons eraan herinnert dat hij niet om martelaars vraagt, maar om leraren (ECIW:T6.I.16:3).

Zijn bespreking in de rest van het boek is in vele opzichten dualistisch, in de zin van een uitdrukkingswijze alsof er toch een externe God is, die in de wereld ingrijpt. Ik zou echter willen suggereren dat net als met de Cursus dit symbolisch dient te worden verstaan. Het is niet zozeer God die ingrijpt, maar het zijn wij die stuklopen in de ervaring van afscheiding in een wereld die dus eigenlijk niet werkt, niet werken kàn, omdat de afwending van God er de basis van is, en in de zin van Jezus' leer in de Cursus, is dat dus noodzakelijkerwijze een illusie. Inhoudelijk is bij Kaiser toch wel steeds duidelijk dat hij fundamenteel een non-dualist is, maar hij werkt dat niet zo uit en te na uit. En dat is dan mogelijk een van zijn "tekortkomingen" als schrijver, dat hij het allemaal maar neerzet, en aan schijnt te nemen dat wij het allemaal al lang snappen. Dat zou dus ook wel eens zijn kracht kunnen zijn, omdat hij ons op die wijze aanspoort om zelf op weg te gaan.

Kaiser's bespreking van de zin van het "Oordeelt niet!" op pagina 67 is ook een duidelijk voorbeeld van hoe hij de leer van Jezus inhoudelijk volledig verstaat, in de zin van dat het het juist ons oordeel is dat ons steeds in het heden de Kruisiging doet kiezen, omdat wij de schuldeloosheid niet kunnen aanvaarden zolang wij met het ego heulen. En zijn verdere uitleg maakt het ook duidelijk, zoals Jezus ook in de Cursus doet, dat het juist door het opgeven van ons oordeel zal zijn dat wij leren om de dingen met zijn ogen te zien - een zien dat dus niets met fysieke ogen te maken heeft, maar alles met geestelijk inzicht.

In de laatste pagina's van deze monografie wijdt Kaiser o.a. ook nog eens uit over het feit hoezeer het juist onze arrogantie is dat wij aannemen dat de verlossingsgang gereserveerd is voor Jezus alléén en wij er verder van uitgezonderd zijn. Hij doorziet volledig hoe het model van het plaatsvervangende offer van Jezus, zodat wij vrijaf zouden gaan, niets anders is dan een lage truc van het ego om toch nog buiten schot te blijven.

Kortom, dit boekje is een uiterst beknopte, maar tegelijk zeer volledige bespreking van de zodiakale symboliek, en hoe de verlossings weg daarin gelezen kan worden. Het doorlicht ook de Bijbelse symboliek op een indringende wijze, en het geheel kan ongehoord verhelderend zijn voor vele zoekers. Als een student van Een cursus in wonderen (ECIW) nu, in 2009, sta ik versteld van hoe Kaiser deze verbanden kon zien in de schaarse literatuur die hem ter vergelijking ter beschikking stond. Dàt hij dat kon, toont op zijn minst aan dat hij zijn innerlijke radio wel degelijk op de juiste zender had afgestemd. Terugblikkend van nu tot de tijd dat mijn studie van het werk van Kaiser een aanvang nam, in de zestiger jaren, merk ik meer en meer dat zijn unieke uidrukkingswijze, en de symbolentaal die hij hanteert, een rijk materiaal vormen voor de cursus student die zich er toe aangesproken voelt, en zijn derhalve ook een verrijkende ervaring, omdat inhoudelijk dezelfde kwesties vaak met verrassend andere woorden uitgedrukt worden, en ons alszodanig dus weer uitnodigt om het alles weer op een dieper en meer abstract niveau te gaan verstaan, want de Leer van Jezus blijft dezelfde, ook al zijn de uitdrukkingen ervan in detail vaak aan de tijd gebonden.

Genezen, helen en nog meer

2009-05-29T10:27:00.000-04:00

Een van de meest opmerkelijke aspecten van Kaiser's werk, en er zijn er vele, is zijn woordgebruik, en zijn diep luisteren en verstaan naar de inzichten die in de taal structuur verborgen liggen, en waar wij meestentijds maar klakkeloos overheen lezen.

Kaiser bespreekt de notie van genezing op vele plaatsen, maar een van de centrale exploraties van dit thema is waarschijnlijk wel het essay "Raphael, (van de genezing)", in de bundel De mysterien van Jezus in ons leven. Impliciet moet ondertussen wel duidelijk zijn, dat Kaiser's notie van Jezus niet is een dode joodse spirituele leraar van 2000 jaar geleden, maar een levende tegenwoordigheid in ons leven, waar het aan ons is om die relatie actief aan te gaan. "Engelen" ziet Kaiser als vormen voor onze ervaring van God, simpelweg omdat God in zijn volheid nooit ervaarbaar is, vanuit ons beperkte gestel, omdat wij in de volheid van die ervaring er eenvoudigweg in op zouden gaan, en als Job, "niet meer gezien" worden. De Cursus stelt ook duidelijk dat de ervaring van openbaring nooit op lange termijn verdragen kan worden zonder het lichaam op te geven.

Kaiser gebruikt niet de terminologie van keuzemaker, die trouwens als zodanig in de Cursus ook nauwelijks voorkomt (zie H5.II.1:7), maar dit hele artikel gaat over het bewust worden van de keuze die wij hebben te maken tussen wij zijn in eeuwigheid als God's Zoon, en "de draak" in de beeldentaal die hij in dit geval merendeels aan openbaring ontleent, en die natuurlijk de gedachte van de afscheiding, het ego, voorstelt, en ons kleine, tijdruimtelijke ik, die muis die brult tegen het universum, en naar God zijn neus ophaalt, omdat we denken dat we het beter kunnen. Hij is ook zeer duidelijk dat naar gelang wij vorderen, het er om gaat steeds duidelijker te zien wat de keuze voor het ego (de "draak") inhoudt, omdat juist door die helderheid de andere keuze steeds makkelijker wordt.

Waar dus het woord genezen afstamd van het Griekse "nostos" (thuisreis) en het woord helen van the Griekse "holon" heel, of geheel, is het duidelijk dat het hier gaat om het terugkeren tot de oorsprong van wie wij in werkelijkheid zijn. Dat is de essentie van het proces. Zoals Kaiser beschrijft is dit het verschil tussen "Hebben" en "Zijn" waarbij hij observeert dat per definitie het Zijn ten allen tijde het Hebben voorafgaat, en dus primair is. En deze gehele behandeling maakt dus weer expliciet duidelijk waarom ons kleine, sterfelijke valse ik, de held van onze droom (ECIW, T27.VIII) altijd vanuit schaarste opereert omdat het gebaseerd denkt te zijn op de ontkenning van wat wij in werkelijkheid zijn, en dan dus met "Hebben" ons diepgaand schaarste gevoel trachten te compenseren. Dat is het verzamelen van speelgoed, alsof werkelijk de geen met het meeste speelgoed "wint." Het enige antwoord is natuurlijk de terugkeer tot wat wij Zijn, pure geest, en de Zoon van God. Het is in de verwerkelijking van dat Zoonschap dat Jezus ons voorging, en daarom is het ook zo belangrijk om te begrijpen zoals hij in ECIW zo duidelijk zegt:

Een oudere broer verdient respect vanwege zijn grotere ervaring, en gehoorzaamheid vanwege zijn grotere wijsheid. Hem komt ook liefde toe omdat hij een broer is, en toewijding als hij is toegewijd. Slechts op grond van mijn toewijding heb ik recht op de jouwe. Er is niets aan mij wat jij niet kunt bereiken. Ik heb niets wat niet van God afkomstig is. Het huidige verschil tussen ons is dat ik niets ánders heb. Daardoor verkeer ik in een toestand die in jou alleen potentieel aanwezig is. (ECIW:T1.II.3:7-13)

Het zal ons dus al gauw duidelijk worden, dat de leer van Jezus steeds dezelfde is en blijft, of je het nu als Kaiser uit de symbolentaal en parabelen van de traditionele literatuur verstaat, of via de Cursus. Het enige waar het om blijft gaan is het zelf aangaan van de relatie met die Innerlijke Leraar, dat vonkje dat wél weet wie wij zijn. En zodra wij dat herkennen, of (in de mythologische taal waar Kaiser aan refereert) dat kindje in ons geboren wordt, wordt het ook beschermd. De rest van zijn artikel heeft verrassende parallellen met de sectie over de ontwikkeling van het vertrouwen in de Cursus.

Gebedsgenezeres of "doorgeefster" ?

2009-05-29T10:19:00.002-04:00

Kaiser's medewerkster, Juffrouw M. Hofmans, werd in de pers routinematig beschreven als een "gebedsgenezeres." Een soort Jomanda dus - en daarmee wil ik niets over Jomanda zeggen, alleen dat men dus hetzelfde etiket op haar plakt als op juffrouw Hofmans.

Echter, zij zou zichzelf nooit als zodanig benoemd hebben, maar dat doet er in de pers soms niet toe. Onwillekeurig werd de negatieve karakterisatie van wie of wat zij was, die in feite door Prins Bernhard geïnstigeerd werd, en via Der Spiegel de wereld in geholpen werd in 1956, door het merendeel van de pers nauwelijks of nooit maar in het minst geverifieerd. Merendeels is het maar al te makkelijk om zo'n stereotype/etiket verder maar rond te slingeren in plaats van zelf de feitelijke basis te onderzoeken. Echter een zorgvuldige lezing van het materiaal dat juffrouw Hofmans presenteerde, zoals nu mogelijk is via de web site van de stichting Open Veld Werk, laat weinig twijfel over de uiterst gedegen en serieuze kwaliteit van haar werk, en wat dat aangaat is het dus een goede zaak dat het nu op deze wijze ter beschikking staat.

Het centrale probleem met de notie van "gebedsgenezeres" o.i.d. is altijd weer het principe dat er een externe interventie nodig is voor genezing, en de notie volgt dus hetzelfde patroon als het typische ego-denken over de plaatsvervangende verlossing (Jezus stierf voor mijn zonden, en daardoor werd ik gered). Maar dat was de interpretatie van Paulus, niet de leer van Jezus. Waar het om gaat is het herstel van onze eigen innerlijke relatie met Jezus, wiens naam letterlijk God's Hulp betekent, en juffrouw Hofmans, sprak gewoonlijk over "De Hulp," in de zin van die herstelde relatie. Zij was gewoonlijk zeer duidelijk dat het daarom draaide, wat weer niet wil zeggen dat het maar al te gemakkelijk is om sommige van haar opmerkingen uit hun verband te rukken, en aldus de karakterisatie van "gebedsgenezeres" te trachten te rechtvaardigen.

In mijn ervaring met juffrouw Hofmans (van ca mij 4e tot mijn 17e jaar), was het altijd duidelijk dat zij niet essentieel was voor het proces, dat De Hulp voor eenieder toegankelijk was, je moest er wel om vragen. Daarbij was zij eigenlijk alleen maar de katalysator, die je op weg hielp, en zo diende je ook op te vatten wat zij je van tijd tot tijd in woorden, als "doorgeving" te zeggen had. En die woorden waren voor mij een doorlopende inspiratie. Zij was dus doorgeefster, niet gebedsgenezeres. En in dezelfde zin als we het dus vinden bij Helen Schucman bij ECIW was haar verdienste dus grotendeels dat zij kennelijk in staat was om een merendeels hoogst zuiver kanaal te zijn waardoor een diep bewustzijn van Goddelijke Liefde en verbondenheid zich in de woorden van die tijd kon uitdrukken. En dat betekent ook niet dat zij als mens feilloos was, of zelfs maar gegarandeerd altijd 100% zuiver in wat zij hoorde. Dat bestaat niet. Denk alweer aan het verhaal van Helen Schucman die duidelijk heel zuiver die Cursus kon opnemen, en toch er grote moeite mee had het in haar eigen leven te verwerkelijken. Kortom de typische schizofrenie van het ego (juist-gerichte denkgeest, v.s. het ego), was in haar levend aanwezig tot aan het einde van haar dagen.

In diezelfde zin geloof ik dus dat met de persoonlijke doorgevingen, zoals men van juffrouw Hofmans ervoer, het er op aankwam niet die slaafs te volgen, en dan de doorgeefster, of De Hulp, God, of Jezus te beschuldigen dat ze het bij het verkeerde eind hadden, als het niet "werkte." In tegendeel, de doorgevingen waren er om ons te helpen om te leren om op de goede zender af te stemmen. De verantwoording van het verkeerd gebruik van zulke doorgevingen ligt dus ook bij de hoorder, en niet bij de doorgeefster. De eigen verantwoordelijkheid is centraal in het hele idee van verlossing en genezing. Want als de waarheid van buitenaf komt, dan zijn wij dus het willoos slachtoffer van waarheid en leugen. Zo wil het ego (de "draak" - zie mijn voorgaande artikel over Genezing) het graag zien, en zolang het ons in die overtuiging weet te bestendigen blijft het onverminderd aan de macht. Waar het echter om draait is juist te leren inzien dat wij zelf volledig de verantwoording dragen voor onze genezingsweg, door het van moment tot moment te kiezen tussen liefde of moord, tussen conflict of vrede.

Bij dat proces van het leren maken van die innerlijke keuze kàn dus de ontmoeting met bijv. een juffrouw Hofmans, of Een cursus in wonderen, uiterlijk in ons leven vorm geven aan het innerlijke proces van het leren maken van dat innerlijke onderscheid, de keuze vóór het vertrouwen in het wonder en tégen de chaos. Maar zolang wij dus blijven werken vanuit een gedachte patroon van een discrete waarheid die van buitenaf tot ons komt, zullen wij het nooit vatten, omdat wij dan geen verantwoordelijkheid nemen voor die beslissing, en het ego houdt zo eem slag om de arm om de fout buiten onszelf te leggen als het even niet meezit, en zo blijft het ego, niet de Heilige Geest, de leiding stevig in handen houden. Het centrale punt is dat wij ons kruis leren opnemen, geheel in de zin van Kaiser's boek Kruiswerking en Kruisgang, en die ervaring aangaan, want alleen uit die ervaring kan de genezing, het herstel van onze innerlijke communicatie met onze Innerlijke Leraar, de Heilige Geest, De Hulp, of Jezus juist aangegaan worden.

In het werk van Kaiser is het doorgegeven materiaal aangemerkt als "Logia" in de zin dus van woorden van Jezus. Behalve één uitzondering waren die gewoonlijk via juffrouw Hofmans gehoord.
Ten laatste zou ik nog willen opmerken, dat deze overwegingen dus ook verheldering bevatten over het ogenschijnlijk mislukken van de genezing van de oogziekte van princes Marijke. Het is de menselijke verwachting van een verandering in de vorm, die al of niet mag komen die ons hierbij steeds weer de das omdoet. Het is dezelfde verwarring die het Christendom doet denken dat het om de fysieke wonderen te doen was, en daarop is juist Een cursus in wonderen het antwoord, want het "wonder" is gelegen in de vergeving, de metanoia zoals dat in het Grieks heet ("verandering van gedachten" dwz. de keuze vóór de HG en tegen het ego), want het ego blijft ons altijd overtuigen dat wij een lichaam zijn, in plaats van geest. Dat is tenslotte de definitie van "verleiding" zoals de Cursus dat ziet. In het ene geval mag er inderdaad een "spontane" genezing van fysieke symptomen plaats vinden, maar in andere gevallen is het misschien dat wij juist moeten leren dat wij ondanks onze "ziekte" in totale innerlijke vrede kunnen zijn, en zoals Sri Ramakrishna leren en dus demonstreren dat het mogelijk is om in complete innerlijke rust aan maagkanker te overleiden, zoals het ook met een van mijn leraren gebeurde. De Cursus is steeds heel duidelijk dat wij hoe dan ook het aan de Heilige Geest over dienen te laten hoe het een en ander zijn beslag krijgt in de vorm, dat is niet ons pakkie an. Onze verantwoordelijkheid is alleen het maken van die innerlijke keuze. In het geval van juffrouw Hofmans legde zij mij dit ooit uit toen ik nog een klein kind was, dat Jezus niet een wensvervuller was, zoals Sinterklaas, maar dat het voor het aanvaarden van De Hulp juist van doorslaggevend belang was om ons eigen oordeel, onze eigen ideeën over hoe het er dan uit moest gaan zien, juist aan Hem over te laten.
Dit alles geeft dus ook weer een verdere verdieping van het beroemde "serenity prayer:"

God grant me the serenity
To accept the things I cannot change;
Courage to change the things I can;
and wisdom to know the difference.

Of zoals de Cursus het stelt:

De enige verantwoordelijkheid van de leraar van God bestaat erin de Verzoening voor zichzelf te aanvaarden. (ECIW:H18.4:5)

En de Verzoening is de Thuiskeer, de Genezing, door terugkeer tot het punt van oorsprong vanwaaruit de andere keuze permanent gemaakt kan worden, alweer als een innerlijke keuze, waarbij het er niet langer iets toe doet hoe dat er in de vorm uitziet. Nog één punt ter verduidelijking: de Sinterklaas Jezus, de Messias gedachte, Maitreya, dat is allemaal gebaseerd op de ego-gedachte van een externe verlosser, en binnen het Christendom komt dat dus uit de Paulinistische gedachtengang. Langs diezelfde weg komen we dus ook tot de verkeerde conclusies omtrent of onze gebeden al of niet werken. Als bidden is een ervaring van de innerlijke vereniging met God, dan werkt het altijd, en laten wij het aan de Heilige Geest over hoe het zijn beslag krijgt in de vorm. Daarentegen, als bidden is het opgeven van mijn Sinterklaaslijstje aan God of Jezus, en in feite erop gericht om de wereld naar onze zin te maken, dan zal het soms lijken of het lukt, en op andere momenten of het niet lukt, en ligt de schuld weer buiten onszelf. Zo houden wij onszelf dan bevangen binnen de ego gedachte dat het leven iets is dat ons overkomt.

Sprokenwijsheid: Sproken

2009-05-16T08:49:00.002-04:00

Nu sinds kort het merendeel van Kaiser's werk, voorzover het in boekvorm was uitverkocht, door de Stichting Open Veld Werk via het internet beschikbaar is gemaakt, is nu ook zijn bundel Sprokenwijsheid althans nominaal weer beschikbaar. Men kan van het PDF formaat denken wat men wil, maar in ieder geval staat de informatie weer ter beschikking.

De bibliografie die op die site verschaft wordt is onvolledig. Sprokenwijsheid mag misschien gezien worden als een soort van eersteling, maar strikt gesproken is het dat niet. Wat het wel is, is de eerste van zijn publicaties in boekvorm die dateren van na de aanvang van zijn geïnspireerde en inspirerende samenwerking met Juffrouw Hofmans, die in 1946 begon. Echter in 1929 was er al een uiterst belangrijk werk van zijn hand verschenen, zeker niet een jeugdzonde, waarvan aanvankelijk delen in een Zwitsers psychoanalytisch tijdschrift waren verschenen, maar dat dan in 1929 bij Swets & Zeitlinger in de Engelse taal in boekvorm het licht zag, in de vorm van de monografie Introduction to the Study and Interpretation of Drama. Daarin legt Kaiser de grondslag voor zijn diepgaande inzicht in de verbindingen van inleving en projectie die bestaan tussen het publiek en het toneel in een toneelvoorstelling. Hij doorziet daarin volkomen dat het belang van wat er op het toneel gebeurd gelegen is in het feit dat het gestalte geeft aan iets wat wij innerlijk beleven, en daarbij maakt hij de schitterende observatie dat juist het duister van de zaal er voor zorgt dat wij die allen alleen op onze eigen unieke manier beleven kunnen. In zijn laatste boekje van 1960, Levensopgang, haalt hij deze sleutel tot zijn oeuvre juist dan nog even snel aan voordat hij later in dat jaar overlijden zal. Ik geloof dat zijn werk zonder dit materiaal maar moeilijk te begrijpen valt, en hoop dus ten zeerste dat de Stichting het t.z.t. zal willen publiceren.

Kaiser's studie van het drama is ook van direct belang als voorloper op het boekje Sprokenwijsheid. Terwijl hij in drama de verwerking van diepgaande thema's ziet verbeeld door een specifieke auteur, die zo door een publiek doorleefbaar worden, ziet hij in sproken de verwoording van levenswijsheid die eigenlijk anoniem door een mens ooit aan het cultuurgoed werd bijgedragen, en juist bewaard blijft omdat het een spontane, getrouwe weergave is van eeuwige waarden, zoals die door een mens ergens doorleeft en herkend werden. In het geval van het drama erkent hij ook dat, zoals Freud ook al gezien had, alle dramatis personae fragmenten van de psyche van de auteur zijn, die in de uitvoering door het publiek doorleefd kunnen worden, op ieders afzonderlijke, unieke manier. Impliciet daarin ligt dus ook het inzicht besloten van een holografische werkelijkheid, waarin bepaalde ervaringen gedeeld schijnen en anderen niet. En ook dat in elke enscenering van dit leven steeds de mogelijkheid besloten ligt om te ontwaken tot onze eeuwige werkelijkheid, als geest, indien wij onszelf daartoe bekennen, want zoniet dan blijft het alles voor ons volkomen een gesloten boek, omdat wij ons dan door onze eigen keuze beperken tot de manifeste wereld van de pseudo-werkelijkheid van het ego, de droom, in plaats van de ware strekking ervan te erkennen: het eeuwige in onszelf.

In de taal van ECIW ligt in elke situatie de mogelijkheid van keuze van leraren, ofwel het ego, wat ons tot de manifeste werkelijkheid beperken wil, ofwel Jezus/c.q. de Heilige Geest, waardoor zich de geestelijke strekking aan ons openbaren zal. In ECIW stelt Jezus het als volgt: "En men ziet in dat alle dingen eerst vergeven moeten worden, om daarna te worden begrepen." (ECIWT30.V.1:6) En dit is geheel wat Kaiser ook bedoelt in zijn inleiding over het sprookje, want ondanks zijn uitdrukkingswijze die van tijd tot tijd soms dualistisch overkomt, is er een diepe non-dualistische leidraad in de ondergrond van Kaiser's werk. Hij begrijpt volledig dat alles in de dualiteit alleen maar symbolisch (parabel!) is, en dus niet letterlijk maar figuurlijk genomen dient te worden. En dus is het alleen een ziel die waarlijk door de Geest bewogen is die in bekende beelden van de wereld van tijd en ruimte een innerlijk geestelijk beleven weet te verwoorden op dusdanige wijze dat het mogelijk maakt de eeuwige waarheid van de Geest op een andere manier te herkennen. Zulke verhaaltjes zijn op die manier in Kaiser's verwoording dragers van het Eeuwige in de tijd. Geheel hetzelfde principe ligt ten grondslag aan een vaak herhaald thema in de Cursus dat wij Jezus juist kunnen verstaan, omdat hij in de woorden van Helen's "Jesus poem", "A child, a man, and then a spirit" was, ofwel, waar de Heilige Geest werkelijk alleen Geest is, en de onstoffelijke communicatie brug met God, is Jezus als de manifestatie van de Heilige Geest juist degene die ons op ons eigen niveau kan aanspreken. Op dezelfde wijze zullen alle leraren van God dus instaat zijn om juist hun eigen ervaringen, die zij leren doorzien, naar gelang die volledig vergeven zijn, als voorbeelden te gebruiken om zo hun geestelijk verstaan in beelden met anderen te kunnen delen, waar elke poging om het rechtstreeks te verwoorden het juist zouden vervlakken tot mentale conclusies, en de noodzaak ondermijnen om een en ander vanuit eigen beleven te herkennen.

Zodoende zijn dus sproken in Kaiser's behandeling ook te beschouwen als werkelijke communicatie van het allerhoogste geestelijke niveau waartoe de mens in staat is. En net zoals ECIW stelt, wij onszelf in de wielen rijden in onze spirituele groei zolang wij ons aan het redenerend ego verstand vasthouden: "Je bent er nog steeds van overtuigd dat jouw inzicht een machtige bijdrage vormt aan de waarheid, en haar maakt tot wat ze is." (ECIW:T18.IV.7:5) Zo zullen wij dus voor het verstaan van sproken ons dienen toe te vertrouwen aan hetgeen ons middels onze eigen geestelijke verwerkelijking gewordt, en ze niet met verstandelijke analyse te lijf te gaan, want dat komt alleen maar voort uit angst tot beleving. En alweer, Kaiser begrijpt dus volkomen dat het ego het verstand gebruikt juist om de geest uit ons leven buiten te sluiten, en dus een instrument van de afscheiding is.

De gedragen taal die Kaiser eigen is, neemt ons ook eigenlijk gelijk mee op de vleugels die ons de eeuwigheid willen tonen, en net als met de Cursus is de taal een uitnodiging om ons door de taal te laten leiden tot Kaiser's niveau van verstaan, in plaats van het alles weer naar beneden te halen tot de platitudes van ons dagelijkse geworstel met het leven in de stof.

Beleving van het Evangelie

2009-05-10T11:17:00.003-04:00

Met het boek Beleving van het Evangelie leverde Kaiser een behandeling van het evangelie verhaal gezien als mythe, gegrondvest zowel in zijn grondige talenkennis, alsook zijn verstaan van mythologische beelding, tegelijkertijd doorspekt met zijn eigen innerlijke beleving. En het is een uitnodiging aan ons allen om Jezus op die wijze innerlijk te volgen, in plaats van na te apen wat er met hem gebeurde, zoals de imitatio Christi gewoonlijk misverstaan werd. Dat laatste is weer een duidelijk geval van niveauverwarring, zoals dat in Een cursus in wonderen bedoeld wordt, waarmee dan bedoeld wordt dat wij op het niveau van het ego vorm trachten te geven aan iets wat wij geestelijk menen te verstaan.

Voorbeelden daarvan komen er op neer dat wij geestelijk beginnen te verstaan dat wij ons alleen in de geest met onze broeders en dus ook met Jezus kunnen verenigen, omdat aansluiting, communicatie alleen in de geest, en niet met lichamen mogelijk is. Het ego springt er dan altijd weerin, om ons dan toch weer te overtuigen dat er in de stof vorm aan gegeven moet en kan worden, en liefst reserveert het dan de glorierol voor onszelf, terwille van de betere motivatie, zo worden er dan clubjes, en kerken opgericht, we worden verliefd, en het stoffelijke huwelijk wordt voor het gemak even gauw heilig verklaard, enz. Het is ook de basis voor het zieltjes winnen dat in het Christendom al gauw zo prominent werd. Met andere woorden, het ego is er dus op uit om de geestelijke impuls, het begin van een ontwaken, direct weer de kop in te drukken en zo snel mogelijk het pasgeboren kindje de nek om te draaien door vormgeving in de stof. Dát is de kindermoord van het ego. De werkelijkheid is echter dat het dan wel een bloedbad mag worden hier op aarde, maar dat de werkelijke geestelijke impuls niet en nooit vermoord kan worden, omdat die juist in het eerste niveau geworteld is, het niveau van de geest, en de destructie van de vorm is dus sowieso zonder betekenis. Kaiser zag dit alles heel precies.

Wat hij ook duidelijk zag is dat op het niveau van de dualiteit, het tweede niveau waar wij met ons bewustzijn vast blijven zitten, tenzij wij leren ons door de geest te laten leiden, alles tot ons komt in parabelen, beelden, symbolen, omdat dat natuurlijk het enige is wat het bewustzijn op dat niveau kan vatten (misschien). De Cursus drukt dat op vele manieren uit, maar een van de beroemdste plaatsen is wel: "Laten we niet vergeten: woorden zijn slechts symbolen van symbolen. Ze zijn daarom dubbel van de werkelijkheid verwijderd."(ECIW:T21.1:9-10) Kaiser hamert er in zijn werk dan ook voortdurend op hoezeer Jezus steeds onze aandacht vestigd op het feit dat tenzij wij ons met hem verbinden (in de geest), à la waar twee of drie in mijn naam tezamen zijn, dat alles maar dan ook alles tot ons komt in parabelen die de beelden van deze wereld gebruiken, maar waarvan de betekenis onherroepelijk teloor gaat indien wij ze letterlijk nemen. Kaiser's commentaar in dat verband met het bekende woord van Jezus: Begrijpt gij dan nog niet, dat ik u niet van broden sprak? ( Mattheus 16:11) is onvolprezen. En om Kaiser even zelf aan te halen op dit punt: "Alles is Alles. Alles wat Jezus zegt en doet is Gelijkenis, dat is niet beeldspraak, als simpele allegorie of paraphrase, maar Parabool, die de niet verstandelijk-afrondbare geestelijke Waarheid presenteert versluierd in de vertrouwde beelden van de menselijke handel en wandel." (Beleving, p.8)

En hoewel Kaiser deze metafysica dus niet uit en te na in woorden uitwerkt is het dus impliciet duidelijk dat hij deze dingen verstaat, speciaal ook in het onderhavige werk. Zo ook verwoordt hij van tijd tot tijd onmiskenbaar de non-dualistische werkelijkheid die Jezus vertegenwoordigt, en hoe wij ook het evangelie dienen te verstaan als een innerlijk proces (vandaar de term "Beleving" in de titel van het boek). In zijn essay Levensopgang, in de bundel van die naam, verwoordt hij het als volgt: "Er ís geen mensen-meervoud in het Evangelie, maar er is het enkelvoud der éne menselijke ziel, wier sterfelijke structure het meervoud ondergaat van alle krachten, die worden aangetast en opgeheven in dat ondoorgrondelijke Proces, dat wij Verlossing noemen. Het zijn die krachten, zieleroerselen of dynamieken, die 'uitgeworpen wordende, zich voordoen als 'personen' van Het Drama, dat is de oergestalte die het Hemelse Voltrekken aanneemt in het bewustzijn van de onverloste mens." M.a.w. onverlost, dat wil zeggen, als wij naar het verhaal van Jezus kijken met ons ego, dan zien wij dood en destructie, en kunnen ons eventueel zoet laten houden met de illusie dat hij ooit terug zal komen en ons magisch verlossen. Indien wij echter met de Heilige Geest leren zien, dan beginnen wij te ontwaren, dat het een verhaal is van opstanding en verlossing, nu, en niet later. Want dat is juist wat Jezus aan ons demonstreerde, of, zoals hij het in de Cursus tot uitdrukking brengt, in de beroemde passage over de betekenis van de kruisiging:

Dat is de reden waarom je maar één les moet onderwijzen. Als jij zelf vrij van conflict wilt zijn, moet je alleen van de Heilige Geest leren en alleen met Hem onderwijzen. Jij bent louter liefde, maar wanneer je dit verloochent, maak je wat jij bent tot iets wat jij je moet leren herinneren. Ik heb eerder al gezegd dat de boodschap van de kruisiging was: 'Onderwijs louter liefde, want dat is wat je bent.' Dit is de enige les die volkomen eenduidig is, omdat het de enige les is die één is. Alleen door die te onderwijzen, kun je die leren. 'Zoals je onderwijst, zó zul je leren.' Als dit waar is, en het is waar, vergeet dan niet dat wat jij onderwijst, jou onderwijst. En wat jij projecteert of uitbreidt, dat geloof je. (ECIW.T6.III.2)

Door zijn hele werk loopt bij Kaiser een duidelijke draad van zijn verstaan van de "pseudo-werkelijkheid" van onze sterfelijke persoonlijkheid, dus het lichaam waarmee het ego in ons zich identificeert als de Held van de droom van dit leven, of de held van het Drama dus in Kaiser's termen. Die valse persoonlijkheid is het altijd te doen om gelijk te hebben, en zo blijft dus de Kruisiging gaande gehouden, zolang wij ons bekennen tot de stof in en ons plaatsen in de positie die Kaiser Kruiswerking noemt, in een essay met die naam. Zoals Wilhelm Reich ook verstond, de moord van Christus is het onvermijdelijk resultaat van de keuze voor het ego (hoewel Reich door zijn predispositie dat op ietwat verwrongen wijze verstaat).

Zoals wij als leerlingen van de cursus gaan verstaan, is de favoriete positie van het ego, impliciet in de notie van de werkelijkheid van de afscheiding van God, de posite die Kaiser Kruiswerking noemt, waar de wereld en het leven ons overkomen, omdat als zodanig de heelheid van de geest naar het onderbewustzijn is verbannen, en ons dus als tegenspoed, ongemak, en ziekte "overkomt." Omgekeerd is Kruisgang, zoals Kaiser dat benoemde, dus de geesteshouding van de "gelukkige leerling." Dit centrale concept in de leer van Jezus wordt in de Cursus als volgt verwoordt:

Nu wordt jou getoond dat je kunt ontsnappen. Het enige wat ervoor nodig is, is dat je het probleem beziet zoals het is, en niet zoals jij het hebt opgesteld. Hoe zou er een andere manier kunnen zijn om een probleem op te lossen dat heel eenvoudig is, maar dat aan het oog onttrokken wordt door zware wolken van ingewikkeldheid, gemaakt om het probleem onopgelost te houden? Zonder die wolken zal het probleem in heel zijn primitieve eenvoud tevoorschijn komen. De keuze zal niet moeilijk zijn, want het probleem is absurd wanneer het duidelijk wordt gezien. Het valt niemand moeilijk te besluiten een eenvoudig probleem opgelost te laten worden, als het gezien wordt als iets wat hem pijn doet en wat bovendien heel makkelijk kan worden weggenomen. (ECIW:T27.VII.2)

Et voilà daar is de grondslag van de genezing, en zoals ik elders op deze blogsite al aanwees, was dit dus een van de grondslagen van het werk van Juffrouw Hofmans: het bevorderen van de genezing door mensen op weg te helpen naar het herstellen van deze innerlijke connectie met de Geest, waarbij wij dus als enig offer brengen, het opschorten van óns oordeel over de situatie, en in plaats daarvan aan de Heilige Geest (ECIW), of De Hulp (Hofmans/Kaiser) over te laten.

Enfin, dat dus even ter inleiding van Kaiser's Beleving van het evangelie. De structuur van het boek is een grondige inleiding over Kaiser's innerlijk verstaan van het evangelie als een vademecum van de geest, om wie luisteren wil te begeleiden in zijn eigen Verlossingsgang. Dit wordt gevolgd door een ongeëvenaard zuivere vertaling van het Marcus evangelie, met op de parallel pagina een "esoterisch commentaar," weerslag dus van Kaiser's eigen beleving en interpretatie van de inhoud van het verhaal. Achterin zit dan nog een "esoterisch vocabularium", waarin bepaalde themas nog verder uitgespit worden. Ik haal hierbij even aan wat Kaiser over "vertaling" zegt, want dat zegt eigenlijk alles:

Vertaling en Vertolking van het Evangelie is daarom:

Ontheffing uit begrenzing van eenmalig, individueel gebeuren tot altijdig, algemeen toegankelijke Kwaliteit van Zijn.

Ontkrachting van den Vorm als schijn-inhoud, door de onthulling van het eeuwig-wezenlijke in het eigen nu voor íeder mens.

Vernietigin van schijnbetekenis door de verijdeling van distanciërend theoretiseren, en in plaats daarvan de harten doen ervaren en erkennen, dat het levenslang in ieder mens geschiedt. (Beleving, p. 17)

Omdat Kaiser duidelijk de innerlijke betekenis, achter de vorm, beelden, parabelen schouwde als geen ander in zijn tijd, kon hij het dus toegankelijk maken als een letterlijke handleiding voor het herstellen van eenieder's eigen relatie met Jezus, in die innerlijke gang, die Verlossingsgang wordt genoemd. Of met Kaiser's woord Kruisgang. Dat begint met verantwoordelijkheid te nemen voor het feit dat wij leren "het probleem te zien zoals het is, en niet zoals we het opgezet hebben (zie boven), kortom het begint met ons Kruis op ons te nemen door verantwoordelijkheid te nemen voor het feit dat wij de keuze maakten voor de afscheiding, en dat de oplossing gelegen is in het ophouden van God te beschuldigen van dat hij ons alle tegenspoed heeft aangedaan, maar in plaats daarvan te begrijpen dat wij het onszelf aandeden met de keuze voor de afscheiding. Dat maakt verlossing mogelijk. En, zoals Kaiser het ergens zegt: "Het pad is pad, omdat het betekent het afleggen van de sterfelijke persoon." Vandaar ook dat een centraal thema in de Cursus is om ons juist bewust te maken van onze weerstand. Want het ego kan het licht niet uitstaan, en het lost in niets op als wij de zon erop laten schijnen. Kaiser's nieuwe verstaanswijze van het evangelie (van 1950!) heeft die weg voor velen geopend, en ik geloof stellig dat het nog velen behulpzaam kan zijn, en in mijn eigen ervaring ook, en juist, hand in hand met Een cursus in wonderen, waarin Jezus ons een nog veel explicietere en diepgaande handleiding biedt, met name in de vorm van de simpele practische methode van ware vergeving als dagelijkse praktijk.

Daarbij wil ik dan wel opmerken dat het principe zoals Kaiser en Hofmans het in hun leven toonden van het loslaten van het probleem, en om Hulp te vragen, natuurlijk terstond onze aandacht verschuift naar de innerlijke leiding van "De Hulp" of "De Heilige Geest". Het zal niet voor niets zal zijn dat Jezus ons in de vorm van de Cursus enkele jaren later een handreiking deed, waarin er in meer detail een proces wordt gepresenteerd dat ons in onze dagelijkse handel en wandel kan helpen om op het rechte pad te blijven, omdat we anders aan het handje van ons ego maar steeds weer laten misleiden door ons eigen kromzicht, en afdwalen van de weg naar huis. Door dit zo op te schrijven krijg ik steeds groeiende helderheid van de consistentie van de leer van de Meester aller Meesters, die Hofmans en Kaiser in de taal van hun tijd verwoordden, en die ik levenslang bestudeerde, en wat nu Een cursus in wonderen in de taal van onze tijd uitdrukt, en die merkwaardig genoeg zowel erg practisch is, maar tegelijk ook de metafysische en psychologische details uitwerkt op een wijze die eerder niet mogelijk was.

Kringetje rond: Juliana

2009-05-07T23:50:00.001-04:00

Prinses Juliana was zo'n bezield leider om de eenvoudige reden dat ze als mens echt was. Ze was geen Barbie popje. Dat wordt dan door het manneliijk chauvinisme van de Beel commissie, en hun meest recente fan Cees Fasseur, tot en met Barend Servet, misverstaan als dat ze te "gewoon" was. Er is echter een subtiel, maar belangrijk verschil tussen "gewoon" en "echt." Juliana was een echt mens, een mens met een hart. Dat zij haar taak vaak beter begreep dan de kleinzinnige politici waarmee zij onvermijdelijk op het dagelijkse vlak moest werken, was altijd op vele manieren te zien. Zij stak met kop en schouders boven hen uit, om over Bernhard nog maar te zwijgen.

Zonder twijfel was dat "echt" zijn een reflectie van haar zeer bewuste spirituele grondvestingen, die ze kennelijk tendele genetisch meekreeg, maar tendele ook zelfstandig tijdens haar leven verder bleef ontwikkelen. Zonder twijfel was een integraal deel van dat aspect van haar ervaring ook haar jarenlange omgaan met Mej. Margreet Hofmans en ook de heer Kaiser, met wie Mej. Hofmans een nauwe samenwerking had, met name ook in het organiseren of althans verankeren van de internationale symposia over spiritualiteit die oorspronkelijk tweemaal per jaar op het kasteel Het Oude Loo plaats vonden, en later, na de crisis van 1956, voortgingen tot 1968 als de Open Veld Bijeenkomsten.

Geheel in de zin van dat contact is dus impliciet duidelijk dat Juliana zich met enige duidelijkheid bewust was van een persoonlijke relatie, met wat Een cursus in wonderen (ECIW) in hedendaagse taal, onze Innerlijke Leraar, noemt en elders ook benoemt als de Stem van de Heilige Geest. Immers het werk van Kaiser was op niets anders gericht, dan ons te helpen die innerlijke relatie te herstellen. Zo ook het werk van Mej. Hofmans. Zij gebruikte normaliter de naam "De Hulp" of ook "God's Hulp," in het duidelijke bewustzijn dat dat ook de etymologische betekenis va de naam Jehoshua (Jezus) in het Hebreeuws was.
Kortom, de Koningin Juliana die een diepgaande toewijding had tot werkelijke vrede in zichzelf, alsook in de wereld, droeg daaraan in elk opzicht het hare bij. Al tijdens de 2e wereld oorlog pleitte zij voor verzoening en een verenigd Europa, na de oorlog, met o.a. de Willy Lages kwestie beoogde zij welbewust de cyclus van zinloze vergelding te doorbreken, als haar heel persoonlijk bijdrage aan dat proces. Haar interesse in de Derde Weg toonde ook een vér vooruitziende blik, waarvan de "gewone" burger nog geen kaas had gegeten, laat staan de "gewone" politicie die meer ophadden met koffie en cognac met Bernhard. Kortom deze Juliana, die veelal miskend werd en wordt, wist dat wij als "kind'ren van één Vader," allen gelijk zijn. En het was die innerlijke houding die haar de warmte en de menselijkheid verschafte van waaruit zij een blijvende plaats in het hart van het Nederlandse volk behield, ondanks de beste pogingen om haar de mond te snoeren via die commissie van "zgn. wijze mannen."
Diezelfde Koningin Juliana bewees de wereld ook een grote dienst door haar steun voor het werk van Prof. Gilles Quispel, die zij hielp om in '55 toegang te krijgen tot de manuscripten van het Thomas evangelie in het Koptisch museum te Kairo. Misschien wordt dat ooit nog wel eens erkend als een van de voornaamste dingen die zij gedaan heeft. Want door haar daadwerkelijke steun, via toenmalig Minister van Buitenlandse zaken Beyen, waren de directe aanleiding dat niet alleen Quispel inzage kreeg in die teksten, maar dat ze uiteindelijk voor het nageslacht bewaard werden. Zonder enige twijfel zag Juliana het belang dat dit materiaal dat mogelijkerwijs nog inzicht kon verschaffen in de oorspronkelijke leer van Jezus, voordat die door de aanstaande formatie van Christelijke ideeën onder Paulus en anderen die ná Jezus kwamen, vervormd zou worden. Slechts tijdens de laatste twintig jaar van haar leven begon er zich geleidelijk aan een toenemende consensus te vormen dat inderdaad het Thomas evangelie van vóór de andere synoptische evangeliën moet dateren, en duidelijk ook vóór Paulus, zo dat alle specifieke noties van rudimentaire Christelijke theologie die pas door Paulus geformuleerd worden, in diens interpretatie van het leven van Jezus, nog geheel ontbreken.
Toen ik dus mijn boek Closing the Circle: Pursah's Gospel of Thomas and A Course in Miracles schreef, dacht ik dus aan het rondkomen van diverse kringetjes:

Jezus toen en nu, het Thomas evangelie en Een cursus in wonderen, wat dus duidelijk impliceert dat Jezus een innerlijke aanwezigheid is, die buiten ruimte en tijd valt, zoals de Cursus impliceert, en zoals ook geheel duidelijk was in het werk van Kaiser en Juffrouw Hofmans.
Bovenstaande toont dan ook een interne consistentie en continuiteit, die alleen maar tijdelijk door het Christendom geinterumpeerd werd, en dus in feite vorm geeft aan een idee van Kaiser: "Paulus eruit, en Jezus erin." (De mysteriën van Jezus in ons leven, pag. 163)
Dus voor mijzelf kwam zodoende dan ook het kringetje rond tussen Kaiser's werk en de Cursus, wat voor mij steeds heel nauw op elkaar aansloot.
Pas veel later, in de voorbereidingen voor een aanstaande workshop in Amsterdam van Gary Renard, drong het ineens tot me door dat er nog een ander kringetje rond komt, dat Gary, die meer gedaan heeft voor het toegankelijk maken van de inhoud van het Thomas evangelie, en het verstaan van de leer die daarin besloten ligt dan wie dan ook, dus in de maand na de 100jarige commemoratie van de geboortedag van Prinses Juliana daar in Amsterdam over komt praten, waarbij ik dan als vertaler ook enigszins betrokken ben.

De mysteriën van Jezus in ons Leven

2009-05-07T23:19:00.000-04:00

Het boek De mysteriën van Jezus in ons leven is een verzameling van essays met een vocabularium dat er een boek van maakt. Het werd tijdens zijn leven in 1952 uitgegeven, en na zijn dood kwam er een aanzienlijk uitgebreide editie in 1964, die vooralsnog nog steeds als herdruk beschikbaar is, bij uitgeverij Synthese te Rotterdam. Voorin het boek staat een toewijding:

Dit boek is geen structureel geheel.
Het heeft geen ander doel dan als een aantal voetafdrukken in de onbegaanbaarheid van Niemandsland de kuddegeest-ontstijgende een steun, een troost en een geruststelling te zijn. Wanneer het hier en daar een eenzame Trekker door de onafzienbare Woestijn mag vergezellen in zijn zwaarste uren, dan heeft dit werk van een, die ruggelings moest keren naar het Licht, zijn opdracht al vervuld.

Daaraan valt eigenlijk niets toe te voegen. Wat zul je dan nog? Kaiser getuigd van authentieke ervaring, en daar valt verder niet aan te tornen. Zodra men die authenticiteit bij hem herkend, valt er weinig meer te argumenteren. Kaiser deelt met ons de weerslag van een fenomenaal proces van integratie dat hij zelf mocht doorleven, en waarin hij de symboliek van vele tradities die hij in zijn leven bestuudeerd had begon te begrijpen op een nieuwe wijze waardoor de inhoud bespreekbaar wordt. Zijn gave voor de taal is onmiskenbaar, echter zijn stijl lijkt bijna 19e eeuws, en zijn eruditie in de geesteswetenschappen, taalwetenschap, en pscychologie kan door weinigen geëvenaard worden, maar zijn eigen innerlijke ervaring is steeds het doorslaggevende element, dat zijn werk verheft boven het niveau van de veelvoorkomende would-be spirituele speculaties die allemaal in mentale voorstellingen verzanden, terwijl wat Kaiser zegt onvermijdelijk in innerlijke ervaring gegrondvest is, en in die zin onaantastbaar.

Kaiser is zeker een schrijver waar je even "in" moet komen, en afhankelijk van wanneer je daar mee begint, zou je dat een aardige tijd kunnen kosten. Mijn ervaring is recentelijk dat mensen die de Cursus bestudeerd hebben zijn benadering vrij snel begrijpen, en velen die ik ken vinden, net als ik, zijn materiaal uiterst behulpzaam. Deze bundel bevat een collectie van 23 essays alsook meer dan 20 bladzijden van woordverklaringen, en tezamen is het een overzicht van alles van de chakras, tot de symbloliek van vele oud-testamentische verhalen, alsook vele mythische tradities uit de Christelijke cultuur, zoals de Rozekruisers, en astreologische tradities en vele mythen. Zeer de moeite waard zijn ook zijn besprekingen van Engelen ervaringen, iets wat door velen zeer misduid wordt, maar wat in feite behelst het aanvaarden van aspecten van onze relatie tot God, die waarlijk zeer intensief kunnen zijn, en de karakterisatie als "Engelen" is nuttig in het herkennen van variaties van die ervaringen. En zoals overal, naarmate men zich erin verdiept, wordt het steeds weer en steeds meer duidelijk dat hij niet alleen een doordringend inzicht heeft, en een intellectuele rijkwijdte die uiterst zeldzaam is, maar dat werkelijk alles hierin doorspekt is van een diepe integratie die uit ervaring van de eerste hand geboren is, en die het hele boek een kwaliteit geeft van totale onomstotelijke integriteit en waarheid.

Zo is het dan inderdaad heel merkbaar dat Kaiser zelf bij het doorvorsen en integreren van al deze beeldentaal die hem zo behulpzaam is geweest in zijn eigen spirituele gang, dat hij inderdaad zijn voetstappen zo welbewust nam, dat hij uiterst herkenbare beschrijvingen achterlaat die het materiaal steeds weer tot leven roepen voor hen die Kaiser op het zelfde pad volgen.

In de astrologie vindt Kaiser een wijze van wereld beschouwing die een parallel biedt voor de moderne opvattingen omtrent de holografische aard van onze werkelijkheid, en de kosmische structuur is voor hem het prisma waarin het witte licht van de eeuwigheid uiteenvalt in het veelkleurig licht van onze ervaringen op aarde. En ook hier is het duidelijk dat dit bij hem geen intellectueel tijdverdrijf is, maar een diep doorvoelde werkelijkheid, die hij beter doorzag dan de meest briljante astrologen die ik ooit mocht ontmoeten, en dat waren er nog wel een paar. Zijn bespreking van deze symboliek maakt het zeer toegankelijk en opent de deur om schouwend in eigen leven deze archetypische trekken en oerthema's met meer en meer helderheid te herkennen.

Deze bundel is een uitstekende introductie in Kaiser's schrijfstijl, en geeft een goed inzicht in zijn reikwijdte. Zijn eruditie in het opzicht van vele spirituele tradities en de taal van mythen en symbolen is extraordinair. Hoewel hij ons ontzien heeft middels zijn woordverklaring aan het einde blijft het toch zo, dat hij vaak op dingen zinspeelt, die hij maar aanneemt dat de lezer kent, en die de algemene literaire voetganger van vandaag de dag zouden kunnen ontgaan. Naar verhoop zal ik via deze site daar op den duur wat steun bij kunnen bieden. Eén aspect dat wel opheldering behoeft is zijn gebruik van de term Logion. Bij Kaiser is dit woord altijd gebruikt om aan te duiden dat het dan volgende materiaal als een doorgeving via Juffrouw Hofmans (meestal) kwam of in één geval dat mij bekend is via Frits Willem Bonk. Kortom Kaiser beschouwde dus dat de doorgevingen van MH van Jezus kwamen, net zoals bij Helen. De ervaring van MH was niet al te verschillend van Helen, zij moest dan gewoon "even luisteren," om de Stem weer op te vangen, en gaf dan door wat er gezegd werd. Enkele van de artikelen zijn dus de weerslag van een zeer nauwe samenwerking tussen JWK en MH.

Ter voorbereiding - Cyrano De Bergerac

2009-05-07T09:00:00.000-04:00

In verband met het materiaal over drama tot zover is het mogelijkerwijs interessant de stand van zaken met Cyrano de Bergerac eens te bekijken. Het werd voor het eerst opgevoerd in Parijs aan het Théâtre de la Porte Saint-Martin. In 1909 speelde Sarah Bernhardt Roxane , en zij was een grote fan van Rostand nadat zij eerst in La Samaritaine de hoofdrol gespeeld had. In 1909 speelt zij ook nog eens Cyrano. De film met Gérard Dupardieu uit 1998 deed het ook aardig.

Introduction to the Study and Interpretation of Drama

2009-05-07T08:21:00.003-04:00

Gezien dit boek, dat in 1929 bij Swets & Zeitlinger het licht zag, naar mijn beste weten Kaiser's eersteling was, en hij er op de valreep, net voor zijn dood toch nog even naar verwees middels een voetnoot in zijn bundel Levensopgang, in het gelijknamige essay, leefde er bij hem dus toch een duidelijk bewustzijn dat het een integraal deel van zijn werk is, en we kunnen alleen maar hopen dat het ooit weer ter beschikking zal komen. Zelf heb ik twintig jaar lang een ietwat moeizame samenwerking gehad met de stichting die zijn auteursrecht beheert, met het doel hem in het Engels uit te geven, en in dat verband was ik begonnen dit materiaal samen met een medewerktster persklaar te maken, echter vooralsnog lijkt mijn samenwerking met die stichting op niets uit te lopen, en het blijft dus een onzekere zaak of het ooit nog gepubliceerd zou worden.

Om die reden wil ik bij deze wat verder ingaan op dit materiaal. Tegelijk wil ik opmerken dat Kaiser natuurlijk van een andere tijd is dan ikzelf, en onder andere zeker Een cursus in wonderen pas 15 jaar na zijn dood zou verschijnen, hoewel de dictatie dus 5 jaar na zijn overlijden bij Helen Schucman begon. Ik voel duidelijk dat Kaiser een inleider was, voor mij dé inleider in de leer van Jezus, op zodanige wijze dat ik voelde dat ik door het onderscheid dat hij mij bijbracht, met aanzienlijke helderheid ook de echtheid van de Cursus vrij snel kon aanvoelen. De glasheldere metafysica van de Cursus was niet zijn eigen, en ook het holografische model van onze zintuigelijke werkelijkheid, dat door de kwantum fysica gesuggereerd wordt, was in zijn tijd nog niet zozeer in omloop. Echter hoewel hij van tijd tot tijd enigszins dualistisch kan overkomen is het toch duidelijk dat er in zijn werk een basis van non-dualisme ligt, dat met de Cursus vergelijkt kon worden, en op vele wijzen sluiten zijn zienswijzen en zegswijzen aan op het materiaal van de Cursus, en vaak vind ik zijn verwoordingen zelfs vandaag de dag nog uiterst behulpzaam. En wat mij betreft voel ik dat in mijn leven vanaf ca. mijn 15e tot mijn 40e Kaiser de belangrijkste leidraad was, en daarna werd de Cursus de "vorm" van mijn spirituele pad, maar inhoudelijk was het dus geheel hetzelfde als voor Kaiser namelijk het aangaan van een levende relatie met de leraar aller leraren - met vallen en opstaan.

De grondslagen voor veel van Kaiser's denken zijn te vinden in het onderhavige werk dat ik verder tot Drama zal afkorten. Dingen die bij Kaiser heel duidelijk zijn en die ook terstond bij de Cursus student bekend zullen klinken zijn b.v. de noties van een substituut werkelijkheid van het ego, en ook het principe van projectie. Wij zien wat wij willen zien, en niet de werkelijkheid. Dit sluit aan bij diverse passages uit de Cursus, zoals o.a.:

Dromen zijn de woede uitbarstingen van de waarneming, waarin je letterlijk schreeuwt: "Ik wil het zó!" En zo lijkt het dan te gaan. En toch kan de droom niet aan zijn oorsprong ontkomen. Woede en angst doordringen hem, en in een oogwenk wordt de illusie van bevrediging door de illusie van doodsangst uitgehold. Want de droom dat jij in staat bent de werkelijkheid te beheersen door die te vervangen door een wereld die jij verkiest, is angstaanjagend. Jouw pogingen de werkelijkheid uit te wissen zijn erg beangstigend, maar dit ben jij niet bereid te accepteren. En dus vervang je dit door de fantasie dat de werkelijkheid angstaanjagend is en niet wat jij haar aan wilt doen. En zo wordt schuld tot werkelijkheid gemaakt. (ECIW:T18.II.4)

In de inleiding op Drama bespreekt Kaiser hoe alle karakters in een drama een projectie zijn van de psyche van de toneelschrijver. En, geheel in de sfeer van de "woede uitbarstingen" van het ego zoals Jezus die in de Cursus beschrijft zegt hij dan: "Born of a feeling of inferiority and the desire to prevail, the dramatist aims at a proof of the appropriateness of his individual style of life." Dat is dus de wijze waarop Kaiser het doel van de dramaturg(ego!) onder woorden brengt, het gaat om zelfbevestiging van wat met een echt Kaiseriaans woord, het kromzicht van de persoon zou zijn, geheel in dezelfde zin als Jezus het in de Cursus uitlegt - een woede uitbarsting, "Ik wil het zó!" Kortom ik heb gelijk, en Jezus heeft ongelijk, precies in de zin van Jezus' rhethorische vraag in de Cursus: "Wil je liever gelijk hebben of gelukkig zijn?"(ECIW:T29.VII.1:9) En later voegt hij er nog aan toe: ... "The heroes of all dramas are ever so many reincarnations of the authors who conceived them." Dus hierin is weer terstond duidelijk dat dit inferioriteitsgevoel het directe gevolg is van de identificatie met een specifieke rol, een vals zelf.

Als we dan nu even kijken naar de algemene beschrijving van de structuur van het drama zoals Kaiser die weergeeft, dan wil ik ook nog even een zinnetje in herinnering brengen van Ken Wapnick, over wat het ego (onze innerlijke dramaturg) en zijn wereld zijn: "Een maladaptieve oplossing voor een probleem dat niet bestaat." En zo begint dus Kaiser's uitleg met het idee dat de opening van het drama bestaat uit zelfrechtvaardiging van de auteur, c.q. de held van het verhaal, en het poneren van het centrale probleem dat daaruit direct voortvloeid. Of om het in Cursus termen te parafraseren, het gevoel van gebrek waar voor het ego ons een nooit eindigende reeks 'oplossingen' aanbiedt is opzich het directe gevolg van het serieus nemen van de ego gedachte, de gedachte van de afscheiding. En de manifeste inhoud van het verhaal verloopt dus in stijgende lijn van die Expositie tot aan de conclusie, die altijd het succes, de zelf-bevestiging van de held behelst.

Vervolgens ontwikkelt zich in de tweede akte een probleem stelling die het directe gevolg is van de keuzen van de held, en er verschijnt contrapunctief een antagonist of moeilijke omstandigheden die onze held ten nadele zijn, maar hem natuurlijk de kans geeft om later te triomferen. De derde akte is de crisis, het diepte punt voor onze held, en het hoogtepunt voor de antagonist of de tegenspoed die hij dan ervaart... waarin een keuze mogelijkheid ontwikkeld wordt, die in de vierde akte, of vallende actie, doorgevoerd wordt, en waarin dus de beproeving maximaal is, leidende tot de conclusie in de vijfde akte, waar het succes van onze held dan zichtbaar wordt, en zijn zijnswijze, levensstijl triomfaal bevestigd wordt. Kaiser wijst er hierbij op, dat net als in dromen er een manifest en een latent verhaal zijn, een bewuste en een onderbewuste lijn. De eerste is het letterlijke verhaal, en het tweede is het symbolische verhaal dat eronder zit. Veel van deze ideeën waren natuurlijk zeker als sinds Freud duidelijk aan het worden. Over het algemeen lijkt Kaiser echter meer gecharmeerd van Adler dan Freud, in tegenstelling tot Jezus die het in de Cursus nogal met Freud op heeft, hoewel er zeker ook themas van Adler in doorklinken.

Het thema van de gevreesde inferioriteit van onze held, waar Kaiser over spreekt als een probleem dat in de triomf van het drama teboven gekomen moet worden, is natuurlijk het univesele ego probleem, dat ook vanuit de Cursus uiterst herkenbaar is. Kortom, de structuur van het drama zoals hij die poneert, is natuurlijk de structuur van alle dromen en alle drama's, en alle briljante ego oplossingen die wij steeds maar verzinnen om situaties op te lossen die eigenlijk juist alleen maar voortvloeien uit onze verkeerde keuze voor het ego, te denken dat wij zijn wie we niet zijn, wat de cursus noemt de held van de droom (ECIW:T27.VIII), die dus ook de held van het drama is, en wiens inferioriteits complex juist uit die identificatie voortvloeit. En zoals wij met de Cursus juist begrijpen kunnen het doel van het ego is dus precies dat wij ons identificeren met die rol, terwijl het ontwaken betekent ons weer bewust te worden dat wij de dromer van de droom zijn. (ECIW:T27.VII).

Dat Kaiser dit alles geheel doorziet, ook al gebruikt hij andere terminologie wordt in het bijzonder ook duidelijk in zijn latere behandeling van het Marcus evangelie, dat hij volledig als een droom/drama behandelt en in zijn boek Beleving van het Evangelie dus de latente inhoud zoekt te duiden. Dat boek is door velen misverstaan, maar in de context van Kaiser's aanzienlijke duidelijkheid over projectie en de structure van het "drama" hier in zijn eerste boek, wordt de bedoeling van zijn behandeling van het Markus materiaal aldaar volkomen helder.

Ter aanvulling, haal ik graag even de relevante cursus passage aan, waarbij ik dus wel bewust de woorden droom en drama in elkaar laat vloeien, en ook op merk dat in diezelfde zin het "lichaam" en "de held van de droom," (of het drama) een en hetzelfde zijn:

Het lichaam is de centrale figuur in het dromen van de wereld. Het ontbreekt in geen enkele droom, en evenmin bestaat het zonder de droom waarin het optreedt, en evenmin bestaat het zonde de droom waarin het optreedt alsof het een persoon was die kan worden gezien en geloofd. Het neemt een centrale plaats in in iedere droom die het verhaal vertelt hoe het door andere lichamen werd gemaakt en in een wereld buiten het lichaam werd geboren, daar een tijdje leeft en sterft, teneinde in het stof te worden verenigd met andere lichamen die sterven zoals hij. In de korte tijd die het is vergund te leven, zoekt het naar andere lichamen als zijn vriend of vijand. Zijn veiligheid is zijn voornaamste zorg. Zijn welbehagen is zijn richtlijn. Het probeert genoegens na te jagen en die dingen te vermijden die hem pijn kunnen doen. En bovenal probeert het zichzelf bij te brengen dat zijn pijnen en genoegens van elkaar verschillen en onderscheiden kunnen worden. (ECIW:T27.VIII) [NB, Merendeels haal ik de Nederlandse vertaling aan, maar ik vertaal in de eerste regel welbewust "the dreaming of the world" als "het dromen van de wereld," het gaat over de activiteit van het dromen, niet over het voorwerp, de droom.]

Nog als een laastste opmerking terzijde, wordt het dus uit Kaiser's analyse van de structuur van het drama ook reeds duidelijk dat de dramaturg (en alweer wij zijn alle de dramaturg van ons eigen leven, ook al gaat dat buiten ons dagbewustzijn om), dus ook vriend en vijand kiest, omdat het doel van deze "woede uitbarsting" dus juist is om eens en vooral aan te tonen dat het ego gelijk heeft (ik besta, het nietig klein idee is een heel belangrijk en groots idee), en Jezus (c.q. de Heilige Geest) het bij het verkeerde eind hebben (er is niets gebeurd, en we kunnen het samen weglachen). Het pad van de Cursus behelst dus, net als Freud aangaf als doel voor de psychoanalyse, het bewust maken van het onbewuste, of zoals het Thomas evangelie (Logion 18) zegt, terugkeer tot het punt van oorsprong, het beslissingspunt, zodat wij de andere keuze kunnen maken. Dat is de metanoia waar Jezus het over had. Van gedachten (denksysteem) veranderen, de keuze maken voor de Heilige Geest in plaats van voor het ego, en dus die "held" niet langer serieus te nemen.

N.B. Bovenstaande betreft de inleiding, Kaiser bespreekt vervolgens zowel Edmond Rostand's Cyrano de Bergerac, dat oorspronkelijk een super hit was met Sarah Bernhard, alsook Shakespeare's The Merchant of Venice. Ik zal later op dit blog daar nog op terugkomen, maar vooreerst is dit voorlopig vol doende om althans Kaiser's denken meer inzichtelijk te maken.

Het oeuvre van Johan Willem Kaiser

2009-04-27T23:24:00.000-04:00

Het literaire werk van Kaiser valt in drie groepen uiteen. Ten eerste is er zijn werk van 1929 Introduction to the Study and Interpretation of Drama, hetgeen om niet geheel duidelijke redenen door de Stichting Open Veld Werk op hun website niet genoemd wordt. Ten tweede is er een groep van lezingen en artikelen die ofwel zelfstandig in boekvorm werden uitgegeven (zoals zijn vier lezingen van de Oude Loo/Open Veld bijeenkomsten), en de bundels De mysteriën van Jezus in ons leven, en Levensopgang. De derde groep bevat twee boeken die echt als zodanig geconcipieerd zijn. Zijn eerste werk van na de tweede wereld oorlog was Sprokenwijsheid, een inhoudelijke bespreking van een aantal bekende sprookjes, dat ongehoord indringend is, en in 1946 verscheen, en het is misschien een soort mengvorm, want naar het zich laat aanzien werd het inderdaad als boek geconcipieerd, echter de vorm van de bespreking van verschillende sprookjes verleent het een kwaliteit die ook als een bundel essays overkomt, en ten slotter is er zijn werk over het Marcus evangelie, Beleving van het evangelie, dat van 1950 dateert, en eigenlijk zijn magnum opus is. Eigenlijk is Beleving van het evangelie in die zin het enige werkelijke boek, maar het mag er dan ook wezen!

Naast de bovenstaande boeken is er nog een late publicatie die in eigen beheer werd ondernomen, geheten De zodiakale symboliek van het evangelie naar Marcus. Het verscheen in September 1959, en het is in feite een zodiakaal diagram van de structuur van het verhaal in Marcus, dat geheel en al aansluit op zijn hoofdwerk, Beleving van het evangelie. Het is niet zozeer een boek alswel een reproductie van zijn met de hand getekende diagram van het bovenstaande.

Zonder twijfel is de periode van na de 2e wereldoorlog tot aan zijn dood de meest productieve periode, echter in zijn laatste essay, Levensopgang, in de bundel van die naam, haalt hij nog even gauw zijn boekje over het drama aan in een voetnoot, zeer waarshijnlijk omdat hij dan kennelijk zelf zag dat het toch wel de sleutel was tot veel van zijn latere werk.

Voor mijzelf is Kaiser als schrijver--ik kende hen niet in levende lijve, of als ik hem al ontmoet heb, was ik te jong om het me te herinneren--mijn belangrijkste geestelijke leraar geweest van ca. mijn 15e tot mijn 40e jaar. Hij zette mij op het spoor naar een relatie met Jezus in de geest van zijn levende leer, in plaats van de leerstelligheid omtrent hem die door anderen na zijn dood werd ontwikkeld, en die later bekend werd onder de verzamelnaam van het Christendom. Dus vandaar ook dat hij voor mij direct de aansluiting bood naar het Thomas evangelie, dat in zijn tijd ontdekt werd, maar helaas vooralsnog miskend werd als zijnde van waarschijnlijk een latere datum as het oorspronkelijke materiaal van Jezus, om nog maar te zwijgen over het feit dat Prof. Quispel het voor de rest van zijn leven zou miskennen als zijnde "gnostisch" waardoor het geheel gekleurd werd door de religieuze sfeer van de 2e eeuw na Christus.

Kaiser zegt in De Mysteriën van Jezus in ons leven, op pag 163 het volgende: "Thans zal de ontwakende psychologie allengs verrichten wat zuiver religieus gevoel had kunnen doen: Paulus eruit, Jezus erin! Maar aan dit laatste is de psychologie nog lang niet toe." Die woorden schreef Kaiser dus nog maar vrij kort voordat in New York, bij Dr. Helen Schucman, een Professor in de medische psychologie aan Columbia-Presbyterian Medical Center, de dictatie van Een cursus in wonderen een aanvang nam. En zoals een ieder die de wordings geschiedenis van de Cursus bestudeerd terstond duidelijk zou zijn, Jezus koos heel welbewust Helen en haar superieur, Bill Thetford omdat juist de psychologische integratie van zijn leer in de Cursus naar buiten gebracht zou worden. Helen was dus duidelijk het aangewezen kanaal, en inhoudelijk verwijst de Cursus steeds terug naar de leer van Jezus zoals die was bedoeld zonder de latere bijmengsels en vervormingen. Via het werk van Gary Renard wordt dan weer duidelijk dat dat dus ook precies aansluit op het Thomas evangelie. Omgekeerd is het dus ook zeker geen toeval dat Kaiser zich behalve in de esoterie, juist ook zozeer in de psychologie verdiept.

Vervolgens is het ook geen toeval dat Juffrouw Hofmans zich zo in Krishnamurti's leer verdiept had, althans tot aan een punt waar zij zelf duidelijkheid vond over haar eigen innerlijke leiding en langs die weg haar eigen richting insloeg die eigenlijk in haar samenwerking met Kaiser zijn beslag vond. Zonder twijfel is de leer van Krishnamurti ook zeer zuiver, en in vele opzichten staat het zeer dicht bij de Cursus.

De Oude Loo/Open Veld bijeenkomsten, waartoe het initiatief bij Kaiser en Juffrouw Hofmans heeft gelegen, maar waarbij natuurlijk vele anderen hulp verleenden om het mogelijk te maken, waren in hun tijd uiterst vruchtbare, en rijke internationale ontmoetingen over spiritualiteit, waarbij een totale openheid werd betracht, en sprekers, en deelnemers van vele pluimages werden verwelkomd, een filosoof als Prof. Dr. Martin Buber, de Amerikaanse astroloog Dan Rudhyar, de Duitse psycholoog Gustav Mensching, en vele anderen, inclusief mijn ouders, our minister Udink, bankiers Mijnssen, Kars, en vele anderen, inclusief enkelen uit de entourage van Koningin Juliana, zoals haar secretaris Walraven van Heeckeeren tot Molecaten, en zijn vrouw Rita (Ik heb not een Stoett, Nederlandse Spreekwoorden, uitdrukkingen en gezegden, dat ik van diezelfde Rita bij mijn eindexamen van het Gymnasium cadeau kreeg). Zoals bekend nam ook Koningin Juliana actief aan deze bijeenkomsten deel, en dat was ook de reden dat zij het kasteel het Oude Loo tweemaal per jaar voor dit doel beschikbaar stelde, totdat zulks na de paleiscrisis van 1956 haar helaas onmogelijk werd gemaakt.

Terwijl de invloed van die Open Veld bijeenkomsten niet na te trekken valt, zijn Kaiser's boeken onder andere misschien ook door de politieke verwikkelingen in de vergetelheid geraakt, maar zij zijn van groot belang, en het is spijtig dat ze geleidelijk aan als boeken merendeels uit de roulatie verdwenen, maar voorlopig zijn ze dan in elk geval via de website van de Stichting Open Veld Werk te vinden, voor zover ze in boekvorm niet meer verkrijgbaar zijn bij uitgeverij Synthese. Zijn werk is van het kaliber van HP Blavatsky, Rudolf Steiner, Gurdieff, Alice Bailey, en ik geloof eigenlijk dat het het werk van al deze schrijvers in feite transcendeert, en zoals gezegd voor mij was hij de inleider tot de leer van Jezus zoals die thans in de vorm van Een cursus in wonderen ter beschikking staat, en hoewel zijn uitdrukkings wijze van de periode van 20 jaar vóór de Cursus ietwat anders is, blijft het voor mij toch ook zo dat zijn inzichten op belangrijke momenten nog steeds uiterst behulpzaam zijn. En ik geloof dus ten stelligste dat de tijd voor een alghele herontdekking van Kaiser nu pas aanbreekt, want hij is van wereld formaat, en een van de aller belangrijktste schrijvers over spiritualiteit van de 20e eeuw, en zijn werk getuigd van een diep doorleefd inzicht.

Een begin...

2009-04-25T23:07:00.000-04:00

Sinds het werk van Johan Willem Kaiser (JWK) merendeels algemeen beschikbaar is, ten dele via het internet, op de website van de stichting Open Veld Werk, en ten dele in boek vorm, heeft het zin om aan een bespreking ervan te beginnen.

Wat mijn eigen motivatie betreft, is mijn interesse vooreerst gebaseerd op het feit dat Kaiser, hoewel ik hem nooit in levende lijve mocht ontmoeten, toch via zijn boeken een van mijn belangrijkste spirituele leraren was. Zeker van mijn vijftiende tot mijn veertigste. De laatste twintig jaar verlegde zich mijn interesse enigszins naar Een cursus in wonderen, wat een ongeëvenaarde hedendaagse uitdrukking van de leer van Jezus biedt, maar ik ben me ten zeerste bewust van het feit dat zelfs in de eerste schreden die ik zette met ECIW, het de voorbereiding door het werk van JWK en juffrouw Hofmans was, die mij in staat stelde om die eeuwige boodschap weer in nieuwe, hedendaagse vorm te ontvangen, die voor mij uiterst behulpzaam zou blijken.

Inmiddels merk ik dus ook dat ik via de Cursus mensen ontmoet in Nederland die Kaiser kunnen waarderen, en een levendige interesse in zijn werk tonen, met een toenemende herkenning dat hoewel zijn uitdrukkingswijze heel anders is, zijn werk inhoudelijk niets anders trachtte te doen dan ons op een zuiver spoor te helpen zetten naar een relatie met Jezus, en een verstaan van zijn leer, boven het verstand uitgaande en op ervaring gegrond. Met name met Annelies Ekeler is dit zich gaan ontwikkelen tot een levendige uitwisseling, en ik verwacht dus ook zeker, onder andere van haar bijdragen te zien op dit blog.